Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/28370 K.2018/2624

Dava

Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı ile ücret, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13/02/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat... ile karşı taraf adına Avukat... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 17.09.2013 tarihinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, 17 günlük ücretinin ödenmediğini, işyerinde fazla çalışma yapmasına ve genel tatillerde çalışmasına karşın yine ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını ileri sürerek; kıdem tazminatı ile maaş, fazla çalışma, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilien karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; zamanaşımı def' inde bulunarak davacının iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın feshettiğini dolayısı ile kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, yıllık izinlerinin tamamını kullandığını, herhangi bir alacağı bulunmadığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti Ve Yargılama süreci:

Mahkemenin ilk kararı davalı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 15.11.2016 gün ve 2015/4900 E. 2016/20073 K. Sayılı ilamı ile davalının sair temyiz itirazlarının reddi ile;

" 2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Hükme esas bilirkişi raporunda, davacının hafta içi çalışmalarının 45 saati aşmadığı ancak cumartesi günü yaptığı çalışma nedeni ile fazla çalışma ücretine hak kazandığı tespiti ile hesaplama yapılmıştır.

Dosya içerisinde, davacının cumartesi günü çalışmalarının karşılığında izin kullandığına dair belgeler bulunmaktadır. Bu belgeler bir değerlendirmeye tabi tutulmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme ile alacağın hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Davacının 17.09.2013 tarihli fesih ihtarnamesinde dayandığı fesih nedenlerinden sadece fazla mesai ücretlerinin ödenmemesinin haklı neden teşkil ettiği yerel mahkemenin kararında isabetli bir biçimde belirtilmiştir. Yukarıdaki bent uyarınca izin belgeleri bir değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra halen davacının fazla mesai ücreti alacağı olduğu tespit edilir ise kıdem tazminatı şimdiki gibi hüküm altına alınmalı, aksi halde ise reddedilmelidir.

4- Davacı işçi son 17 günlük ücret alacağının ödenmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur. Mahkemece ücret alacağı hüküm altına alınmış ise de, davalı vekilince rapora itiraz dilekçesi ekinde banka dekontu sureti sunulmuştur. Her ne kadar söz konusu dekont suretinde davacı işçinin ismi yer almasa da bankadan söz konusu ödemenin davacı adına yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve davacıya yapılan bir ödeme varsa dikkate alınmalıdır. Eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi de hatalıdır " gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Taraflar arasında " davacının cumartesi günü çalışmalarının karşılığında kullandığı izinlerin serbest zaman olarak mahsubunun şekli " konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bozma kararının fazla çalışmaya yönelik 2 numaralı bendinde " Dosya içerisinde, davacının cumartesi günü çalışmalarının karşılığında izin kullandığına dair belgeler bulunmaktadır. Bu belgeler bir değerlendirmeye tabi tutulmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme ile alacağın hüküm altına alınması hatalıdır. " gerekçesine yer verilmiştir.

Mahkemenin karar gerekçesinde fazla çalışma ücretine ilişkin olarak " Davacı fazla mesai ücret alacağı talep etmiştir. Yargıtayın bozma ilamı uyarınca dosya içerisinde cumartesi günü çalışmalarının karşılığında izin kullandığına dair belgelerin bulunduğu dikkate alınarak belgeler incelendiğinde davacının toplam 21 gün izin kullandığına dair davacı imzasına haiz dilekçelerin olduğu görülmüş olup, bu hususların dikkate alındığı bilirkişi ek raporu aldırılarak tespit edilen fazla mesai ücretine hak kazandığı sonuç ve kanaatine varılmak mahkememizce Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi ek raporuna itibar edildiği " gerekçesi ile fazla çalışma ücreti alacağına hükmedilmiştir.

Fazla çalışma karşılığı serbest zaman kullanılması 4857 sayılı İş Kanunu' nun 41/ 4 ve 5. maddesinde düzenlenmiştir.

Madde " Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır. " hükmünü içermektedir.

Hükme esas bilirkişi raporunda " davacının cumartesi günü çalışmalarının karşılığında kullandığı izinler kullanılan her bir gün karşılığı 7,5 saat olmak üzere toplam 157,5 saat olarak mahsup edilerek " sonuca gidilmiştir.

Bilirkişinin her bir izin günün karşılığını 7,5 saat olmak olmak üzere mahsubu davacı aleyhine sonuç doğurmaktadır.

Serbest zaman değerlendirmesinde 7,5 saatin fazla mesai olarak karşılığı her bir saat için 1 saat 30 dakika üzerinden 5 saattir.

Ancak bu husus davacı temyizi olmadığından temyiz edenin sıfatına göre bozma sebebi yapılmamıştır.

Ancak hükme dayanak bilirkişi raporundan izin kullanılan günlerin " gün olarak " fazla mesai hesabında dışlanıp, dışlanmadığı anlaşılamamaktadır.

Mahkemece yöntem olarak yapılacak iş, hükme dayanak ek rapordaki hesaplamada serbest zaman karşılığı kullanılan süreleri önceki gibi fazla mesai saatinden mahsup etmekle birlikte, ayrıca izin kullanılan gün fiili çalışma olmadığından izin kullanılan günü de fazla mesai hesabında dışlayacak şekilde ek rapor alarak sonuca gitmektir.

Hesap yöntemi açısından denetime elverişli olmayan rapora dayanılarak hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.