Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/2724 K.2020/10522

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 20.01.2011 tarihinde ... İl Özel İdaresinde taşeron şirket bünyesinde güvenlik görevlisi olarak işe başladığını, son olarak ... Özel Güvenlik ve Koruma Eğitim Kurumu Hiz. Tic. Ltd.

Şti. adındaki taşeron şirkete bağlı olarak çalışmasına devam ettiğini, müvekkilinin ihale süresinin sona erdiği gerekçesiyle birçok arkadaşı ile birlikte 30.03.2014 tarihinde hiçbir hak ve alacağı ödenmeden işten çıkartıldığını, alt işveren konumundaki şirketin müvekkiline bildirimde bulunarak,

...’nın ... olması ve İl Özel İdarelerinin Belediyeye devredilmesi nedeniyle çalıştığı işyerinden ve ikametgahından çok uzakta başka bir ilde (Aydın adresinde) çalıştırılacağı yönünde ihtarname çektiğini, müvekkilinin bahsedilen işyerinin ikametgahından başka bir ilde bulunması ve çok uzakta olması nedeni ile bu işte çalışmasının mümkün olmadığı yönünde ihtarname göndererek yasal alacaklarını talep ettiğini, ancak şirketin müvekkilinin işe gelmediği yönünde tutanak düzenleyerek işten çıkardığını, davalı şirketin bu tutanakları düzenlemeden önce 30.03.2014 tarihinde müvekkilinin işine son vermiş olup,

tutanakları sadece yasal yükümlülüklerden kurtulmak amacı ile düzenlediğini, sonrasında 30.03.2014 tarihinde müvekkilini işten çıkarmış olmasına rağmen 4 gün sonra ihtar göndererek işe gelmemesi halinde işten çıkarılacağı yönünde bildirimde bulunulduğunu, yasal yükümlülüklerden kurtulmak amacıyla neredeyse her yıl giriş çıkış yapılan müvekkilinin çalışmasının ...

İl Özel İdaresinde 4 yıla yakın devam ettiğini, müvekkiline sadece 2014 yılında 14 günlük izin kullandırılıp bunun dışında yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ve buna ilişkin alacaklarının ödenmediğini, müvekkilinin işten çıkış tarihi itibariyle 1.041,00 TL net ücret aldığını, ücretinin ... ... Şubesindeki hesaba yatırıldığını, 2009/8-9-10 ve 2010/Mayıs-Ağustos aylarına ait haftalık izinlerinin ...

Üniversitesindeki olaylar gerekçe gösterilerek kullandırılmadığını ve buna ilişkin alacaklarının ödenmediğini, müvekkiline 31.12.2012 tarihinde çıkış verilip 15.01.2013 tarihinde tekrar sigortasının başlatılmasına rağmen 15 günlük bu sürede çalışmaya devam ettiğini, sigortasının eksik yatırıldığını ve ücretinin ödenmediğini, bu dönemde çalışıldığını belgeleyen imzalı nöbet listesinin sunulacağını, müvekkilinin haftanın 6 günü, bir hafta 07.30-15.30, diğer hafta 15.30-23.30 şeklinde değişen vardiyalarla, 2013 yılından itibaren ise yine haftanın 6 günü 15.30-07.30 saatlerinde kesintisiz çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini,

yemek ya da çay molası verilmediğini, müvekkilinin çalışmaya başladığı andan itibaren bütün ulusal, dini ve mili bayramlarda çalıştığını, buna ilişkin ücretlerinin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik, 3.000,00 TL kıdem tazminatı, 1.000,00 TL ihbar tazminatı, 2.000,00 TL fazla çalışma ücreti, 500,00 TL dini-ulusal bayram ve genel tatil alacağı, 500,00 TL ücret alacağı, 1.000,00 TL yıllık izin ücreti olmak üzere toplam 8.000,00 TL alacağın,

alacak kalemlerinin her birine dava tarihinden itibaren Merkez Bankasınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Valiliği/Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle;

6360 sayılı Kanun gereğince İl Özel İdarelerinin tüzel kişiliklerinin ortadan kaldırıldığını, Özel İdarenin dava ve taraf ehliyetinin olmaması nedeniyle açılan davanın usulsüz olduğunu, Tüzel kişiliği ortadan kalkan Özel İdareyi ... Valiliğinin temsil etmediğini, ... Valiliğine dava açılmasının yersiz olduğunu, İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin 30.03.2014 tarihi itibariyle ortadan kalkması ile tüm mallarının ve borçlarının devredildiğini, ...

Özel İdaresi tüzel kişiliğinin sona ermesi ile diğer davalı şirket arasındaki özel güvenlik hizmet alım işinin ... ... Belediyesi ile devam ettiğini, davalı ile İdare arasında hukuki ilişki kalmadığını, ... Özel İdaresi ile davalı şirket arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli teknik şartname uyarınca işçi çıkarılması halinde İş Kanunu uyarınca ödenmesi gereken her türlü tazminat ve sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu, ...

Bankasınca uygulanan en yüksek banka mevduat faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle. 2011 yılında İl Özel İdaresi ile davalı ... Güvenlik Eğitim Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. arasında güvenlik hizmet alım sözlemesi düzenlendiğini, davacının bu taşeron şirkete bağlı olarak çalıştığını, 6360 sayılı Kanun gereğince İl Özel İdaresi personelinin ilgili kurum ve kuruluşlara paylaştırıldığını, İlçe Belediyeleri, ... Belediyesi ve ...

Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığına devredildiğini, İl Özel İdaresi ile ... ... Belediye Başkanlığı arasında doğrudan hak ve borçlarının devrinin sözkonusu olmadığını, davacının ...

Belediyesine devredilen personel arasında bulunmadığını, borcun da devredilmediğini, hizmet akdinin İl Özel İdaresi ile taşeron şirket arasında yapılmış olması nedeniyle devir kapsamına girmediğini, İl Özel İdaresinin dava ve taraf ehliyeti bulunmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına itiraz ettiklerini, İl Özel İdaresi ile taşeron şirket arasındaki hizmet alımına yönelik ihale sürecinin yerel seçimler sonrasında İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin sona ermesi ile birlikte dolduğunu,

hizmet akdi sona erdiğinde müvekkilinin hizmet akdinin tarafı olmadığını ve henüz fiilen kurulmadığını, iş akdinin sona erdirilmesi hususunda temerrüde düşürülmediklerini, davacının üç taşeron şirketle yaptığı sözleşmelerin sorumluluklarının yerine getirildiğini, dava dilekçesi ile talep edilen ücret, resmi ve dini bayram ücretleri, yol ve yemek giderleri vs. alacakların kendisine dolaylı olarak İl Özel İdaresi tarafından ödendiğini, güvenlik görevlisi olarak çalışanlara ait ücret ve diğer kalem alacaklarının hak ediş karşılığı olarak İdare tarafından taşeron şirketin banka hesabına yatırıldığını,

ücret veya diğer kalem alacakların zamanında veya hiç ödenmemesi ya da eksik ödenmesi durumunda sorumluluğun taşeron şirkete ait olduğunu, dava dilekçesinde, 6360 sayılı Kanun gereğince İl Özel İdaresinin kapanması nedeniyle davalı taşeron şirket tarafından Aydın iline gönderilerek işe burada devam edeceğinin söylenmesinin, hizmet akdinin sona erme gerekçesi olarak gösterildiğini, davacının yer değişikliğini kabul etmemesi nedeniyle iş akdini sona erdirdiğini, işyeri değişikliğinin kanuna/objektif nedene dayandığını, iş akdinin belirli süreli olması, farklı işverenler ile yapılması,

davacı tarafından haklı sebebe dayanmadan feshedilmesi nedenleriyle kıdem ve ihbar tazminatı hakkı doğmadığını, İhale makamının sorumluluğunun sadece her hak ediş döneminde işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol yönünde olduğunu, İdarenin bu sorumluluğunu yerine getirdiğini, kıdem ve ihbar tazminatı ile izinler nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, davacı ve diğer güvenlik görevlilerinin vardiya usulü çalışmaları nedeniyle fazla çalışmanın sözkonusu olmadığını, resmi ve dini bayramlarda çalışma ücretlerinin, yıllık izin alacaklarının ödendiğini, her ay 104,00 TL yol, 104,00 TL yol yardımı yapıldığını,

bordrolarda hafta tatillerinin gösterildiğini, normal çalışma süreleri olması nedeniyle alacaklarının olmadığını, 31.12.2012-15.01.2013 tarihlerinde hizmet alım sözleşmesi bulunmaması nedeniyle İdarenin ücret ödeme sorumluğu bulunmadığını, yemek ve çay molası verilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hizmet akdini başladığı tarihten bu güne diğer taşeron şirketlerin davaya dahil edilmeleri gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik ve Koruma Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davalı şirketin ... İl Özel İdaresinden ihale yolu ile aldığı güvenlik işinde davacının güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ... İl Özel İdaresinin ... ...

Belediyesine devredilerek kapanması nedeniyle İdare ile şirket arasındaki sözleşmenin 30.03.2014 tarihinde sona erdiğini, şirketin ... ilinde başka bir işyeri kalmadığını, davacı ile şirket arasında 01.01.2012-31.05.2014 tarihleri arasında geçerli belirli süreli iş sözleşmesinin imzalandığını, davacıya müvekkili tarafından gönderilen 21.02.2014 tarihli ihtarname ile “işyerinin kapacağının, şirketin ... ilinde başka bir işyeri bulunmaması nedeniyle işsiz kalmaması ve mağdur olmaması için sözleşmenin 2/c bendi gereğince en yakın işyeri olan ...

Turizm A.Ş 31’ler Plaj Mevkii ...

Kuşadası ... adresinde 01.04.2014 tarihinde işe başlaması gerektiğinin, işçini yapacağı masraf ve harcamaların şirket tarafından karşılanacağının, belirtilen tarihte mazeretsiz olarak işe gelinmemesi durumunda iş akdinin haklı nedenle feshedileceğinin” bildirildiğini, bu ihtar üzerine davacının 02.04.2014 tarihli ihtar ile “gösterilen işyerinde çalışmasının mümkün olmadığını” bildirdiğini, davacının 01, 02 ve 03.04.2014 tarihinde işe gelmemesi nedeniyle tutanak düzenlenerek 04.04.2014 tarihinde ikinci bir ihtar gönderildiğini, 3 gün içinde geçerli bir mazeret gösterilmemesi halinde iş akdinin haklı nedenle feshedileceğinin bildirildiğini,

taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 2.maddesi ve Yargıtay kararları uyarınca, davacının bildirilen işyerinde çalışmaması nedeniyle kıdem tazminatı, feshin haksız olduğunun kabulü halinde dahi iş sözleşmesinin belirli süreli olması ve yine istifa nedeniyle ihbar tazminatı talep edilemeyeceğini, bordrolar, banka ödeme kayıtları ve puantaj tablolarına göre davacının alacak iddialarının yerinde olmadığını, kamu kuruluşunda fazla çalışma yapılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece Yargıtay (kapatılan) 22 HD’nin 2016/14553 esas, 2019/12444 karar ilamına uyulmasına karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre; tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan müstesna olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davalı ... harçtan muaf olmasına rağmen, hüküm altına alınan harçlardan sorumlu tutulmuş olması hatalıdır.

Ayrıca davalı ... ... Belediyesi hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasına rağmen, bu davalının bozma öncesinde yatırmış olduğu harcın kendisine iadesine karar verilmemiş olması hatalıdır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.