Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/24719 K.2017/14126

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin yurtdışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını ve haksız olarak işten çıkarıldığını ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, ulusal bayram, genel tatil, hafta tatili ve fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili şirketin inşaat firması olduğunu, yurtdışındaki işleri proje bazlı olarak yaptığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını ve davacının istifa ederek ayrıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece verilen ilk karar davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 24/03/2016 tarihli 2014/27597 E. 2016/7195K. sayılı ilamı ile özetle;

" Davacı işçi, davalı şirketin yurt dışı şantiyelerinde çalıştığını, en son 1.150,00 USD ücret aldığını belirterek davaya konu ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını talep etmiştir.

Davalı işveren son ücretin 2.50 USD/saat olduğunu savunmuştur. Bu konuda işçinin imzasını içeren bir bordro vs. sunulamamıştır. Davalı işverence dosyaya sunulan ispata elverişli olmayan ve imza içermeyen bordro ve cari hesap kartına itibarla sonuca gidilmesi hatalıdır. Davacı tanıklarının beyanları ile ücret araştırmasına verilen cevap, davacının iddiası doğrular niteliktedir.

Ücret bordrolarında normal saat ücreti ile fazla çalışma ve tatil mesaisi ve başkaca adlarla yapılan ödemeler toplamı banka hesabına yatırılmış ise de, cari hesap kartında görünen ve banka hesabına yapılan ödemeler temel ücreti ilgilendirmektedir. Fazla çalışma ücreti ile hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ödendiğinin kabulü doğru değildir.

Dosya içinde yer alan cari hesap kartının ile banka hesabı incelemesinden son aylarda 1.000,00 USD civarında ödemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim işçinin banka hesabına yapılan ödemeler “maaş ödemesi” olarak gösterilmiştir. Yurt dışında kullanılmak üzere bir miktar avans verildiği de dikkate alındığında davacı işçi iddia ettiği ücreti kanıtlamış durumdadır. Davacının ücreti 1.150,00 USD olarak kabul edilmeli ve gerekirse buna göre ek hesap raporu alınarak davaya konu işçilik alacakları hesaplanarak bir karar verilmelidir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma kararı sonrası mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 19/06/2013 yerine, bozmadan sonra UYAP’a kayıt tarihi olan 14/04/2016 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacının temel ücretinin tespiti ile işverence ödenen ücret içinde fazla çalışma ve tatil ücreti alacaklarının yer alıp almadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya içinde yer alan ücret bordroları ve mesai şeritleri imzasız olup, aylık normal çalışma, fazla çalışma ve tatil çalışmalarını da içerir şekilde düzenlenmiştir.

Bazı aylarda normal mesai süresi azaltılarak ve karşılığında fazla çalışma ile tatil mesaisi süreleri arttırılarak bordro düzenlendiği, böyle olunca davacı işçiye esasen aylık olarak yabancı paralar üzerinden temel ücret ödendiği ancak imzasız bordrolarla fazla çalışma ile tatil ücretleri de gösterilmek suretiyle tahakkuka gidildiği anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, bordrolarda yer alan toplam ödeme tutarları sadece temel ücreti ilgilendirmektedir.

Bordrolarda yer alan toplam ödeme tutarları sadece temel ücreti ilgilendirdiğinden işverenin kayıtlarında (bordro ve bordrolara uygun olarak tanzim edilen mesai şeritleri) yer alan fazla mesai ve tatil çalışma süreleri davacı işçinin fazla mesai yaptığını ve tatil günlerinde çalıştığını göstermez. Kaldı ki bu bordroların ve mesai şeritlerinin gerçekte alınan ücreti gizlemek için sonradan gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği davacı tarafın da kabulündedir.

Bu halde söz konusu alacakların varlığını ispat yükü davacıdadır. Davacı çalışma olgusu yönünden işyeri kayıtlarına ve tanık beyanlarına dayanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, işçinin çalışma olgusunun tespitinde işyerinde veya komşu işyerinde çalışanların tanıklığı önemli olduğu gibi tanık olarak dinlenecek kişinin tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun olup olmadığı da araştırılmalıdır.

Diğer taraftan 6100 HMK.’un tanıkla ilgili hükümleri incelendiğinde, 240/1 maddesinde “Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir”, 250. maddesinde “Tanığın davada yararı bulunmak gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, bunu iki taraftan biri iddia ve ispat edebilir” ve 254. maddesinde ise “Dinleme sırasında öncelikle tanıktan adı, soyadı, doğum tarihi, mesleği, adresi, taraflarla akrabalığının veya başka bir yakınlığının bulunup bulunmadığı, tanıklığına duyulacak güveni etkileyebilecek bir durumu olup olmadığı sorulur” kurallarına yer verilmiştir.

Dairemizin istikrarlı uygulaması gereği, davalı aleyhine dava açanlar tanık olarak dinlenmiş ise bu işçilerin tanıklıklarına ihtiyatlı yaklaşılmalı ve salt bu tanıkların beyanı ile sonuca gidilmemelidir. İşveren ile husumet içinde olan tanıkların beyanları diğer yan delillerle birlikte değerlendirilmelidir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tanık beyanlarına göre davacının fazla çalışma yaptığı ve tatil günlerinde çalıştığı kabul edilip alacak hesaplanmıştır. Oysa davacı tanığı olarak dinlenen ... aynı şekilde davalı aleyhine dava açmıştır.

Tanığın konumu, tanıklığına duyulacak güveni etkileyecek durumdadır. Bu nedenle tanıklığına itibar edilemez. Yukarıda anlatıldığı gibi bordrolarda yer alan toplam ödeme tutarları sadece temel ücreti ilgilendirdiğinden işverenin kayıtlarında (bordro ve bordrolara uygun olarak tanzim edilen mesai şeritleri) yer alan fazla mesai ve tatil çalışma süreleri de davacı işçinin fazla mesai yaptığını ve tatil günlerinde çalıştığını göstermez.

Davalı işveren diğer tanık ...'ün de işveren aleyhine dava açtığını bildirmiş olup, mahkemece bu yönde araştırma yapılarak şayet bu tanığın da işveren aleyhine davası varsa davacı fazla çalışma yaptığını ve tatil günlerinde çalıştığını somut delillerle kanıtlayamadığından bu taleplerin reddi, tanığın davası yok ise fazla mesai ve tatil çalışma günlerinin bu tanığın çalışma süresi ile sınırlı hesaplanması gerekir.

Ayrıca, ilk kararı davalının temyizi olmadığı gözetilerek, davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözden kaçırılmamalıdır.

4-Kabule göre de, hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilerek hesaplanacak vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, davacı lehine eksik vekalet ücreti takdir edilmesi hatalıdır.