Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19139 K.2024/1638

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece MAhkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirketin yurt dışı şantiyelerinde 09.12.2015 - 18.01.2018 tarihleri arasında jeoloji mühendisi olarak çalıştığını, en son net 3.500,00 USD ücret aldığını, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini, davalı işyerinde mobbing (psikolojik taciz) uygulanan müvekkilinin yurda dönüş yapabilmek için istifa dilekçesi vermek ve bir kısım belgeleri imzalamak zorunda kaldığını, haftalık çalışma süresinin 60 saat olduğunu,

iki hafta tatili gününde de 08.00-17.00 saatleri arası çalıştığını ve hafta tatili çalışması da eklendiğinde davacının haftalık 64 saat çalışmak zorunda kaldığını, ... ... ve genel tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini ancak bu çalışmaları karşılığı ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, ... ... ve genel tatil ücreti ile saha içinde yolda geçen zamana ilişkin fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiş, vekili aracığıyla temsil edildiği yargılama aşamasında sözlü veya yazılı her hangi bir beyanda bulunmamış, duruşmalara katılmamış, mazeret beyanında bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğine göre davacının davalı işyerinde 09.12.2015-18.01.2018 tarihleri arasında jeoloji mühendisi olarak çalıştığı, ücret bordrolarına göre aylık 3.500,00 USD net ücret aldığı, tanık anlatımlarından yemek ve barınma ihtiyaçlarının da işverence karşılandığı, dosya içeriği ve davacı tanığı S.A'nın beyanına göre davalı işveren tarafından iradesi fesada uğratılan davacı işçinin istifa dilekçesini ülkeye dönebilmek için imzalamak zorunda bırakıldığı, davalı tarafın davaya cevap vermediği, ... sözleşmesinin feshine ilişkin beyan ve delil sunmadığı,

işverenin ... sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığı yönünde iddia ve ispatının bulunmadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulü gerektiği, tanık beyanları ile sübut bulan fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil ücretlerinin denetime elverişli birlirkişi raporu ile hesaplanan karşılıklarının hüküm altına alındığı, davacıya kullandırılmayan ve sözleşmenin sona ermesi ile birlikte karşılığı ödenmeyen yedi günlük yıllık izin ücreti alacağı bulunduğu, 4857 ... ...

Kanunu (4857 ... Kanun) ve Yargıtay içtihatları uyarınca işçinin fiilen çalışması olmayıp işyerine gidip gelme zamanında veya serviste geçen zamanda fazla çalışma ücretine hak kazanması mümkün olamayacağından bu husustaki talebin reddine karar verildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davacının ... sözleşmesinin istifa ile sona erdiğini, davacının el yazılı istifa dilekçesiyle ... sözleşmesini sona erdirme talebi üzerine düzenlenen ve işten ayrılma nedeni olarak "istifa" yazmakta olan 17.01.2018 tarihli çalışma belgesinin de davacı tarafından da hiçbir ihtirazı kayıt konulmaksızın imzalanarak elden teslim alındığını, müvekkili Şirket ile aralarında dava bulunan tanık beyanlarının esas alınarak hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, çalışma süresi boyunca banka hesabına yatırılan ödemeleri herhangi bir ihtirazı kayıt koymaksızın tahsil eden davacının kötüniyetli olarak dava ikame ettiğini,

dilekçe ekinde sunulmakta olan yıllık izin formları ile de sabit olduğu üzere davacının yasal hak edişinin çok üzerinde olarak 102 gün yıllık izin kullandığını, fazla çalışma yapmadığını ve hafta tatili ve ... tatillerinde çalıştığı iddiasının doğru olmadığını, kabul edilen şekilde fazla çalışma yapıldığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının istifa dilekçesi tarihinin 17.01.2018, işten ayrılma tarihinin ise 18.01.2018 olduğu, dosya içeriğine göre bu tarihlerden çok kısa bir süre önce izin kullanmak amacıyla yurda gelen davacının tekrar ...'ya döndüğü, yurtta bulunduğu süre içinde istifa etmeyip işe dönmesinin ardından yalnızca on dört gün sonra istifa etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve dolayısıyla davacı iddialarının kısmen oluşa uygun olduğu kanaatine varıldığı;

ancak dava dilekçesi ekinde sunulan ve davacının işverene sunmak istediği asıl dilekçede davacının ... sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine yönelik ifadelerin mevcut olduğu dikkate alındığında, davacının iradesinin, istifa etmekten ziyade ... sözleşmesini haklı nedenle sona erdirmek yönünde olduğu, davacının ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunması nedeniyle ... sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceği, bu kabul şekline göre davacının kıdem tazminatına hak kazanacağı ve fakat ihbar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiği;

yargılama aşamasında dinlenen ve beyanlarına itibar edilen davacı tanıklarının anlatımlarıyla davacının fazla çalışma yaptığının ve ... ... ve tatil günlerinde çalıştığı hususunun kanıtlandığı, dava dilekçesi ekinde sunulan başka işçilere ait puantaj kayıtlarından davalı işyerinde fazla çalışma yapıldığı anlaşıldığından, davalı Şirketle herhangi bir davası bulunduğuna yönelik kayıt bulunmayan davacı tanığı H.D'nin anlatımı da göz önünde bulundurularak davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf başvurusuna itibar edilmediği,

istinaf başvuru dilekçesi ekinde sunulan izin belgeleri ile davacının yurda giriş çıkış kayıtları bir arada değerlendirildiğinde, davacının davalı işyerindeki çalışması karşılığında hak ettiği yirmi sekiz günlük izni kullandığı kanaatine ulaşıldığından, yıllık ücretli izin alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf başvuru dilekçesindeki sebepleri tekrar etmiş ve inceleme sırasında resen gözetilecek diğer nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... sözleşmesinin hangi tarafça feshedildiği ve davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve hesaplanması konularına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... Kanun'un 17, 25, 32, 41, 44, 47 ve 63 üncü maddeleri ile aynı Kanun'un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 ... ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. 5718 ... Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,