Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/5704 K.2021/10132

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 1979 yılında Toprak Su Genel Müdürlüğü bünyesinde mevsimlik işçi olarak çalışmaya başladığını, Toprak Su Genel Müdürlüğü Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne, müdürlüğün daha sonra İl Özel İdaresine bağlandığını, müvekkilinin kadrolu işçi olmasına kadar zincirleme hizmet akitleri ile mevsimlik işçi olarak çalıştığını, İş Yasası gereği müvekkilinin sözleşmelerinin belirsiz süreli haline geldiğini, 2001 yılında kadroya geçen müvekkilinin önceki hizmetleri kademe ve derece hesabında dikkate alınmadığını, aynı konuda açılan davalarda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2015/7-1115 esas,

2015/2541 karar sayılı kararı ile müvekkili ve benzer durumda olan işçilerin kadroya geçirilmeden önceki çalışmalarının çalışma süresine dahil edilmesi suretiyle derece ve kademesinin belirlenmesi gerektiğinin hüküm altına alındığını bu sebeple müvekkilinin mevsimlik işçi olarak çalıştığı sürenin kademe ve derecesine eklenerek olması gereken derece ve kademesinin tespit edilip, ikramiye farkı, kademe farkı, ilave tediye farkı, yıpranma prim farkı, izin ücreti farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, açılan davayı kabul etmediklerini beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının derece ve kademe tespiti talebi dışındaki taleplerin iş bu dosyadan tefrik edilerek, Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/297 esas 2019/695 karar sayılı ilamı ile davacının eksik ödenen ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı, yıpranma primi ücreti farkı ve yıllık izin ücreti farkı alacaklarına ilişkin davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, iş bu davada ise yazılı gerekçe ile davanın kabulü ile davacının dava tarihi olan 09.09.2016 tarihi itibarı ile 15.derecenin 21.kademesinde olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir

Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 106. maddesi gereğince tespit davasının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. 6100 sayılı Kanunun 114/1-h. maddesine göre ise, hukuki yarar dava şartıdır. "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (HMK 115/1). Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Dosya kapsamına göre; davacının 09.04.2010 tarihinde emekli olarak işten ayrıldığı ve fiili çalışmasının sona erdiği, dava dilekçesindeki edaya ilişkin talebinin mahkemece iş bu davadan tefrik edildiği ve talebinin sadece tespite yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava tarihi itibarıyla fiilen çalışması bulunmayan davacının, derece ve kademe intibakının yanlış yapıldığının tespiti yönündeki talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.

Her ne kadar benzer nitelikte açılan bazı davalarda Dairemiz tarafından davacının alacağı ücretin yaşlılık aylığına etkisi nedeni ile tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğu kabul edilmiş ise de somut olayda davacı, yaşlılık aylığına esas kazancın ve dolayısıyla emeklilik aylığının etkisi nedeniyle bu tespit davası açtığını ileri sürmemiştir.

Başka bir anlatımla, davacı bu tespit davasını açarken güncel hukuki yararın varlığı noktasında yaşlılık aylığı ile ilgili bir bağlantı kurmamıştır. Keza, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun taraf olmadığı tespit davasında alınacak kararın, davada taraf olarak yer almayan Sosyal Güvenlik Kurumu açısından kesin hüküm teşkil etmesi ve böylece ikinci kez bir dava açılmasını önlemesi de mümkün değildir.

Bu nedenlerle, davacının söz konusu tespit davası açmasında güncel hukuki yararının bulunmadığı ve dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.