Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/793 K.2019/13242

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ...Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ...Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacının 03.03.1998 tarihinde davalı üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesi Kimya bölümünde uzman olarak çalışmaya başladığını, her yıl sözleşmesinin uzatılması suretiyle 19 yıl 3 ay 18 gün aynı şekilde üniversitede çalıştığını, yüksek lisans ve doktora yaptığını ve sürekli laboratuarda çalıştığı için ve sürekli olarak kimyasal maddelerle çözünürlerle uğraştığı için sağlık sorunlarının baş gösterdiğini, 03.05.2016 tarihinden itibaren sağlık sorunları nedeniyle mezunlar koordinatörlüğünde görevlendirildiğini, son maaşının 4.110,89 TL olduğunu,

davacının üniversiteye ilk başladığı tarihten iş akdinin fesih edildiği 07.04.2017 tarihine kadar 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 33/e maddesine göre görev süresi sürekli yenilenmiş olması nedeniyle sözleşmesinin belirsiz sözleşme haline geldiğini, davacının 07.04.2017 tarihinde personel dairesine çağrılarak “Görev süresinin uzatılmaması nedeniyle okul ile ilişiğini kestiklerini ve lojmanı boşatması gerektiğinin kendisine tebliğ edildiğini, emekliliğine 7 ay kala sözleşmesinin yenilenmemesi ve bu sebeple iş akdinin feshi davalı tarafından kötü niyetli olduğunu iddia ederek bu nedenle feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine,

süresinde işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücreti tutarında olmak üzere tazminatın belirlenmesine, işe iadesi için işverene müracaatında hak kazanmak üzere kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar brüt ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir,

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davacının uzman kadrosuna atanarak üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümünde uzman olarak çalıştığını, davacının üniversitede İş Kanununa tabii olarak çalışmadığını, bu nedenle de davacının görev süresinin uzatılmama kararına karşı feshin geçersizliği davası değil İdare Mahkemelerinde iptal davası açılmasının mümkün olduğunu, davacının fesih iddiasının mesnetsiz olup ortada bir fesih işleminin olmadığını, davacının 03.03.2017 tarihinde görev süresinin dolduğunu,

Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığının 14.03.2017 tarih ve 2017/14 sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile Biyokimya Anabilim Dalı Ve Bölüm Başkanlığının davacının görev süresinin uzatılmasına ilişkin olumsuz görüşleri dikkate alınarak görev süresinin uzatılmaması yönünde karar verildiğini, davacının üniversitedeki fen edebiyat fakültesi mezunlar koordinatörlüğündeki görevinin sona erdiğini ve ortada bir fesih işleminin olmadığını savunarak bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi Kararlarının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; davacı ile davalı kurum arasında İş Kanunu'na tabi işçi-işveren ilişkisi olduğu, davacının talepleri açısından karar verme görevinin iş mahkemesine ait olduğu, somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde yaklaşık 19 yıl çalıştığı, iş sözleşmesinin işçinin verimsizliği gerekçesi ile feshedildiği, işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davalı işverence davacının iş akdine, davacının davranışları nedeniyle geçerli sebep hukuksal nedenine dayalı olarak son verilmesine karşılık, yazılı fesih bildiriminde bulunulmadığı, ayrıca fesihten önce davacının savunmasının da alınmadığı, böylelikle fesihte uyulması gereken biçimsel kurallara uyulmadığı anlaşıldığından, davalı işverence gerçekleştirilen fesih işleminin geçersiz olduğu, davalı vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacının 3.3.1998 tarihinde 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 33/e maddesi kapsamında ''uzman'' olarak atanarak Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümünde “Uzman” olarak çalışmaya başladığı, ilk atamasının kademe ve derece belirtilerek yapıldığı, davacının davalı Üniversitede iş sözleşmesi ile değil Rektörlük oluru ile görev süresi uzatılarak yeniden atama suretiyle görev aldığının anlaşıldığı, en son görev süresinin uzatılmaması yönündeki karar ile aralarındaki ilişkinin sona erdiği, öte yandan davacının öğretim elemanı olarak çalışmış olduğuna yönelik açıklaması ile dosyada ilgili bölümde öğretim elemanı olduğunu belirten belgeler dikkate alındığında taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna tabi olduğunun kabulü gerekir.

Davacı hakkındaki her bir görev süresinin uzatılması kararı yeniden atamadır. Davacı her defasında uzman kadrosuna yeniden atanarak görev almıştır. Zaten dosya arasında davalı ile davacı arasında yapılan herhangi bir iş sözleşmesi de bulunmamaktadır. Atama ile görev alan davacının iş akdi ile çalışması sağlanıyormuşçasına işçi sayılarak iş sözleşmesinin belirsiz süreli hale geldiğinin kabulü hatalıdır. Davacı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde atama usulü ile çalışmakta olup aradaki hukuki ilişki iş sözleşmesi, bir başka anlatımla işçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez.

Bu hukuki olguya göre uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olup, Mahkemece “dava dilekçesinin yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddine” karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir

Bu sebeple, Bölge Adliye Mahkemesinin, yerinde olmayan gerekçelere dayalı kararı bozularak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.