Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/5669 K.2018/9565

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... İdaresine 2005 yılında devredilen Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı İl Müdürlüğü nezrinde 1986 yılında geçici işçi statüsünde işe başlayıp 2001 yılında daimi işçi statüsüne geçirildiğini, davalı nezrindeki çalışmasının emekli olarak işten ayrıldığı 2013 yılına kadar devam ettiğini, davacının işe başladığı tarihten itibaren ...

Sendikası'na üye olduğunu, kadro aldığı tarihte tabi olduğu toplu iş sözleşmelerinin derece kademe belirlemesi ve yevmiye artışına ilişkin hükümlerinin yeni işe başlamış işçinin yevmiye tespiti ile aynı olacak şekilde belirlenip mevsimlik çalıştığı döneme ait kıdeminin dikkate alınmadığını, bu durumun aynı kurumda çalışan emsal kıdemdeki işçi ücretleriyle davacının ücreti arasında eşitsizlik yarattığını ileri sürerek, müvekkilinin olması gereken derece ve kademesinin tespiti ile ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı ve yıpranma prim farkı alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, ... Sendikasına üye olmadan önceki derece kademe ilerlemesinin yapılmamasında müvekkili idarenin kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının derece kademe tespitinin doğru yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davalı işyerinde yürürlükte bulunan TİS.'nin “Kademe İlerlemesi” başlıklı 98. maddesinde en az bir yıl iş sözleşmesi ilişkisi bulunmak, bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmak, bulunduğu derecede ilerleyeceği kademe bulunmak... şartıyla her yıl Şubat ayı içerisinde işçilere bir kademe ilerlemesi yaptırılacağı ve izleyen Mart ayı başından itibaren uygulanacağı, “Derece Terfi” başlıklı 99. maddesinde ise işçilerin çok dereceli pozisyonlarda, alt derecelerden üst dereceye terfi edebilmeleri için;

a) Bulundukları derecede 2 yıl çalışmış olmaları,

b) Kademe ilerlemesine hak kazanmalarının şart olduğu bildirilmiştir.

Yine 2011-2013 Dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin geçici 3. maddesindeki toplu iş sözleşmesinin eki olan Ek-2'de belirtilen pozisyon cetvelindeki pozisyonların gelebileceği son derecelerin 2 derece artırıldığı, artırılan derecelere toplu iş sözleşmesinin 99. maddesi gereği yapılacak derece terfileri, değerlendirme kurulu talimatı çerçevesinde 2012 yılı itibariyle uygulanacağı geriye doğru bir fark ödemesi yapılmayacağı hükmü bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı işyerinde düz işçi olarak çalışmış olup, alabileceği derece aralığı 2011 yılına kadar 1-8 derece aralığı iken, 2011-2013 dönemi TİS ile derece aralığı 2 derece yükseltilip 1-10 derece aralığına yükseltilmiştir. Ancak TİS’in geçici 3. maddesi uyarınca artırılan derece aralığı ancak 2012 yılı ve sonrası itibariyle uygulanabilir. Bir başka anlatımla davacının bulunduğu pozisyonun derece aralığı 2011 yılına kadar 1-8; 2012 yılı ve sonrası için ise 1-10 derece aralığıdır.

Hükme esas raporu hazırlayan bilirkişi tarafından davacının daimi kadroya geçtiği 01/03/2001 tarihinde 5 derece, 10 kademeden başlatılması gerektiği doğru olarak tespit edilmiş ise de, davacının en son 01/03/2013 tarihindeki derece-kademesinin 11/22 olduğu yönündeki tespit hatalıdır. Zira davacının pozisyonuna göre alabileceği 2011 yılına kadar (2011 yılı dahil) 8, 2012 yılında ise 10 olan üst derece sınırları aşıldığı gibi TİS’in geçici 3. maddesi uyarınca 2009, 2010 ve 2011 yılları için alabileceği üst derece sınırı olan 8 derece miktarı da aşılarak derece tespiti yapılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının pozisyonuna göre alabileceği üst derece sınırları ve TİS’in geçici 3. maddesi uyarınca, davacının gelebileceği en son derecenin 2 derece arttırılabileceği düzenlemesinin 2012 yılı itibariyle uygulanacağı da gözetilerek, davacının derecesinin belirlenmesi ve talep edilen alacakların buna göre hesaplanmasından ibarettir. Mahkemece hatalı bilirkişi raporuna itibarla hüküm tesis edilmesi bozmayı gerektirmiştir.