Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/1248 K.2018/19371

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı taraflar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi; A) Davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddine, B) Davacı avukatının istinaf başvurusunun kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının davalı işyerinde 14.05.2012-03.08.2016 tarihleri arasında aşçı yardımcısı olarak çalıştığını, 1.600,00 TL ücret aldığını, bu çıplak ücrete ek olarak müvekkilinin sürekli ve tekrar eden şekilde bayram parası, ayakkabı parası, kıyafet parası, izin parası, yemek parası ve 3 ayda bir 1 aylık ücret olarak ikramiye aldığını, müvekkilinin davalı işyerinde ağır şartlarda çalıştığını, yaptığı görev nedeniyle sürekli soğuk ve sıcak hava arasında gidip geldiğinden,

zaman zaman hastalığı sebebiyle izin almakta olduğunu, ayrıca müvekkilinin davalı işyerindeyken iş kazası geçirdiğini, davalının davacının iş kazasına rağmen davacıyı "hasta olmamasına rağmen raporlar almakla" suçlamasının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin iş akdinin haksız gerekçe ile feshedildiğini iddia ederek; davacının işe iade edilmesini ve işe iade davasından kaynaklanan tazminatların davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; davacının 14/05/2012 tarihinde kısmi sureli iş sözleşmesi ile 01/07/2013 tarihinden itibaren ise tam süreli iş sözleşmesi ile aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladığını, davacının iş sözleşmesinin muhtelif ... birimlerinden hasta olmadığı halde rapor getirerek kasten devamsızlıkta bulunması sebebiyle haklı olarak ve tazminatsız feshedildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; ”...somut olayda, işverence davacının iş akdinin sık sık rapor alma alışkanlığı nedeniyle iş planlamasında aksamalara neden olması nedeni ile feshedildiği, davacının aldığı ... raporları, savunma ve diğer deliller dikkate alındığında iş sözleşmesinin haklı feshi gerektirir seviyede olup, işçinin sürekli olarak rapor almasının iş akışını bozucu nitelikte olduğu, artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesinin normal ölçülerde beklenmemesi gerektiği, dolayısıyla feshin geçerli nedene dayandığı..“ gerekçeleriyle iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Ç) İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı ve davacı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D) İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının sık sık rapor alması durumun doğru olmadığı ve raporların ... mazeretine binaen alındığı; müvekkilinin skolyoz hastalığına dayalı ve fizik tedaviye ilişkin rahatsızlıklarının heyet raporlarına dayandığını, fesih bildirimin son aldığı rapor tarihi itibariyle süresinde olmadığını ve öncesinde savunmasının alınmadığını belirterek yapılan feshin geçerli olmadığını ileri sürmüştür.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacının iş akdinin haklı nedenle sonlandırıldığını savunarak davanın reddi kararının haklı nedenle fesih olarak düzeltilmesini istemiştir.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, Somut olayda işveren tarafında fesih bildiriminde "...muhtelif ... birimlerinden hasta olmadığınız halde raporlar getirip işe kasten devamsızlıkta bulunmanız nedeniyle iş sözleşmeniz 4857 sayılı Kanunu'nun 25/II. maddesi uyarınca 28/07/2016 tarihi itibarıyle feshedilmiştir." ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Fesih bildirimi 4857 sayılı Kanunu'nun 25. maddesi açısından irdelendiğinde; fesih bildiriminde sadece 4857 sayılı Kanunu'nun 25/II. maddesine dayanıldığı belirtilmiş olup, anılan maddenin hangi bendine dayanıldığına ilişkin bir açıklık bulunmamaktadır.

Fesih bildiriminde davacının hasta olmadığı halde ... raporu aldığı belirtilmiş olup, bu durumun ispatı halinde 4857 sayılı Kanunu'nun 25/II-e bendi anlamında doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış niteliğinde değerlendirilerek feshin haklı nedene dayandığı kabul edilebilir ise de raporların gerçeğe aykırı olduğu davalı tarafça ispatlanmamıştır.

Yine fesih bildiriminden işverenin 4857 sayılı Kanunu'nun 25/I bendinde düzenlenen ... sebepleri ile fesih olgusuna da dayanılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle işveren tarafından gerçekleştirilen fesih haklı nedene dayanmamaktadır.

Bir an için feshin haklı nedene dayandığı kabul edilse bile, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25'inci maddesinin (I) numaralı bendinin (a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki ... süresine göre 17'nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar.

Feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı değerlendirildiğinde ise. İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan sebepler ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde fesih için geçerli sebep olabilirler. İş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli sebeplere dayandığı kabul edilmelidir.

4857 sayılı Kanunu'nun 18. maddesinin gerekçesinde hangi hallerde işçinin yetersizliği nedeniyle geçerli fesih hakkı tanınacağı örnek olarak belirtilmiş olup, bunlardan biri de sık sık hastalanarak rapor almadır. Sık sık rapor alması durumunda toplam raporlu olduğu süre, bekleme süresi içinde kalsa bile, sık sık rapor alması işyerinde olumsuzluklara yol açmış ise, işçinin iş sözleşmesi bildirimli veya süreli olarak işveren tarafından feshedilebilir.

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 18/2. maddesi uyarınca hakkındaki iddialara ilişkin olarak savunması alınmasızın işçinin sözleşmesi davranışı ve verimi ile ilgili sebeplerle feshedilemez.

Somut uyuşmazlıkta; davacının raporlu olduğu günlerin aralıklı olduğu davacının ... süresine göre ihbar önelini altı hafta aşmadığı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25'inci maddesinin (I) numaralı bendin yasal şartlarının gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının iş sözleşmesinin feshi haklı nedene dayanmamaktadır. Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir.

Ancak ilk derece mahkemesince davacının sık sık raporlu olması nedeniyle iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de, davacının verimsizliğinden (raporlu olması) kaynaklanan nedenle iş akdinin feshedilmesine rağmen davacı işçinin fesih öncesi savunmasının alındığı davalı tarafça iddia ve ispat olunamamıştır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 27/02/2017 tarih ve 2016/5358-2017/2536 E/K sayılı kararında da belirtildiği üzere mahkemece salt bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle "davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-b/2. bendi uyarınca kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır” gerekçeleriyle, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b/1. bendi uyarınca esastan reddine, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile; ... 10. İş Mahkemesi'nin 30/12/2016 tarih ve 2016/487-2016/599 E/K sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b/2. bendi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalı işveren tarafından gerçekleştirilen feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, karar verilmiştir.

F) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

G) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta; davacının iş akdi, davalı işveren tarafından işyerinde var olan prosedüre uymadan, rahatsızlık halinde öncelikle işyeri hekimine müracaat edilmesi gerektiği halde, bu prosedürü atlayarak başkaca ... kuruluşlarından hasta olmadığı halde sık sık istirahat raporları alarak, bu raporlara istinaden aslında geçerli bir mazerete dayanmadığı halde, devamsızlık yaptığı gerekçesiyle, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II. maddesine istinaden feshedilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davalı işveren davacının hasta olmadığı halde istirahat raporu aldığı ve bu şekilde usulsüzlük yaptığı savunmasını ispat edememiştir.

Dosyaya, bir hastalık durumunda öncelikle işyeri hekimine gidileceği, işyeri hekiminin gerek görmesi durumunda işyeri hekimi dışında bir hekime gidilebileceği hususuna ilişkin bahsedilen işyeri prosedürü açısından da yazılı bir belge ibraz edilmemiştir. Dolayısıyla davalı işveren fesihte haklı olduğunu ortaya koyamamıştır.

Diğer taraftan dosyada mevcut çok sayıda istirahat raporundan davacının sık sık rapor alarak işe gelemediği ve bu durumun işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, iş akışını aksattığıda sabittir. Davalı maddi vakıa olarak buna dayanmıştır. Hakim, ortaya konulan vakıalara uygulanacak hükmün kapsamını ve hukuki nitelendirmeyi re’sen araştırmakla yükümlüdür. Davacının haklı neden niteliğinde olmayan ve işverence maddi vakıa olarak belirtilen davranışının iş akışını bozacağı açık olup, işverenin buna katlanması beklenemez.

İşverenin açıklanan nedenle fesihte haklı değil ancak geçerli nedene dayandığı kabul edilerek, işe iade davasının reddi yerine, işverenin feshini haklı nedene dayandırması sebebiyle fesih öncesi savunma almamasının geçerliliğe etki etmeyeceği düşünülmeden Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesi tarafından davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.