Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/20003 K.2024/120

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 12.01.2010-13.02.2014 tarihleri arasında davalı Şirketin Krossnodar ve Soçi şantiyelerinde formen olarak çalıştığını, davacıya ödenen son ücretin 2.500,00 USD olduğunu, davacının çalışma süresi boyunca cumartesi günleri sabah 08.00, akşam en erken 19.00, ayda ortalama 2 pazar günü 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, davacının tüm ... dinî bayramlarında ve ... resmî bayramlarında çalıştığını, ... dinî bayramlarında ise ilk günü hariç çalıştığını, ... sözleşmesinin davacının ...’de bulunduğu esnada Rusya’ya dönmek üzereyken dönüş biletinin iptal edilerek feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının 04.02.2011- 11.02.2014 tarihleri arasında belirli süreli ... sözleşmesi ile formen olarak son 2.500,00 USD ücretle istihdam edildiğini, davacıya tüm ödemelerin banka aracılığı ile yapıldığını, davacının itirazsız imzaladığı bordrolardan görüleceği üzere fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil çalışması yapmadığını, istisnai olarak çalışıldığı zamanlarda karşılığının ödendiğini, ... sözleşmesine göre 270 saate kadar olan fazla çalışmaların ücrete dâhil olduğunu, ... sözleşmesinin belirli süreli olmasından dolayı ... bitimi nedeniyle sözleşmenin sona erdiğini,

davacının bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, ... sözleşmesinin sona ermesinden sonra davacıya kullanmadığı yıllık izin ücretlerinin 15.05.2014 tarihinde ödendiğini, ödenmeyen başka bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.02.2020 tarihli ve 2017/683 Esas, 2020/120 Karar ... kararı ile; ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin işveren tarafından ispat edilmesi gerektiği, işverence sözleşmenin ... bitimi nedeniyle sona erdiğinin savunulduğu, dolayısıyla davacının ... sözleşmesinin haksız ve bildirim sürelerine uyulmadan feshedildiğinin kabulünün gerektiği, dosyaya sunulan bordrolardan fazla çalışma ücreti, hafta tatili ve genel tatil ücreti tahakkuku bulunmadığı,

davacının bu iddiasını tanık dâhil her türlü kanıtla ispatlayabileceği, davacı tanıklarının davacının çalışmasına şahit oldukları dönemin zamanaşımına uğrayan süreye denk geldiği, bu durumda davacının fazla çalışma iddiasını ispatlamayamadığı, bu taleplerinin reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

...

Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 27.12.2022 tarihli ve 2020/2783 Esas, 2022/4439 Karar ... kararı ile; davacı işçinin, davalıya ait Rusya’da bulunan şantiye işyerinde 04.02.2011-11.02.2014 tarihleri arasında 3 yıl, 7 gün süreyle formen olarak çalıştığı, ... sözleşmesinin belirli süreli olarak yapılmasını gerektirir objektif nedenin varlığı işverence ispat edilemediğinden ve yapılan işin niteliği gereği taraflar arasındaki sözleşmenin belirsiz süreli olduğunun kabul edildiği,

... bitimi sebebiyle yapılan feshin haklı sebep sayılamayacağı, fiilî çalışma olgusunun işçiye özgü olması ve genele teşmil edilemeyeceği, ayrıca her dosyanın kendi içinde değerlendirilmesi gerektiği, diğer dosyalardaki tespitlerin mevcut dosyadaki ispat için yasal ve yeterli olmadığı, eldeki dosyada dinlenen tanıkların beyanlarının birlikte çalışmanın gerçekleştiği dönemin zamanaşımı süresi içinde kalan döneme denk geldiği,

ispat yükü üzerinde olan davacı tarafça fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil çalışması yapıldığının usulünce kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 23.05.2023 tarihli ve 2023/4174 Esas, 2023/7594 Karar ... ilâmı ile; hüküm altına alınan ve davalı tarafça temyize konu edilen miktarın bölge adliye mahkemesi kararlarının kesinlik sınırının altında kaldığından davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, davacı vekilinin temyiz istemi yönünden dava konusu kıdem tazminatının, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı gözetilerek ... doları üzerinden hesaplanmasında isabetsizlik bulunmadığı, ancak kıdem tazminatının ... lirası olarak hüküm altına alınmasının hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda kıdem tazminatı ... doları olarak hüküm altına alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; bozma sonrası yeni USD kuru üzerinden yargılama gideri ve aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yıllık izin ödemesinin kıdem tazminatından mahsup edilmeyeceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı vekili; somut uyuşmazlığa ... hukukunun uygulanmasının hatalı olduğunu, davacının ücretine fazla çalışma ücretinin dâhil olduğunu, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, kıdem tazminatına TL üzerinden hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı, kıdem tazminatının hüküm altına alınacağı para birimi ile yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hesabı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 17 nci maddesi ile 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 ... ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. 5718 ... Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri.

4. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,