Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/1227 K.2022/2165

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı Belediyeye ait işyerinde diğer davalıların işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 18.09.2018 tarih, 2018/11526 esas, 2018/18995 sayılı bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, yasal süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Yargıtayca bozulan karar, sonraki kararın eki niteliğinde değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.02.2012 tarihli ve 2012/13-747 esas, 2012/84 karar sayılı kararı). Bozma ile birlikte önceki hüküm ortadan kalkarak hukukî geçerliliğini yitirir. Mahkemece bozulan karara atıf yapılarak yeni hüküm oluşturulamaz. Bozmadan önceki ve bozmadan sonraki kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesine uygun olmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece verilen kararın davalılar tarafından temyizi üzerine tarafların sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, sadece fazla çalışma ücreti yönünden bozma kararı verilmiştir. Mahkemece bozma sonrası yargılama sonucunda, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden ‘daha önce karar verildiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına’ dair hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan kanuni düzenlemeler ile ilke ve esaslar dikkate alındığında, bozma nedeni yapılmayan alacak kalemleri hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm oluşturulması hatalı olup, kararın öncelikle bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi uyarınca mahkeme kararlarının; “tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri” içermesi gerekir (m.297/1-c). Ayrıca hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur (m.297/1-e)

Kanuna göre, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerdiği gibi, mahkemenin, söz konusu açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini de içerir (HMK. m. 27).

Somut uyuşmazlıkta, davacının 1.061,37 TL fazla çalışma ücreti alacağı hüküm altına alınmış ise de, kararın gerekçesinde bilirkişi raporuna atıf yapılarak, bilirkişinin “fazla mesai ile çalışıldığının ispat edilemediği, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde alacağın 1.061,37 TL brüt olduğu” şeklindeki görüşüne yer verilmiş, ancak bunun dışında bir gerekçe oluşturulmamıştır. Şüphesiz, bilirkişi incelemesi takdiri bir delil olup, hâkim bu delil ile bağlı değildir.

Hâkim kanuni istisnalar dışında delilleri serbestçe değerlendirir (HMK m.198). Ancak, kararın gerekçesinde delillerin tartışılıp bunlardan hangilerine üstünlük tanındığının belirtilmemiş olması, fazla çalışma ücreti alacağının kabulüne esas vakıalar, deliller ile hukuki dayanakların açıkça ortaya konulmaması, mahkeme kararlarının gerekçeli olması ilkesine aykırı olduğu gibi tarafların hukuki dinlenilme hakkının da ihlali niteliğindedir.

Temyiz edilen kararın açıklanan sebeple de bozulması gerekmiştir.