Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/4538 K.2017/7431

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, asgari ücretin bankaya yattığını, kalan kısmının elden ödendiğini, hatta son maaşının elden ödenmesi gereken kısmının ödenmediğini, davacı ve bir arkadaşı birlikte izinlerinin kullandırılmasını veya ücretlerinin ödenmesini, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmesini isteyince davalı yetkililerinin davacılara hakaret ettiğini ve işten kovduğunu, davacının ihtarname göndererek iş aktini haklı feshettiğini bildirdiğini, iş aktini davacının haklı feshettiğini, 1 gün 11:00-02:00, diğer gün 16:00-02:00 saatleri arası çalıştığını, haftanın 7 günü çalıştığını,

yemek molasının 15 dakika olup ayda 1 veya 2 defa hafta tatili yaptığını, en son net 2.100,00 TL. maaşla çalıştığını, asgari kısmının bankaya yatıp kalanın elden ödendiğini, Ağustos/2012 maaşı ile Temmuz/2012 maaşının elden ödenmesi gereken kısmının ödenmediğini, davacının haftada 7 gün 1 gün 11:00-02:00 , ertesi gün 16:00-02:00 saatleri arasında aralıksız çalıştığını, günlük çalışmasının bazı günler 15 saati bulduğunu, yemek molası olmayıp 10 dakika içinde yenildiğini, haftada ortalama 75 saatin üzerinde çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti,

hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının 13/08/2012 tarihinde "Irak'a gidiyorum" diyerek işten ayrılmak istediğine dair dilekçe yazdığını, dilekçesinde hangi tarihte ayrılacağını belirttiğini, sonra karar değiştirerek 13/08/2012 tarihinde de çalışacağını ama ertesi gün işe gelmeyeceğini diyerek istifa dilekçesindeki tarihi daksille silerek şefine dilekçeyi verdiğini, davacının daha sonra işe gelmediğini, davalının çıkış bildirgesini de bunlara göre düzenlediğini, davacının iş arkadaşlarına işten ayrılış nedeninin başka restorantta daha fazla maaşla iş bulduğunu ama bunu davalıya diyemeyeceğinden Irak'a gideceğini dilekçesine yazdığını belirttiğini,

davacı ile ...'nin birlikte hareket ettiğini, dava dilekçesinde haklarını isteyince davalı yetkilisince küfredilerek işten kovulduğunu dese de davacının haklarını birlikte istediğini iddia ettiği kişinin ... olduğunu, istifa dilekçelerini 13/8/2012 tarihinde davalı yetkilisine değil Departman Şefi ...'a bıraktıklarını, davacı ve arkadaşının birkaç gün sonra Mesul Müdür ...'ni arayıp tazminatlarını sorduklarını, mesul müdürün kendileri ayrıldıklarından tazminat haketmediklerini, yoğun dönemde işi bıraktıklarını en azından ihbar süresinde çalışmalarını belirttiğini, ama davacı ile ...'nin olumsuz cevap verdiğini,

davalı yetkilisi ile davacının başka görüşmesi veya küfür olayı bulunmadığını, ücret alacağının hesabına yatırılması nedeni ile bulunmadığını, asgari ücret ile çalıştığını, çalışma saatlerinin 3 vardiya halinde 11:00-17:00, 17:00-23:00, 19:00-01:00 saatleri arasında olup her gün vardiya değiştiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının ...

4. Noterliğinden davalı işverene gönderdiği 14/08/2012 tarih 19736 Yevmiye nolu ihtarname ile asgari geçim indirimi ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini, haftalık, yıllık ve bayram tatili izinlerinin kullandırılmadığını ve izin ücretlerinin ödenmediğini bildirerek İş Kanununun 24. maddesi gereğince iş akdini feshettiği, yargılama sonucunda davacının fazla çalışma ücreti ile aylık ücretinin ödenmediği belirlendiğinden davacının iş akdini feshetmesinde haklı olduğu, iş akdini haklı olarak feshetmesi nedeniyle kıdem tazminatına hak kazandığı, davalı tarafın davacının istifa ettiğine ilişkin dilekçe aslını dosyaya sunmadığı,

dilekçenin tarih kısımlarının daksillenmiş olduğu, davalı tarafın ihbarname cevabında ihbar süresi kadar çalışma istenmesine rağmen çalışmayarak iş başı yapmadığını, hak edilen tüm alacakların banka hesabına ödendiğini başka alacağının bulunmadığını davalıya bildirerek 6 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatının tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesini talep ettiği, dilekçenin içeriğine göre ve aslının sunulmaması nedeniyle istifa dilekçesi olarak kabul edilemeyeceği, bilirkişi ...'un 07/02/2014 tarihli raporu ve itiraz üzerine alınan 09/09/2014 tarihli ek rapor ile davacının net olarak 5.163,20 TL kıdem tazminatına,

12.509,99 TL fazla mesai ücretine, 1.376,09 TL ulusal bayram genel tatil ücretine, 2.721,60 TL hafta tatili ücretine, 1.526,70 TL ücret alacağına hak kazandığını tespit ettiği, bilirkişi raporunun delil ve belgeler ile tüm dosya kapsamına uygun olarak düzenlendiği, hesaplamaların doğru olduğu, raporların hüküm vermeye elverişli ve yeterli bulunduğu, davalı tarafın davaya ve rapora itirazlarının haklı ve yerinde olmayıp davaya ve rapora itirazlarının ispatlanamadığı, davacının dosyaya sunulan belgelere göre yıllık izinlerini kullandığını, izin alacağının bulunmadığı,

yapılan ücret araştırması ve davacı tanıklarının anlatımlarına göre davacının ücretinin net 1.500,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, bu ücretin brütü olan 2.227.50 TL üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının talep edebileceği kıdem tazminatı net 5.163,20 TL olduğu, dinlenen yeminli tanık anlatımları ile davacının haftalık 16,5 saat fazla çalışma yaptığının sabit olduğu, davacının aldığı kabul edilen ücret miktarından yapılan hesaplamaya göre tanıkla ispatlanması nedeniyle %30 hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra davacının net 12509,99 TL fazla çalışma ücreti alacağının olduğu,

davacının talep ettiği ücret alacağının ödendiğinin davalı taraflarca belgeyle ispatlanamadığı, davacının dosyadaki belgelere göre 2012 yılı Temmuz ayı için asgari geçim indirimi hariç 760,21 TL, 2012 yılı Ağustos ayı için 14 günlük asgari geçim indirimi dahil 766,49 TL olmak üzere toplam 1.526,70 TL ücret alacağının bulunduğu, davacının dosyadaki tanık anlatımlarına göre her ay 2 pazar günü ve hafta tatiline denk gelmeyen ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının sabit olduğu,

davacının aldığı kabul edilen ücret miktarından yapılan hesaplamaya göre tanıkla ispatlanması nedeniyle %30 hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra 2.721,60 TL hafta tatili ücreti ve 1376,09 TL ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının olduğu ve davalı tarafın hafta tatili ile ulusal bayram genel tatil ücreti alacağını ödediğini belgeyle ispatlayamadığı,

ıslah dilekçesi ile faiz talep edilmediğinden ıslah edilen miktarlar için faiz kararı verilemeyeceği, tüm dosya kapsamı ile belirlendiğinden davanın kısmen kabulüne, bilirkişi raporu esas alınarak 5.163,20 TL net kıdem tazminatının fesih tarihinden (14/08/2012) itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte, 1.376,09 TL net ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının 500,00 TL kısmı için dava tarihinden (12/11/2012) itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte, 2.721,60 TL hafta tatili ücreti alacağının 1.000,00 TL kısmı için dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte,

12.509,99 TL net fazla çalışma ücreti alacağının 5.000,00 TL kısmı için dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte, 1.526,70 TL net ücret alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının yıllık izin ücreti alacağı talebi ile fazlaya ilişkin diğer tüm taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile yıllık izin haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin 2017/4051 Esas sayısı ile incelenen ve davacısı garson olan ... 6. İş Mahkemesi'nin 2012/598 Esas sayılı dosasında sendikadan bildirilen net 1.300,00-1.500,00 TL. ücretten asgari geçim indirimi düşülerek net ücret 1.233,51 TL. olarak kabul edilmiştir. Eldeki dosyada da davacı garson olup sendikadan net 1.300,00-1.500,00 TL. ücret bildirilmiştir. Her 2 davacının işi, kıdemi, fesih tarihleri aynı olmakla, eldeki davacının ücretinin emsal dosyadaki gibi net 1.233,51 TL. olarak kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

3-Ücret alacağının ödendiğini işveren ispatlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ücret alacağının bankaya ödendiğini beyan etmiştir. Ücret alacağının ödendiği tarih aralıkları taraflardan sorulup tespit edilerek banka kayıtları buna göre celbedilip sonuca gidilmelidir.

4-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin 2017/4051 Esas sayısı ile incelenen ve davacısı garson olan ... 6. İş Mahkemesi'nin 2012/598 Esas sayılı dosasında davacıların işi, tanıklar ve tanık beyanları aynıdır, O dosyada tanık beyanlarının çelişik olduğundan bahis ile haftada 3 saat fazla mesai ücreti hesaplanmıştır. Davacı tanıklarından Ertan'ın davalıda 6 ay çalıştığıda gözetilerek, davacının eldeki dosyada da haftade 3 saat fazla mesai çalışması kabul edilerek sonuca gidilmelidir.