Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/4703 K.2018/14318

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatları tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde bölge satış müdürü olarak çalıştığını, fazla ... yaptığı halde karşılığının ödenmediğini ileri sürerek, fazla ... alacağı istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının üst düzey yönetici olduğunu, iş sözleşmesinde fazla çalışmanın ücrete dahil olduğunun açıkça kararlaştırıldığını, kendisine gösterdiği performans karşılığında prim ve ikramiye ödemesi yapıldığını, talebinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının haftada 9 saat fazla ... yaptığı, iş sözleşmesinde kararlaştırılan yıllık 270 saatlik kısım ücretle ödendiğinden haftalık 5,19 saat düşüldüğünde haftalık 3,81 saat fazla ... yaptığı, davaya karşı yapılan zamanaşımı savunması nazara alındığında işverence ödenen prim ve ikramiye ödemelerini aşan kısım nazara alınarak fazla ... alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraflar vekillerinin temyizi üzerine hüküm Dairemizin 12/05/2015 tarih ve 2015/9938 Esas, 2015/17418 Karar sayılı ilamıyla oyçokluğuyla bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; davacı işçinin işverenin farklı işyerlerindeki çalışmaları da nazara alınarak dosya içindeki fom kayıtları, tanık beyanları ve diğer deliller ayrı ayrı değerlendirilerek işverence yapılan prim ve ikramiye ödemesini aşan fazla ... alacağının bulunup bulunmadığı tespit edilerek yeniden bir karar verilmesi; gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraflar vekillerinin temyizi üzerine hüküm Dairemizin 25/09/2017 tarih ve 2017/ 24121 Esas – 2017/14168 Karar sayılı ilamıyla ikinci kez bozulmuştur.

İkinci bozma ilamında özetle; hükmüne uyulan ilk bozma ilamında, işverence yapılan prim ve ikramiye ödemesini aşan fazla ... alacağının tespiti istenmiş ancak mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen Yargıtayın son dönem uygulamasında, fiilen satış ile ilgilenen konumda olmayan işçiler bakımından primin, fazla mesai yapılsın, yapılmasın alındığı, dolayısıyla da primlerin fazla mesai ücretlerinin karşılığı olarak düşünülüp mahsup edilmesinin hatalı olduğu yönünde görüş değiştirdiği belirtilerek, bilirkişi tarafından seçenekli olarak hazırlanan raporun prim mahsubu yapılmayan seçeneği hükme esas alındığı ancak bu uygulamayla da, davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hakkın ihlal edildiği belirtilerek, bozma ilamında işaret edildiği üzere hüküm kurulması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre taraflar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece ikinci bozma ilamına uyulmuş ise de, gereği tekraren yerine getirilmemiştir. Şöyle ki, hükme esas raporu hazırlayan bilirkişi tarafından fazla mesai alacağı 3 seçenek halinde hesaplanmıştır.

Birinci seçenekte fazla mesai alacağı prim mahsubu yapılmadan günlük yevmiyenin 1,5 katı yani %150 zamlı olarak, ikinci seçenekte günlük yevmiyenin 1,5 katı olarak hesaplanan fazla mesai alacağından prim mahsubu yapılmış ve son seçenek olan üçüncü seçenekte fazla mesai alacağı prim mahsubu yapılmadan günlük yevmiyenin 0,5 katı yani %50 zamlı olarak hesaplanmıştır.

Hükmüne uyulan ikinci bozma ilamında, usulü kazanılmış hakkın ihlal edilmemesi için ilk bozma ilamında işaret edildiği şekilde hüküm kurulması istenmiştir. İlk bozma ilamında ise fazla mesai alacağının normal şekilde yani günlük yevmiyenin 1,5 katı oranında, bir başka anlatımla %150 zamlı olarak hesaplanıp, prim ödemesini aşan kısmının bulunması halinde bu kısmın hüküm altına alınması istenmiştir.

Buna göre, mahkemece hükme esas bilirkişi raporunun ikinci seçeneğine göre hesaplanan 43.190,98-TL fazla mesai alacağından karineye dayalı makul indirim (takdiri indirim) yapıldıktan sonra kalan miktarın hüküm altına alınması gerekirken, uyulan bozma ilamlarının kapsamı dışına tekraren çıkılarak bilirkişi raporunun üçüncü seçeneğinin hükme esas alınması ve ayrıca ikinci bozma ilamında belirtilmediği halde hesaplanan fazla mesai alacağından takdiri indirim yapılmadan hüküm kurulması hatalı olduğundan, kararın üçüncü kez bozulması gerekmiştir.

3- Kabule göre de, fazla mesai alacağı olarak hüküm altına alınan 31.451,82-TL miktarı bilirkişi raporuna göre brüt miktar olduğu halde hüküm fıkrasında bu brüt miktarın net miktar olarak belirtilmesi de ayrıca hatalıdır.