Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/7591 K.2018/12969

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş. ve Hazırlar Hafriyat Mimarlık İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 08/07/2011 tarihinde ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş.'ye ait iş yerinde alt işveren olan Güran Nakliyat Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'nde çalışmaya başladığını, iş yeri değişmeksizin yine ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş.'nin alt işvereni olan Hazırlar Hafriyat Ltd. Şti. işçisi olarak gösterilmeye devam ettiğini, sürekli olarak ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic.

A.Ş.'ye ait işyerinde çalıştığını, bütün talimatları ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic.

A.Ş. yetkililerinden aldığını, beton mikseri kamyonunda şoför ve operatör olarak çalıştığını, haklarının ödenmediğini, araca fazla yük yüklendiğini, bu durumları işverene belirttiğinde 24/07/2013 tarihinde işten çıkartıldığını ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş. vekili, husumet itirazında bulunduklarını, işi ihale ettiklerini, asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, araçların kendilerine ait olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının 09/09/2011 tarihinde işe başladığını, 24/06/2013 tarihinde iş akdinin sona erdiğini, ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş.'nin ürettiği hazır betonların ... A.Ş.nin göstereceği yerlere taşıma işinde mikser operatörü olarak çalıştığını, problem çıkardığını, keyfi davrandığını, görevlerini yapmadığını, uyardıklarını, 24/06/2013 tarihinde işten çıkarıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Turz. San. Tic. Ltd. Şti., davacının 08/07/2011-02/09/2011 tarihleri arası çalıştığını, fazla çalışma, hafta tatili çalışması ve ulusal bayram genel tatil çalışması bulunmadığını, kıdem, ihbar, izin hakkı doğmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin tazminata hak kazanmayacak şekilde sona erdiğinin ispatı davalı işveren üzerinde olup, bu hususun davalılarca ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar ... ... Çimento Madencilik Beton Sanç Tic. A.Ş. ve Hazırlar Hafriyat Mimarlık İnş. San. Tic. Ltd. Şti. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar ... ... Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş. ve Hazırlar Hafriyat Mimarlık İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesinde, işçilere verilecek yıllık ücretli izin süreleri, hizmet süresi dikkate alınarak belirlenmiştir. Buna göre, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden az olarak yıllık ücretli izin verilemez.

4857 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinde, yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı sürelerin birleştirilerek göz önüne alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda, işçinin daha önce aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen hizmetlerinin yıllık izne hak kazanma ve izin süreleri hesabı yönlerinden dikkate alınması gerekir.

Kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmetlerin de aynı gerekçeyle izin hesabı yönünden birleştirilmesi zorunludur. Bununla birlikte, işçiye önceki feshe bağlı olarak kullanmadığı izin ücretleri tam olarak ödenmişse, bu dönemin sonraki çalışma sürelerine eklenerek izin hesabı mümkün değildir.

Önceki çalışma döneminde izin kullandırılmak veya fesihte karşılığı ödenmek suretiyle tasfiye edilmeyen çalışma süreleri, aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerindeki çalışmalara eklenir. İşçinin aralıklı olarak aynı işverene ait işyerinde çalışması halinde, önceki dönemin kıdem tazminatı ödenerek feshedilmiş olması, izin yönünden sürelerin birleştirilmesine engel oluşturmaz.

Yine, önceki çalışılan sürede bir yılı doldurmadığı için izne hak kazanılmayan süreler de, işçinin aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerindeki sonraki çalışmalarına eklenerek yıllık izin hakkı belirlenmelidir. Yıllık izin, özde bir dinlenme hakkı olup, aralıklı çalışmalarda önceki dönem zamanaşımına uğramaz.

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçi davalılara ait işyerinde 08.07.2011-02.09.2011 tarihleri arasında 1 ay 24 gün ve 09.09.2011-24.06.2013 tarihleri arasında 1 yıl 9 ay 15 gün olmak üzere toplam 1 yıl 11 ay 9 gün çalışmıştır. Yukarıda belirtilen Yasa hükümleri dikkate alındığında davacının kıdem süresi karşılığında 14 günlük yıllık izne hak kazandığı açık olup, dosyada mevcut imzalı yıllık izin pusulalarına göre davacı hak ettiği yıllık izinlerini kullanmıştır. Mahkemece, davacının yıllık izin ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, “davacının 28 günlük yıllık izne hak kazandığı ve bakiye 14 günlük yıllık izin hakkının kaldığı” şeklindeki hatalı gerekçeyle yıllık izin ücreti talebinin hüküm altına alınması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.