Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/17390 K.2023/49

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Marmara Yelken Kulübü Derneğinin iktisadi işletmesi olan lokantada 1986 yılından 05.05.2006 tarihine kadar aşçı olarak çalıştığını, ilk olarak işverenin ... olduğunu, sonradan ... Turizm Lokantacılık İşl. Ltd. Şti. (...Turizm Şirketi) olduğunu, 05.05.2006 tarihinde Kadıköy 6. Noterliğinin ihtarnamesi ile ... sözleşmesinin sona erdirildiğini, davacının, Derneğin lokanta işletmecisi ...Turizm Lokantacılık İşl. Ltd.

Şti.ne karşı dava açtığını, Kadıköy 1. ...

Mahkemesinin 2006/826 Esas, 2008/498 Karar sayılı kararı ile davacı lehine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücretine hükmedildiğini, davacının söz konusu davada asıl işveren olan Marmara Yelken Kulübü Derneğini davalı olarak göstermediğini, davalı ile ...Turizm Şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, bu sebeple bu davada da davalı asıl işverenden kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkili davalı ile davacı arasında herhangi bir ... ilişkisi bulunmadığını, davacının çalıştığı Mustafa ... Yılmaz ve ...Turizm Şirketi ile müvekkili arasında alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, Derneğin sahibi olduğu lokantanın işletmesinin davacının işvereni Şirkete verildiğini, bu Şirketin müvekkiline kira ödediğini, davacı ile müvekkili arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığından husumet itirazında bulunduklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile ücretle çalıştığı iddiasının da yerinde olmadığını, iddiasını dayandırdığı dava dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 26.11.2020 tarihli ve 2016/34296 Esas, 2020/17102 Karar sayılı ilâmı ile davacının çalıştığı işyeri daha önce davalı ... tarafından işletilmekte iken daha sonra bu işyerinin dava dışı ...Turizm Şirketine kiralandığı, kira ilişkisinin bulunduğu dönem bakımından davalı ... ile dava dışı ...Turizm Şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığından davalı ...

Derneğinin dava dışı ...Turizm Şirketi döneminde gerçekleşen tazminat ve diğer işçilik alacaklarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, bununla birlikte dava konusu işyeri davalı ... Derneğine ait iken yapılan kira sözleşmesi ile dava dışı ...Turizm Şirketine devredildiğinden mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun (1475 sayılı Kanun) yürürlükte bulunan 14 üncü maddesi uyarınca davalı ...

Derneğinin kendi dönemi ile sınırlı olarak ve o dönem sonundaki ücret üzerinden hesaplanacak kıdem tazminatından sorumlu tutulması gerekeceği, davalının ihbar tazminatının tamamından ve kendi dönemi dışındaki kıdem tazminatından sorumlu tutulmasının bozmayı gerektirdiği, Mahkemece kıdem tazminatı hesabı yapılırken hizmet süresinin Sosyal Sigortalar Kurumu kayıtlarına göre belirlenmesi gerektiğinin gözden kaçırılmaması ve davacının ücret ve hizmet süresinin belirlendiği Kadıköy 1. ...

Mahkemesinin 2006/826 Esas, 2008/498 Karar sayılı dosyasında davalı ... taraf olmadığından bu dosyadaki ücret ve hizmet süresinin davalı için bağlayıcı olmadığı yönündeki gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma kararı sonrası Mahkemece bozma ilâmına uyularak bozma ilâmı doğrultusunda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre davacının 01.03.1989-31.12.1996 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığı, davacının kıdeminin 7 yıl, 9 ay, 30 gün olduğu; davacının SGK kayıtlarına göre son ücretinin otuz günlük brüt 17,01 TL olduğu, davacının kıdemine göre hak kazandığı kıdem tazminatının net 132,21 TL olduğu; davacıya davalı nezdindeki çalışmasına karşılık olarak ödendiği anlaşılan 200,00 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye kıdem tazminatı alacağının bulunmadığı.

01.01.1997 tarihi itibarıyla işyerinin dava dışı ...Turizm Şirketine devredildiği, işyeri devri kuralları gereğince ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu ve davalı Şirketin ihbar tazminatı alacağı bakımından sorumluluğunun bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... İşletmesi ile dava dışı ...Turizm Şirketi arasında kira ilişkisi değil asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu, Mahkemenin taraflar arasındaki sözleşmeyi kira sözleşmesi olarak nitelendirmesi ile düşmüş olduğu hata neticesinde asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığı kanaatine varmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yemek yapma ve dağıtma işinin yardımcı ... niteliğinde olduğunun yerleşik Yargıtay içtihatları ile sabit olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı ... ile dışı ...Turizm Şirketi. arasındaki ilişkinin hukuki niteliği ve davacının talep ettiği alacaklardan davalının sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, mülga 1475 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi. 4857 sayılı ... Kanunu'nun maddeleri,

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,