Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/4739 K.2021/5062

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ... elektrik Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi Genel Müdürlüğü ile ... ulaşım ve Doğalgaz Hizmetleri Proje A.Ş vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 01/05/2001-01/06/2012 tarihleri arasında davalı EGO Genel Müdürlüğü'nde şehir içi yolcu taşıma işinde otobüs şoförü olarak, 01/06/2012 tarihinden sonra ise atölye ustası olarak çalışmaya devam ettiğini, emir ve talimatları davalı EGO Genel Müdürlüğü'nden aldığını, davalı EGO Genel Müdürlüğü ile 01/05/2001-21/09/2014 tarihleri arasında ...

A.Ş., 22/09/2014 tarihinden sonra ise davalı ...Ş. arasında hizmet alım ilişkisinin kurulduğunu, davacının tek iş vereninin davalı Ego Genel Müdürlüğü olmasına rağmen sigorta girişi ve prim ödemelerinin diğer davalı şirketler nezdinde görüldüğünü, davalı ... ile davalı EGO Genel Müdürlüğü arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair bir çok Yargıtay içtihadının bulunduğunu, ...

A.Ş' nin ise son devir alan işveren olarak sorumlu olduğunu, davacıya 6772 sayılı Kanun gereğince ilave tediye ödenmesi gerektiğini, zira davalı ... A.Ş'nin sermayesinin % 50' den fazlasının davalı EGO Genel Müdürlüğü' ne ait olduğunu, davalı ...Ş' nin de sermayesinin %99.9' unun ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi ' ne ait olduğunu, davalılar arasında akdedilen genel şartnamenin 38' inci maddesinin davalı EGO Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilmediğini,her ihale döneminde işçilere usulsüz bir şekilde iş sözleşmeleri imzalatıldığını, okunmasına dahi izin verilmediğini, sözleşmelerde ücret kısmı ve başka bir kısım yerlerin boş bırakılıp sonra işveren tarafından doldurulduğunu, bordrolarda gösterilen fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretinin gerçek ücret üzerinden hesaplanmadığı için eksik ödendiğini,

2012 Mayıs ayından sonra ise işverenlerin davacılara şartnamelerde belirtilen ücretleri ödemeye başladığını, tüm çalışma dönemi için ücret farkının davacıya ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, ilave tediye, ücret farkı, fazla mesai ücret farkı ile ulusal bayram genel tatil ücreti farkı alacaklarına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı EGO Genel Müdürlüğü vekili; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının diğer davalılar ile imzaladığı hizmet sözleşmelerine dayalı olarak çalıştığını, hizmet sözleşmelerini işçilerin açık ve tereddütsüz olarak iradeleriyle imzaladıklarını, davalı müvekkilinin alacaklardan sorumluluğunun bulunmadığını, davalılar ile aralarında muvazaa olmadığını, davacıya karşı 6772 Sayılı Kanun' a göre ilave tediye ile sorumlu olmadıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davalı EGO Genel Müdürlüğü ile aralarında muvazaa olmadığını, davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, davacı ile yapılan iş sözleşmesine göre ücretin belirlendiğini, düzenli olarak bankadan ödendiğini, davacının itiraz etmeden paranın tamamını aldığını, iş sözleşmesinin kendi iradesiyle imzaladığını, müvekkilinin 6772 sayılı Kanun' a göre ilave tediye ile yükümlü olmadığını, Sayıştay raporlarının bağlayıcı olmadığını, EGO'ya 1992'den beri şoför alınmadığını, davacının son iş vereninin ... A.Ş. olduğunu, ücretlerinin de bankadan ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili; alacakların zamanaşımına uğradığını, muvazaa olmadığını, davalı EGO Genel Müdürlüğü ile 24 ay süreli personel hizmet alım işi ihalesi sonucunda 23/09/2014 tarihinden itibaren davacının çalıştığını, ... A.Ş' den devir alınan bir iş olmadığını, davalı şirketin 6772 sayılı Kanun ile ilave tediye ücretinden sorumlu olmadığını, davalı şirketin Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş özel özel hukuk hükümlerine tabi bir şirket olduğunu, davacının ücretinde indirim yapılmadığını, imzaladığı sözleşmeye göre ücret ödendiğini, önceki dönemden sorumlu olmadıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağı yönünden ret kararı verilerek, diğer talepler bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı taraflarca istinaf başvurusunda

bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi tarafından daha evvel incelenen emsal nitelikte dosyalarda, davalı ...'ın davalı EGO Genel müdürlüğü tarafından işçi temini için kurulduğu ve davalılar arasındaki asıl işveren - alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespit edilmesi nedeniyle davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönündeki mahkeme gerekçesinin yerinde bulunduğu,

davalı EGO Genel Müdürlüğünün kamu kurumu niteliği taşıdığı hukuki statüsü dikkate alındığında davacının ilave tediye alacağına hak kazanacağının anlaşılmış olduğu ancak bu tespitlerin davacının otobüs şoförü olarak çalıştığı 01/05/2001-01/06/2012 dönemi için olduğu davacının bundan sonraki dönem için yeni bir sözleşme imzalayarak destek hizmetlerinde çalıştığı buna karşın bilirkişi tarafından 01/06/2012'den sonraki dönem için hesaplama yapıldığı,

davacının 2012/1. dönem sonuna kadar olan çalışması yönünden (muvazaalı ilişkiye konu) 4.499,82 TL ilave tediye ücreti alacağına hak kazanacağı, ancak ...döneminde otobüs şoförü olarak çalışmadığından hak kazanacağı ilave tediye alacağı bulunmadığı belirtilerek, davalılar vekillerinin diğer istinaf sebeplerinin reddi ile ilave tediye alacağına ilişkin istinaf başvurusunun açıklanan gerekçe ile kabulüne karar verilmek suretiyle, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Temyiz Başvurusu: Kararı, davacı ve davalılardan EGO Genel Müdürlüğü ile ... Ulaşım ve Doğalgaz Hizmetleri Proje A.Ş (...) vekilleri temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı tarafların tüm, davacı tarafın aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Davacının ilave tediye alacağının belirlenmesi hususunda uyuşmazlık mevcuttur.

Somut uyuşmazlıkta, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının otobüs şoförü olarak çalıştığı 01/05/2001-01/06/2012 döneminden sonra yeni bir sözleşme imzalayarak davalı ... AŞ. nezdinde destek hizmetlerinde çalıştığını, buna göre destek hizmetlerinde çalıştığı dönem bakımından davalı EGO Genel Müdürlüğü ile davalı ...

AŞ. arasında geçerli bir asıl alt işveren ilişkisi bulunduğu ve muvazaalı ilişkiden bahsedilemeyeceği, davacı otobüs şoförü olarak çalışmadığından hak kazanacağı ilave tediye alacağı bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin ilave tediye alacağına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş ise de, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesi ekinde dosyaya sunulan Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 2017/35181 esas, 2017/12926 karar sayılı ve 31.05.2017 tarihli ilamı ve ekleri incelendiğinde;

davacının yargılama devam ederken 22/09/2016 tarihinde iş sözleşmesine son verilmesi üzerine davalılar EGO Genel Müdürlüğü ve davalı ... AŞ. aleyhine ...

39. İş Mahkemesi’nin 2016/1306 esas ve 2016/432 karar sayılı dosyasından 29.09.2016 tarihinde işe iade istemli olarak dava açmış olduğu ve yapılan yargılama neticesinde mahkemece şoför olarak çalıştığı belirlenen davacının baştan beri davalı EGO Genel Müdürlüğünün işçisi olduğu ifade edilerek davalı EGO Genel Müdürlüğünde işe iadesine karar verildiği, karara yönelik davalı vekillerinin istinaf başvurusunun ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2017/289 esas ve 2017/308 karar sayılı kararı ile esastan reddedildiği ve davalılar vekilince kararın temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 2017/35181 esas, 2017/12926 karar sayılı ilamı ile onama kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Mevcut halde; davacının talep edilen dönemi de kapsayacak şekilde başından beri davalı EGO Genel Müdürlüğü işçisi sayılması gerektiği yönünde kesinleşmiş yargı kararının bulunduğunun anlaşılması sebebiyle, davacının 01/06/2012 tarihinden 30.12.2015 dava tarihine kadar olan dönem bakımından da ilave tediye alacağı talebinde bulunabileceği anlaşılmakla, yazılı şekilde verilen karar bozmayı gerektirmiştir.