Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/7559 K.2021/6582

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının, davalı işyerinde elektrik bakım ölçü kontrol bölümünde 13.09.2006-15.03.2011 tarihleri arasında taşeron firma elemanı olarak çalışmışsa da kendisi ile aynı işi yapan davalı Kuruma ait kadrolu personellerin olduğunu ve bu işçiler ile aynı ücreti alması gerektiğini iddia ederek ücret farkı alacağını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının kendi personelleri olmadığını, ihale ile şirketlere verilen işin niteliği ve yürütümünün elektrik üretimi işinden tamamen farklı ve bağımsız nitelikte bir iş olduğunu, muvazaa iddiasını kabul etmediklerini savunarak davanın reddi talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı işçi davalı ... Üretim A.Ş.'nin işçisi olarak ihbar olunanlar ile yapılan muvazaalı alt işverenlik sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığını, gerçek işverenin işçilerine ödenen ücretlerden İş Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında yararlandırılması gerektiğini ileri sürerek ücret fark alacağı talebinde bulunmuştur.

Davalı işveren husumet itirazında bulunmuş, alt işverenlerle imzalanan sözleşmelerin muvazaaya dayanmadığını, davaya konu ücret fark alacağından ihale makamı konumunda olan şirketin sorumlu olmadığını savunmuştur.

Mahkemece davalı şirket ile ihbar olunanlar arasında muvazaalı ilişkinin çok sayıda emsal yargı kararı ile kesinleştiği, temyize konu dosya bakımından da muvazaa iddiası yönünden gerekli araştırmaların yapıldığı, davacının baştan itibaren davalı şirketin işçisi olduğunun değerlendirilmesi gerektiği ve İş Kanunu'nun 5. maddesindeki eşitlik ilkesine göre emsal işçilerin ücretleri esas alınarak davaya konu ücret fark alacağına hak kazanıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili, alt işverenlerle yapılan sözleşmelerin muvazaalı olmadığı, davacı işçinin alt işveren işçisi olduğu ve sendika üyeliğinin de bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının sendika üyesi olup olmadığının dosya içeriğinden anlaşılamadığı belirtilmiş, sendika üyesi olmadığı durumlarda Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanamayacağı açıklanmış, ancak İş Kanunu'nun 5. maddesindeki eşitlik ilkesine göre davalı işveren nezdinde kadrolu çalışan sendikalı işçinin alabileceği ücret belirlenerek davacıya ödenen ücretlerin indirilmesi suretiyle fark bakiye ücretler tespit edilmiştir.

Davalı işveren ile ihbar olunanlar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaaya dayandığı, davacının baştan itibaren davalı ... Üretim A.Ş.'nin işçisi sayılması gerektiği dosya içerisindeki delil durumu ve emsal kararlardan anlaşılmaktadır. Ancak işçinin Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden yararlanabilmesi için sendikaya üye olması ve üyeliğin işverene bildirilmesi ya da imzalanan bir toplu iş sözleşmesinden yararlanma yönünde dayanışma aidatı ödemesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının sendika üyeliğine dair bir belgeye rastlanmamış ise de, bilirkişi raporunda bu konuya dikkat çekildiği halde üyelik ya da dayanışma aidatı ödemesi yönünden araştırma yapılmamıştır.

Davacının sendika üyesi olmadığının tespiti ya da dayanışma aidatı dilekçesi vermediği hallerde Toplu İş Sözleşmesinden yararlanması mümkün olmayıp, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesinin somut uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmamaktadır. İşyerinde sendika üyesi olarak çalışan ve aidat ödemesi yapan işçi ile sendikaya üye olmayan işçinin aynı durumda olduğundan söz edilemez.

Mahkemece davacının sendika üyeliği ya da dayanışma aidatı yönünden gerekli araştırma yapılarak var ise üyeliğin bildirildiği ya da dayanışma aidatı dilekçesinin verildiği tarihten itibaren Toplu İş Sözleşmesinden yararlandığı kabul edilmeli, gerekirse bu yönde hesap raporu alınmalıdır.

Davacı işçinin Toplu İş Sözleşmesinden yararlanamayacağı tespit olunduğunda, gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle, davalı işveren işyerinde davacı ile aynı işi yapan ve sendika üyesi olmayan emsal işçi olup olmadığı belirlenerek emsal işçi olması halinde davacının ücret alacağı emsal işçi ücretine göre hesaplanıp hüküm altına alınmalı; sendikalı olmayan emsal işçi bulunmadığının anlaşılması halinde ise, davacının fark ücret alacağı talebinin reddine karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: