Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/20135 K.2024/1966

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...

Müdürlüğünün işyerlerinde çalışan davacının alt işveren işçisi olarak gösterilmek suretiyle işyerinde yürürlükte bulunan toplu ... sözleşmesinin kapsamı dışında tutulmaya çalışıldığını, bu şekilde davalı İdarenin asıl işini yaptırdığını, davalılar arasında muvazaaya dayalı bir ilişki bulunduğunu, daha önce benzer konularda davalar açıldığını ve mahkemelerce alt işveren işçilerinin Karayolları Genel Müdürlüğünün işçisi olduğunun tespit edildiğini,

davacının toplu ... sözleşmesinden yararlandırılması ve fark alacaklarının ödenmesi gerektiğini ileri sürerek davalı ... ile yüklenici firmalar arasındaki sözleşme ilişkisinin muvazaalı olduğunun ve işe girdiği tarihten itibaren Karayolları Genel Müdürlüğünün işçisi olduğunun tespiti ile fark ücret, fark ilave tediye, fark ikramiye ve diğer işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Karayollları Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, süre ve husumetten reddi gerektiğini, davacının diğer davalılar yanında düz işçi olarak çalıştığını, sözleşmenin anahtar teslimi sözleşme olduğunu, davacının özlük haklarından sözleşme imzalayan şirketlerin sorumlu olduğunu, muvazaa bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Diğer davalı Şirketler davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf tanıklarının dinlendiği, davacının ve tanıkların bordrolarının davalı ...

Müdürlüğünden celbedildiği, muvazaa iddiasının aydınlatılması için keşif icra olunarak keşif sonrası tanzim olunan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, eldeki davada yapılan sözleşme kapsamı incelendiğinde işin, işletmenin ve yapılan işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerden olduğu, davalı İdare ile diğer davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunun anlaşıldığı, davacının baştan itibaren sadece davalı ... emrinde çalıştığı ve davalı İdarenin işçisi olduğu hususunun ispat olunamadığı,

dinlenen tanık anlatımlarından da davacı işçinin hizmet alım sözleşmesi ile kapsamı belirlenen işte çalıştırıldığı ve her ne kadar ... ve talimatları ... yetkililerinden aldığı ifade edilse de davacının alt işveren işçisi olduğunun beyan edildiği, böylece davalı İdarenin muvazaaya dayanak gösterilen işlemlerinin asıl işveren sıfatının davalı Kuruma tanıdığı haklar arasında yer aldığı, sübut bulmayan muvazaa iddiasının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; ...'nin taraf olduğu 94 ... Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmesi kapsamında kamu kurumlarında alt işveren işçisi olarak çalışan işçilere uygulanacak hükümlerin müvekkilleri için de uygulanmasına yönelik talepleri hususunda karar tesis edilmediğini, muvazaa olgusunun sabit olduğunu, muvazaa olgusu reddedilse dahi taraf olunan işbu sözleşme kapsamında davacının işçilik alacağı hakları olduğunu, 6001 ... Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un (6001 ... Kanun) 4 üncü maddesinin işçi temini yapılacağına dair bir hüküm olmadığını, diğer taraftan muvazaa olgusunun reddine ilişkin kararın da haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 6001 ... Kanun'un 4 üncü maddesi uyarınca davalının yapacağı hizmetlerin başkasından satın alınmasının mümkün olduğu, sözü edilen düzenleme ile asıl işin tamamı ya da bir kısmının 4857 ... ... Kanunu'nun (4857 ... Kanun) 2 nci maddesinde öngörülen sınırlamalara tâbi olmaksızın alt işverene verilebileceği, ayrıca 4734 ...

Kamu İhale Kanunu'nun 48 inci maddesinde danışmanlık hizmetleri hususunda hizmet alımı yapılabileceğinin belirtildiği, davacının hizmet alım sözleşmesinde sınırı çizilmiş işler dışında başka işlerde de çalıştırıldığına dair bir delil bulunmadığı, ayrıca genel ... akışını etkileyebilecek nitelikte olan işçilere izin verilmesi, yapılan işlerin kayıt altına alınması, işin icrası sırasındaki işçilerin çalışma durumları ile ilgili değerlendirme yapılması ve işyerinin genel düzeninin sağlanmasına yönelik ... ve talimat verilmesinin asıl işveren sıfatının davalı Kuruma tanıdığı haklar arasında bulunduğu,

davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayanmadığı sonucuna varıldığı, davacı vekilince 94 ...

ILO Sözleşmesi uyarınca taraflar arasında muvazaa olup olmadığına ve yine sendika üyesi olup olmadığına bakılmaksızın davacının toplu ... sözleşmesinden yararlandırılması gerektiği ve sendika üyesi olduğu belirtilmiş ise de Yargıtay yerleşik içtihatları uyarınca alt işveren ile Sendika arasında imzalanmış herhangi bir toplu ... sözleşmesi bulunmadığından alt işveren işçisinin asıl işverenin kadrolu işçileri için Sendika ile imzaladığı toplu ... sözleşmesi ile sağlanan haklardan yararlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili. 94 ... ILO Sözleşmesi hükümlerinin emredici hukuk kuralı olarak somut olaya öncelikle uygulanması gerekirken iç hukukta aynı konuda farklı hükümler veya kararlar gerekçe gösterilerek uygulanmamasının açıkça anayasal hakkın ihlali olduğunu, bilirkişiler tarafından muvazaa olgusuna yönelik yapılan tespitlere rağmen muvazaa olgusunun reddedilmesinin hatalı olduğunu,

gerek Bölge Adliye Mahkemesince gerekse İlk Derece Mahkemesince davacının yaptığı işe ilişkin davalı Kurumda teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme unsurunun nasıl gerçekleşmiş olduğu ve alt işveren şirketlerin bu hususta uzmanlık vasfına sahip olup olmadığı değerlendirilmeksizin eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu, ihaleyi alan şirketler değişmesine rağmen müvekkili ve daha birçok işçinin davalı İdarede çalışmasına devam ettiğinin tespitinin dahi müvekkilinin aslında alt işveren şirket işçisi olmadığını gösterdiğini ve muvazaa olgusunun varlığının ispatı olduğunu,

emsal olarak sunulan kararların değerlendirilmediğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren arasındaki ilişkinin 4857 ... Kanun'a uygun kurulup kurulmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığı, buna göre davacının baştan itibaren davalı ... işçisi sayılıp sayılamayacağı ve talep ettiği alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hususlarındadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... Kanun'un 2 nci maddesinin yedi ve sekizinci fıkraları, 6001 ... Kanun'un mülga 4 üncü maddesi ile 15.07.2018 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 211 inci maddesi, 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi.

3. Dairemizin 13.12.2023 tarihli ve 2023/14664 Esas, 2023/19355 Karar ... kararı.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,