Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/7100 K.2019/19413

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden gösterilmemesi, fazla mesai, genel tatil ücretlerinin ödenmemesi üzerine haklı gerekçeyle iş aktini feshettiğini, davacının, davalı işyerinde haftada 6 gün 08.30 - 18.00 saatleri arasında normal çalışma, hafta da 3-4 gün saat 21.30-22.00' ye kadar fazla çalışma yaptığını, Pazar günleri hafta iznini kullandığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, 29/09/2012-09/01/2013 ve 29/11/2012 tarihlerinde işe gelmediğini, davacının işe gelmemeyi alışkanlık yaptığını, artık amirlerinden yüz bulamayınca 23/11/2013 tarihinde işe gelmediğini, telefon ile davacıya ulaşamadıklarını, akabinde davacıya ihbar yaparak iş aktinin davalı tarafından haklı feshedildiğini, halbuki davalıdan yüz bulamayan davacının akti tek taraflı olarak kendisinin daha önce feshettiğini ama davalıya bunu bildirmediğini, davacının 1988 doğumlu niteliksiz işçi olduğunu, bu nedenle iddia ettiği ücret meblağının hayatın olağan akışına ters düştüğünü, fazla mesai ve genel tatil çalışması yapmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, hizmet döküm cetveline göre. 25.07.2011 - 08.09.2011 ve 26.09.2011 - 20.11.2013 tarihleri arasında çalıştığı, tanık İ.Y.

2011 Yılı Ağustos ayında işe başladığını, kendisinin işe başladığında davacının çalıştığını, diğer tanık A.K.nın ise 2010 yılından 2013 yılına kadar kesintisiz çalıştığını bildirdiği, her iki tanıkta davacının 08/09/2011 ile 26/09/2011 tarihleri dönemde fiilen iş yerinde çalışan tanıklar olup belirtilen tarih aralığında davacının işe ara verdiğine dair beyanda bulunmadığı,

bu durumda davacının iş akdine yaklaşık 20 gün ara vermesini gerektirir herhangi bir sebep ileri sürülüp ispatlanamadığından iş akdinin kesintisiz devam ettiği nazara alınarak davacının 25.07.2011 - 20.11.2013 tarihleri arasındaki davalı işveren nezdinde çalıştığı kabul edildiği, davacı taraf fesih tarihinde aylık net 1.562,00 TL maaş aldığını servis ve yemeğinde olduğunu , davalı taraf;

davacımn 1.150,00 TL ücretle çalıştığını beyan ettiği, davacı tanıklarının davacının ücretin 1.500 / 1.600 TL ücret aldığını servisin işyerinden olduğunu, öğle yemeklerinin işveren tarafından verildiğini beyan ettiği, emsal ücret araştırmasına ilişkin Petrol İş Sendikası alınabilecek ücretin 2.000 - 2.200 TL olduğunu bildirdiği anlaşıldığından davacının son ücretinin aylık Net 1.562,00 TL (Brüt 2.184,89 TL) olduğu, yol ve yemek ücretinin de ilavesiyle giydirilmiş brüt ücretin 2.469,89 TL olduğu kabul edildiği, 15/12/2015 tarihli Mahkeme kararının Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2016/9266 Esas sayılı ilamı ile.

"Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.Somut uyuşmazlıkta, bordrolardaki fazla mesai tahakkuku olan aylar gözetilerek, tanık beyanlarına göre davacının haftada 2 gün 08:30-18:00 saatleri arasında, 1,5 saat ara dinlenmesi vererek,

haftada 4 gün 08:30-22:00 saatleri arasında, 1,5 saat ara dinlenmesi vererek çalıştığı, bu şekilde haftada 19 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Oysa, davacı tanıklarının davalı ile davaları mevcut olup birbirlerinin davalarında tanıklık etmiş bulunmaktadırlar. Davalı işverene karşı dava açan işçinin tanıklığı başka deliller ile desteklenmedikçe tek başına hükme esas alınamaz.

22. Hukuk Dairesi'nin 2013/29329 Esas sayılı dosyasında (İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesi 2012/9 Esas), 22/12/2011 tarihinde iş aktinin son bulduğunu ileri sürerek aynı işverene karşı dava açan bir işçinin dosyasında haftada 13,5 saat fazla mesai yapıldığı kabul edilmiştir.

9. Hukuk Dairesi'nin 2014/9159 Esas sayılı dosyasında ( İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesi 2012/925 Esas) 30/04/2012 tarihinde iş aktinin son bulduğunukabul edilen bir başka işçinin haftada 18 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir.Aynı işyerinde çalışan işçilerin, yaptıkları görevleri, işleri gibi nedenler ile farklılıklar doğmadığı sürece kural olarak aynı çalışma saatlerine tabi olmaları gerekir.

Bir kısım işçilerin diğer işçilerden farklı çalışma saatlerine tabi olduğunun kabulü halinde, bu kabulün gerekçe ve delilleri ortaya konmalıdır.Bu itibarla, yukarda bahsedilen emsal dosyalar, ayrıca, Dairemiz tarafından aynı gün incelenen davacı tanıklarının dosyaları birlikte incelenmeli, gerekirse tanıklar yeniden dinlenerek bu dosyalar kapsamındaki tüm deliller birlikte ele alınarak işyerindeki çalışma saatleri tespit edilerek sonuca gidilmeli,

davacının farklı çalışma saatlerine ve farklı sürelerde fazla mesaiye tabi olduğunun anlaşılması halinde bunun somut delil ve gerekçeleri denetime elverişli şekilde ortaya konmalıdır.Eksik inceleme ve araştırma ile fazla mesai ücreti hakkında yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. " bozulduğu, bozma ilamına uyulduğu, İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesi’nin 2012/9 Esas ve İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesi’nin 2012/925 Esas sayılı davacı tanıklarının dosyalarının celbedilerek incelendiği,

gerekirse tanıklar yeniden dinlenerek bu dosyalar kapsamındaki tüm deliller birlikte ele alınarak işyerindeki çalışma saatleri tespit edilerek daha önce dinlenen davacı tanıkları dinlenmiş ve çelişkiler giderilerek bilirkişiden tanık beyanları ve bozma ilamı doğrultusunda incelenen emsal dosyalar değerlendirilerek haftalık 3 saatlik fazla mesai yapıldığı kabul edilerek yapılan hesaplama dosya içeriğine uygun ve karar vermeye elverişli görülerek hüküm kurulduğu gerekçesi ile yıllık izin ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta, bozma sonrasında davalı ile aralarında dava bulunan A.K. ve İ.Y. yeniden tanık olarak dinlenmiş, bozma öncesinde haftada 19 saat fazla mesai hesaplanmış iken, tanıkların dosyalarında haftalık 3 saat fazla mesai hesaplandığı belirtilerek haftada 3 saat fazla mesai hesaplanmış ise de bu kabul hatalıdır.

Davacının işi, cevap dilekçesinde “montaj işçisi”, dava dilekçesinde “PVC imalat ustası”, davacı tanığı beyanında “PVC imalat sorumlusu ve ustası” olarak belirtilmiştir.

Bozma ilamında bahsedilen davacı tanığı A.K.nın dosyası Dairemizin 2014/37342 Esas sayılı dosyasıdır Bu dosyada haftalık 13 saat fazla mesai kabul edilmiş ve karar onanmıştır.

Bozma ilamında bahsedilen davacı tanığı İ.nin dosyası ise eldeki davacınınkine benzer şekilde bozulmuş ancak henüz Yargıtay’a dönmemiştir.

Bozma ilamında bahsedilen Dairemizin 2014/ 9159 Esas sayılı dosyasının davacısı E.D. olup günlük 3 saat fazla mesai haftada 6 gün çalışma üzerinden haftada 18 saat fazla mesai kabul edilmiş ve fazla mesai süresi bakımından bozma yapılmamıştır. E.nin işi davalı feshinde “kanat işçisi”, davacı tanığı beyanında “ihracat bölümünde kaynak yapıyordu”, diğer bir davacı tanığının beyanında “ihracat bölümündeydi, yine pimapen üzerine idi” şeklinde ifade edilmiştir.

Bozma ilamında bahsedilen Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin dosyası, Dairemiz bozmasında bahsedilen bozma sonrasında Yargıtay’a tekrar gelmemiştir. Ancak, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde bahsedilen H. adlı işçinin dosyası Dairemizin 2015/ 8553 Esas sayılı dosyasında T.D.nin dosyası olarak bu dosyadan bahsedilmiştir. Dairemizin 2015/ 8553 Esas sayılı dosyasında bahsedilen diğer dosyalar ve gerekçe göz önüne alındığında , ayrıca, davacının işinin davacı tanığı A.nın işi ile yakınlığı, A.nın dosyasında hükmedilen fazla mesai süresi ve Dairemizin 2015/8553 Esas sayılı dosyanın davacısı H.nin işi ile olan yakınlığı, Dairemizin 2015/ / 8553 Esas sayılı bozma ilamında hükmedilmesi belirtilen fazla mesai süresi de gözetildiğinde haftalık 3 saat fazla mesai kabulü hatalıdır.

Dairemizin 2015/8553 Esas sayılı dosyasında (İstanbul Anadolu 22. İş Mahkemesi’nin 2013/546 Esas sayılı dosyası) kabul edildiği gibi davacının haftada 13,5 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

F)Sonuç: