Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/6642 K.2018/15248

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:Davacı işçi, davalı bakanlık emrinde çalıştığını, 11. 12. 13. ve 14. dönem Toplu İş Sözleşmelerinin tarafı olan Türkiye Orman İşçileri ... üyesi olduğunu 31.12.2004 tarihinde sona eren Toplu İş Sözleşmesinin ardından yeni bir sözleşme imzalanmadığını, anılan sözleşmelerde ücret artışı hükümlerinin ücretine tam yansıtılmadığını, 31.12.2004 tarihinden sonraki dönemde ise ücret artışının geç ve eksik uygulandığını beyanla, ücret, ilave tediye ve ikramiye fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, alacakların zamanaşımına uğradığını Toplu İş Sözleşmelerinin 40. maddesine uygun olarak yevmiye tespitlerinin yapılarak ücretlerine yansıtıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemenin önceki kararı Dairemizin 16/04/2014 Gün, 2014/16073 Esas, 2014/19494 Karar sayılı kararıyla mahkemece isteklerin kabulüne dair verilen kararın davalı tarafında temyizi üzerine Dairece bozulduğu, bozma sonrası bilirkişi raporunda mevsimlik işçi olarak çalışılan süre için kıdem terfi hesaplanmadığı belirtilmiş olmasına rağmen daha önceki raporda belirlenenden daha fazla olarak hesaplandığı, davalı vekilinin rapora itiraz ettiği, mahkemece bunlar üzerinde durulmadığı ek rapor alınmadığı gibi bozma öncesi son kararı davacı tarafın temyiz etmediği gözetilmeksizin bozma öncesi miktarlardan daha fazlasına karar verildiği,

davalının ek rapora itirazının değerlendirilmesi ve bu yönde bilirkişi heyetinden ek hesap raporu alınarak itirazı karşılayacak şekilde denetime elverişli hesaplama yapılması yine bozma öncesi hesaba göre daha fazla alacak hesabının nedenlerinin de gösterilmesi gerekirse usulü müktesep hak kuralı değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi ayrıca faiz yönünden verilen kararında boz gereklerine uygun olmadığı, raporda ücret ve ikramiye alacaklarının faiz başlangıç tarihlerine göre ayrıştırılması ve mahkemenin hüküm fıkrasında açıkça miktarlar ve faiz başlangıç tarihleri gösterilerek karar verilmesi,

31.12.2004 tarihinden sonra doğan alacaklar için en yüksek işletme kredisi faizi yerine bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmesi gerektiği noktasında bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacının temyiz etmediği yalnızca davalının temyiz ettiği mahkemenin 08.10.2012 Tarih 2012/784 Esas, 2012/707 Karar sayılı kararına esas bilirkişi heyeti raporunda (Av. .., M..., Doç Dr...tarafından düzenlenen 22.01.2012 tarihli bilirkişi raporu) davacının ilk işe girdiği tarihteki ücreti günlük 570.000 TL olarak dikkate alınmış mevsimlik dönemde eklenmemesi gereken kıdem terfi de eklenmek suretiyle 15.06.1998 tarihinde alması gereken ücreti günlük 2.599.701 TL olarak bulunmuştur.

Mahkemece hükme bu hesap esas alınarak davacının fark alacaklarına karar verilmiş, ancak söz konusu karar yalnızca davalı tarafça temyiz edilmiş, Dairemizin 29.01.2013 Gün, 2013/349 Esas, 2013/3334 Karar sayılı ilamıyla davacının hangi dönem daimi kadroya geçtiğinin anlaşılamadığı mevsimlik statüde geçen dönem için kıdem terfi eklenmemesi ve ayrıca hükmedilen alacakların faiz başlangıç tarihlerinin açıkça gösterilmemesi, 31.12.2004 tarihinden sonra doğan toplu iş sözleşmesine dayanmayan alacaklar bakımından en yüksek işletme kredisi faizine karar verilmesinin de doğru olmadığı noktasında bozulmuştur.

Mahkemece bozma sonrası aynı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda davacının fark alacakları daha önceki rapordan daha fazla hesaplanmış, önceki kararı yalnızca davalı temyiz ettiği halde davalı aleyhine olacak şekilde daha fazla alacağa hükmolunmuş, bu kararın davalı tarafından temyizi üzerine ise Dairemizce yukarıda yerel mahkeme kararı özetlenirken anlatıldığı şekilde bozulmuştur.

Dairemizin bu son bozma kararı sonrası mahkemenin 08.10.2012 Tarihli kararına esas bilirkişi heyetinden (Av. ..., M. ..., Doç Dr. ...) bozma ilamı uyarınca rapor alınmış, bilirkişi heyeti raporunda davacının 11.05.2000 tarihinde sendikaya üye olduğu, 01.01.1999 tarihinde alması gereken günlük ücretinin 01.01.1999 tarihinde yürürlüğe giren 12. Dönem ...’in 40/F maddesi uyarınca günlük 4.000.000 olması gerektiği gerekçesiyle günlük ücreti 4.000.000 TL olarak kabul edilerek kıdem terfi hesaplaması yapılmadan alacakları hesaplanmış ve davacının alacağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak uyulan bozma ilamı ve usulü kazanılmış hak ilkesi gereğince yalnızca o raporda belirtilen yevmiyelere mevsimlik statüde geçen dönem için kıdem terfi uygulanmadan hesaplama yapılması gerekirken farklı şekilde hesaplama yapılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti (Av. ...

Av. ... tarafından düzenlenen) raporunda ise davacının 15.06.1998 tarihinde alması gereken ücreti 4.700.000 TL olarak kabul edilerek (Dairemizin ilk bozma kararı öncesi Av. ... tarafından düzenlenen 14.07.2008 tarihli bilirkişi raporunda da davacının 15.06.1998 tarihinde alması gereken ücreti 4.700.000 olarak belirtilmiştir) davacının alması gereken ücreti ve fark alacakları hesaplanmışsa da, davacının o tarih itibariyle alması gereken ücretin neden 4.700.000 TL olduğu noktasında bir açıklama dahi yapılmamıştır.

Bu açıdan hükme esas alınan bilirkişi raporu denetime elverişli olmadığı gibi uyulan bozma kararı gereği yerine getirilmemiştir.

Tüm bu açıklamalar dikkate alındığında Dairemizin 29.01.2013 Gün, 2013/349 Esas, 2013/3334 Karar sayılı bozma ilamı ile son bozma ilamı uyarınca; mahkemenin 08.10.2012 Tarih 2012/784 Esas, 2012/707 Karar sayılı kararına esas hesap raporunu düzenleyen bilirkişi heyetine dosya tevdi edilerek,

davacının o raporda belirtilen yevmiyelerine mevsimlik statüde geçen dönemde kıdem terfi eklenmeden ve ayrıca davalının 03.02.2014 tarihli bilirkişi heyeti raporuna sunduğu itirazı değerlendirilerek yine 03.02.2014 tarihli ek raporda daha önce hesaplanandan neden daha fazla hesap yapıldığı açıklanarak fark alacaklarının hesaplanması için rapor alınıp, usulü kazanılmış hak ilkesi gözetilerek varsa fark alacakları konusunda faiz başlangıç tarihleride infazda tereddüt yaratmayacak şekilde gösterilip hüküm kurulmalıdır.

Yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.