Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/16077 K.2023/164

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezinde (BİLGEM) Başkan vekili, Başkan ve Yönetim Kurulu başkanı olarak görev yaptığı dönemlerde haklı gerekçe olmadan davacı Kurum ve Ülke için stratejik önem taşıyan ve müvekkili Kurum ile ... Petrolleri Anonim Ortaklığı (...) arasında imza edilen Puhu Sistemine ait proje sözleşmelerini feshederek ve imza aşamasında olan sözleşmeyi imzalamayarak projeyi kapattırdığını, bu nedenle davacı Kurumun sözleşmelerin yapılmamasından dolayı kâr payından mahrum kalarak kamu zararının oluştuğunu ve sözleşmelerin ifası için kurum ... gelirlerinden harcamalar yapıldığını iddia ederek toplam miktarı 620.772,60 TL olan Kurum zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; görevsiz ve yetkisiz Mahkemede dava açıldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı ile müvekkili arasında husumet bulunduğundan yanlı olarak hazırlanan iç denetim raporuna dayanıldığını, kamu zararının oluşmadığını, ilgili sözleşmelerin karşılıklı mutabakata varılarak feshedildiğini, bir kamu zararından bahsedilecekse tüm Birimin zarardan sorumlu olduğunu, sözleşmeler feshedilerek ileride doğabilecek zararların önüne geçildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının ...

(TÜBİTAK) BİLGEM' de danışman olarak görev yapmakta iken 22.11.2011 tarihli ve 3305 sayılı yazı ile Merkez Başkanlığı görevine vekâleten, 16.11.2012 tarihli ve 3854 sayılı yazı ile ise Merkez Başkanlığı görevine asaleten atandığı, Başkan vekili olarak görev yaptığı dönemde dava konusu sözleşmeleri haklı neden olmadan feshettiği ve sözleşmelerin feshi nedeniyle davacı Kurumun gelirlerinde azalma meydana gelerek kamu zararının oluştuğu, bu durumun 31.10.2014 tarihli Kurum iç denetim raporu ile tespit edildiği,

iç denetim raporu içeriği, hükme esas alınan bilirkişi ve işyerinde uygulanan çerçeve yönetmelik hükümleri gereğince sözleşmeleri imzalama yetkisi gibi feshetme yetkisinin de dönemin Başkan vekili olarak davalıda olduğu, diğer Birim organlarının sözleşmelerin feshedilmesinde ve buna bağlı olarak oluşan zarardan dolayı sorumluluklarının bulunmadığı,

1 inci sözleşmeden 750.000,00 TL tahsil edildiği ve bu sözleşmeden doğan 150.682,00 TL kurum kazancının elde edildiği kabul edilerek mahrum kalınan 620.772,60 TL kazançtan bu tutarın düşülmesi gerektiği, buna göre mahrum kalınan kazancın 470.090,60 TL olduğu ve davalının meydana gelen zararın tamamından sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; müvekkili Kurumca talep olunan 620.772,60 TL'nin TÜBİTAK BİLGEM'in bu sözleşmelerden elde edeceği gelirler toplamı olduğunu ve bunun toplamda 4 aşamada gerçekleşen sözleşmeler ve fiyat teklifi tutarlarındaki Kurum gelirinin puhu sistemi USD karşılığı TL tutarı ile %10 Kurum payı toplamı olduğunu, bu durumun dava dilekçesinden tespit edilebileceğini,

ayrıca imzalanan sözleşmelere ilişkin yapılan maliyet hesaplamaları üzerindeki puhu sistemi ve Kurum payı %10 tutarı dışında Kurum kazancı olarak elde edilebilecek olası Kurum kazancının hesaplamaya dâhil edilmeyerek hesaplamaya konu edilen %10 Kurum payı tutarının TÜBİTAK'ın asgari seviyedeki Kurum kazancı olarak hesaplandığını, dava dilekçesinde belirtilen tutardan daha düşük olan tutara hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu edilen 620.772,60 TL tutarın ... ile imzalanan 3 adet sözleşme ile imza aşamasındaki 1 adet sözleşme ve Kurum ... gelirlerinden aktarılan miktardan oluştuğu, ayrıca imzalanan sözleşmelere ilişkin yapılan maliyet hesaplamaları üzerindeki Puhu Sistemi ve Kurum payı %10 tutar dışında Kurum kazancı olarak elde edilebilecek olası Kurum kazancının hesaplamaya dâhil edilmediği, hesaplamaya konu edilen %10 Kurum payı tutarının davacı TÜBİTAK'ın asgari seviyedeki Kurum kazancı olarak hesaplandığı,

hesaplanan bu tutardan, 1 inci sözleşmeden 750.000,00 TL tahsil edildiği bilgisi dikkate alındığında sözleşmeden doğacak 150.682,00 TL Kurum kazancının elde edildiğinin kabulü ve bu tutarın mahrum kalındığı belirtilen 620.772,60 TL tutardan düşülmesi gerektiği, bu hâlde mahrum kalınan kazancın 470.090,60 TL olacağı, bu tespitler çerçevesinde Kurum kazancı olarak elde edilebilecek olası Kurum kazancının hesaplamaya dâhil edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu sözleşmelerin feshedilmesi sebebi ile oluşan Kurum zararının miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesi ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51 inci maddeleri ile 114 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,