Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/10989 K.2022/96

Karar davacı ve davalı tarafça temyiz edilmiş, davalı tarafça temyiz harçları yatırılmamıştır.

Muhtıranın usulüne uygun olması için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2010/19-286 esas, 2010/330 sayılı kararında bir muhtıranın geçerli olması için gereken özellikler belirtilmiştir. Buna göre;

Temyiz harç ve giderlerinin eksik ödendiğinin anlaşılması halinde muhtıra gönderilerek kararı veren Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından yedi günlük kesin süre içinde harç ve giderin tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Bu kararın da temyiz edilmesi halinde 432’nci maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.

Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından “temyiz harç ve giderlerinin tamamlanması için yedi günlük kesin süre” verilmesi ve ayrıca yazılı olarak “aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu”nun bildirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle muhtırada Hâkim veya Mahkeme Başkanı’nın sicili ve imzası bulunmalıdır. Muhtıra Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından imzalanmadan verilmişse, dolayısıyla da Hâkim tarafından usulünce düzenlenmiş muhtıra yoksa geçerli bir bildirimin yapıldığından söz etmeye de olanak yoktur.

Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin temyiz harcı veya giderinin tamamlanması için temyiz edene süre vermesi veya tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra usule aykırıdır, Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin vermiş olduğu süre ya da tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra üzerine temyiz harcını veya giderini ödememiş olan taraf, temyiz talebinden vazgeçmiş sayılamaz.

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, muhtırada yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; bu açıdan ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net biçimde açıklanmalıdır. Örneğin, “dosyaya yatırılması” şeklindeki ifade tarafın yanılmasına neden olabileceğinden, bu ifadeyi taşıyan muhtıra geçersiz olacaktır.

Dairemizin 21.10.2021 tarihli yazısı ile “...Mahkemece verilen karar davalı tarafça temyiz edilmesine karşın, nispi temyiz karar harcı ile temyiz kanun yoluna başvurma harcı yatırılmamıştır. Bu itibarla, eksik temyiz harçlarının kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca davalı vekiline muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra evrakların üst yazı ile Dairemize gönderilmesi…” istenilmiştir.

Dairemizin 23.11.2021 tarihli eksiklik giderme yazısı ile ise “...Somut olayda, Dairemizce temyiz yoluna başvuru ve nispi temyiz karar harcının yatırılması için yazılan yazı üzerine mahkemece davalı vekiline gönderilen muhtıra tebligat zarfı üzerine uyarı şeklinde yazılmış olup, muhtırada hakimin imzası bulunmadığı gibi ödenmesi gereken tutarların ve harcın nereye yatırılacağının belirtilmediği bu durumda gönderilen muhtıranın usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; davalı vekiline yukarıda açıklanan şekilde temyiz harçlarının ve gerekiyor ise temyiz masraflarının yatırılması için geçerli muhtıra tebliğ edilerek tebellüğe dair belgenin gönderilmesi, temyiz eden davalı tarafından yatırılması halinde temyiz harcı ve gerekiyorsa temyiz masraflarının yatırıldığına dair belgenin gönderilmesi, yukarıda açıklandığı şekilde geçerli muhtıra tebliğ edilmesine rağmen temyiz eden davalı tarafından temyiz harcı ve gerekiyorsa temyiz masraflarının yatırılmaması halinde buna ilişkin mahkeme tarafından tutanak tutularak bu tutanağın üst yazı ile Dairemize gönderilmesi…” talep edilmiştir.

Mahkemece bu kez, davalı tarafa “...Mahkememizin yukarıda numarası yazılı dosyasında, mahkememiz kararını temyiz etmiş olduğunuz ancak Temyiz Karar Harcı (947,91 TL), Temyiz Yoluna Başvurma Harcı (292,10 TL) ve gider avansı (200,00 TL) mahkememiz veznesine yatırmamış olduğunuz anlaşılmıştır.Bu itibarla Temyiz Karar Harcı (947,91 TL), Temyiz Yoluna Başvurma Harcı (292,10 TL) ve gider avansını (200,00 TL) mahkememiz veznesine yatırmanız hususunda tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süre içerisinde eksikliğin giderilmemesi halinde temyiz başvurunuzdan vazgeçmiş sayılacağınıza karar verileceği ihtar olunur.” açıklamalı muhtıra gönderilmiştir.

Harçlar Kanunu gereği davalı tarafça yatırılması gereken nispi harç, davada kabul edilen 44.545,28 TL’nin binde 68,31’nin dörtte biridir ( Bkz. Harçlar Kanunu 81) Sayılı Tarife III/1-e; Harçlar Kanunu madde 28/a). Bu miktar 760,72 TL yapmaktadır. Ne var ki, mahkemece davalı tarafa gönderilen muhtırada yatırılması gereken nisbi harç 947,91 TL olarak belirtilmiştir. Öte yandan; “gider avansı” 6100 Sayılı HMK’nın 120. maddesinin 1. fıkrasına göre, davacı tarafından peşin yatırılan giderdir. Davalı tarafından gider avansı yatırılması sözkonusu değildir. Mahkemece “gider avansı” başlığı altında dosyanın Yargitay’a geliş ve dönüş masrafının talep edildiği anlaşılmaktadır. Masrafın ne için istendiği de açıklanmamıştır. Böylelikle gönderilen muhtıranın yine usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Şu halde; davalı tarafça yatırılması gereken Temyiz Karar Harcı 760,72 TL, Temyiz Yoluna Başvurma Harcı ise 292,10 TL’dir. Ayrıca, dosyada kullanılmayan davalı yanca yatırılan masraf bulunup bulunmadığı ve miktarı da tespit edildikten sonra davalı tarafça yatırılması gereken temyiz masrafı varsa, miktarı ve ne için olduğu açıkça belirtilerek istenilmelidir.