Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/9144 K.2022/9913

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait Pastanede motosikletli kurye olarak 15.12.2008 tarihinde çalışmaya başladığını ancak Kurum nezdinde sigorta giriş kaydının 01.....2009 tarihinde yapıldığını, en son net ücretinin 1.750.00 TL olduğunu, Kuruma asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığını, müvekkilinin emekliliğe hak kazanması sebebiyle ... sözleşmesini 20.03.2015 tarihinde haklı nedene dayalı olarak feshettiğini, davalı işverenlikçe yasal işçilik alacaklarının müvekkiline ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 13.....2009 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, ücretin bordroda düzenlendiği miktarda olduğunu, ... sözleşmesinin davacının sipariş götürdüğü müşterinden alması gerekenden fazla bedel tahsil etmesi sebebiyle haklı olarak feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2016 tarihli ve 2016/649 Esas, 2016/549 Karar sayılı kararıyla;

"... davacının ... aktini 20.03.2015 tarihinde emeklilik nedeniyle sona erdirdiğinden davacının kıdem tazminatına hak kazandığı sonucuna ulaşılmıştır. Aksi düşünülse bile, davacının müşteriden aldığı fazla ücretin 10,00 TL gibi cüz'i bir miktar olması ve kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararda da belirtildiği üzere davacının 105 yerine 115 TL tahsilat yapmasının yanlışlıktan ileri gelmesinin olağan olduğu, bu nedenle yapılan feshin ise ölçülü olmaması sebebiyle haksız olacağı kanaatine ulaşılmıştır.

Emsal ücret araştırması doğrultusunda davacının son ücretinin brüt 2.447,86 TL olduğu, SGK kayıtlarına göre hizmet süresinin 5 yıl 9 ay 7 gün olduğu tespit edilmiştir.

Davacının hizmet süresi SGK kayıtlarından anlaşıldığı üzere 01/08/2013-13/08/2015 tarihleri arasında olup 2 yıl 12 gün kıdemi bulunduğu tespit edilmiştir.

..." şeklindeki gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, bilirkişi raporuna göre hesaplanan kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 19.09.2017 tarihli ve 2017/1256 Esas, 2017/1797 Karar sayılı kararıyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 201.07.2020 tarihli 2017/45578 Esas, 2020/8445 Karar sayılı kararıyla; "... davacının alabileceği ücret hususunda ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından ve meslek odası başkanlığından ve ... İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından davacının ... yerindeki kıdemi, meslek ünvanı, ... yerinde çalıştığı tarihler gibi bilgiler de bildirilerek kanaaat oluşturacak derecede araştırma yapılmalı ve bu suretle tespit edilecek ücrete göre davacının alacakları hesaplanmalıdır. ..." gerekçesiyle davacının ücretinin tespitine yönelik kabulün eksik araştırmaya dayandığı belirtilerek bozma kararı verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak yapılan yargılamada emsal ücret araştırması yapılmış, emsal ücret bildirimlerine ilişkin gelen yazı cevaplarında bildirilen tutarların ortalaması alınarak davacının fesih tarihindeki net ücretinin 1.543,32 TL olduğu kabul edilerek buna göre uyuşmazlık konusu kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları 30.09.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda hesaplanan tutarları üzerinden hüküm altına alınmıştır.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; emsal ücretin hatalı olarak düşük tespit edildiğini, bu hususta meslek kuruluşu olan Tüm Anadolu Motosikletli Kuryeler Federasyonu yazı cevabının yeterince değerlendirilmediğini belirterek kararın ücret kabulü yönünden müvekkili davacı lehine bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; davacının kıdem tazminatı alacağının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, bu husustaki talebin belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, tanıkların çalışma dönemlerinin farklı olması nedeniyle tüm çalışma dönemi için fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil alacağı hesabının hatalı olduğunu, ... sözleşmesinin davalı işverenlikçe haklı nedenle feshine ilşkin savunmalarına itibar edilmemesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücretinin tespiti hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.4857 sayılı ... Kanunu'nun 32, 34, 35 , 37 ve 63 üncü maddeleri ile diğer ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,