Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/6367 K.2018/9289

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin Yol Su Elektrik Genel Müdürlüğü'nde 1979 yılında çalışmaya başladığını, 1985 yılında tüm hak ve alacakları ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne devredildiğini, davacının Köy Hizmetleri ... Bölge Müdürlüğünde 2005 yılına kadar çalışmasına devam ettiğini ve 2005 yılında ise Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün lağvedilmesi üzerine tüm hak ve alacakları ile birlikte ...

İl Özel İdaresine devredildiğini, müvekkilinin 12/10/2012 tarihinde emekli olduğunu, işe giriş tarihinden emekli olduğu tarihe kadar Türkiye ...

Sendikasına üye olduğunu, işin mevsimlik ve süreli iş olmamasına rağmen davacının öncesinde geçici mevsimlik işçi statüsünde çalıştırıldığını ve 2001 yılında daimi kadroya geçirildiğini ancak daimi kadroya alındığında yeni işe başlamış işçi pozisyonunda değerlendirilerek başlangıç derece ve kademesinde çalıştırılmaya devam edildiğini ileri sürerek,

pozisyon kıdem ve derecesi itibari ile doğru şekilde intibakının tespiti ile ücret farkı, yıpranma prim farkı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti farkı, hafta tatili ücreti farkı, yemek bedeli farkı, sosyal yardım farkı, yolluk ve seyyar görev tazminat farkı, ağır hizmet tehlike sorumluluk prim farkı, ilave tediye ve ikramiye farkının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davaya ilişkin koşulların bulunmadığını, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yetkili sendika arasında akdedilen 8. Dönem 01/03/1999-28/02/2001 tarihlerine ilişkin TİS md. 106'ya göre bulunduğu kademede en az 1 yıl çalışmak kaydı ile 1 kademe ilerlemesine, md. l07'ye göre 1 derece ilerlemesi için 2 yıl çalışmış olma koşulunun getirildiğini, bu hükümler doğrultusunda 1 ve 2 tam yıl çalışmaksızın bu taleplerde bulunamayacağını, taraf sendikanın TİS'te yer alan tüm koşullara hiçbir itirazı olmadığını, davacının önce tespit davası açıp sonra alacak davası açması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının derece kademe tespitinin doğru olup olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı 12.10.2012 tarihinde ... İl Özel İdaresinden emekli olmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının idarenin kayıtlarına göre kadroya düz işçi olarak geçirilmiş olması nedeniyle emekli olduğu tarihteki kademe ve derecesinin tespitinde bu pozisyonu dikkate alınmış ise de, kadroya geçirildiği tarihe kadar sürveyan olarak çalışan davacı; kadroya düz işçi olarak geçirilmekle birlikte, bu tarihten sonra da fiilen sürveyan olarak çalıştığını iddia etmiştir.

Mahkemece davacının fiilen ne iş yaptığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmiştir. Mahkemece öncelikle davacının fiilen yaptığı iş gerekirse tanık dinlenmek suretiyle tespit edilmeli, bundan sonra bu iş için TİS'de 01.03.2012 tarihine kadar öngörülen pozisyon derecesi dikkate alınarak derece ve kademe tespiti yapılmalıdır.

Kabule göre de, davacının mevsimlik işçilikte geçen çalışma süresi 13 yıl 268 gün olup, bu çalışmaya karşılık olarak TİS düzenlemesi gereği her iki yılda "bir derece" ve her yıl "bir kademe" ve 90 günü aşan artık yıl için de bir kademe alacağı dikkate alındığında, davacının eklenmesi gereken derece ve kademesi 6 derece 14 kademe olmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise 90 günü aşan artık yıl için de bir kademe verilmesi gerektiği gözetilmeden eklenmesi gereken derece ve kademenin 6 derece 13 kademe olarak belirlenmesi hatalı olmuştur.

3-Mahkemece ücret farkı, ikramiye farkı ve yıpranma primi farklarına ilişkin hükümde, “TİS’lerde kararlaştırılan ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek en yüksek işletme kredisi faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine” karar verilmiş ise de, Mahkemece hangi alacak kaleminde, kaç liraya, hangi tarihten itibaren faiz yürütüleceği belirtilmediğinden, hükmün bu hali ile infazının mümkün olmadığının gözetilmemesi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş talep dönemine ilişkin TİS'ler getirtilerek her bir alacak açısından ödenmesi gereken tarih ve miktar belirlenerek TİS'ten kaynaklanan alacaklara en yüksek işletme kredisi faizi yürütmektir. Bu konuda gerekirse bilirkişiden rapor alınmalıdır.