Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/13630 K.2025/1331

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin asıl işveren davalı ...

Ortaklığına (...) ait kuyularda alt işverenler yanında numune alım işi yaptığını, iş sözleşmesinin haksız feshinden dolayı Batman İş Mahkemesinin 2015/621 Esas sayılı dosyasında açılan işe iade davasında işe iadesine karar verildiğini, işe iade başvurusu yaptıklarını, ancak davalı tarafça ciddiyetten ve samimiyetten uzak işe başlatma talebi yapıldığını, davalı ... ile alt işverenler arasındaki ilişkin muvazaalı olduğunu, davalı işyerinde kadrolu olarak çalışanların müvekkiline göre 2-3 kat fazla ücret aldığını, müvekkilinin alması gereken ücretin tespitini talep ettiklerini,

işe başladığı tarihten feshedildiği tarihe kadar kök ücret farklarının eksik ödenmesi nedeniyle bu ücretlerin ödenmesi gerektiğini, çalıştığı tarihten itibaren 15 gün boyunca günlük 24 saat esasına dayalı olarak vardiyalı çalıştırıldığını, 15 gün dinlendirildiğini, işe gidiş- geliş için her seferinde ortalama 4 saat yolda zaman geçtiğini, yolda geçen sürelerin ödenmediğini, ... ile ... Sosyal Hizmetler Danışmanlık Bilgi Veri ve Otomasyon Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. (...

Şirketi) arasındaki işin muvazaalı olması nedeniyle müvekkilinin ilk işe girdiği tarihten itibaren asıl işveren işçisi olduğunun ve gerçek ücretinin tespiti ile kök ücret alacağı, fazla çalışma alacağı, ulusal bayram ve genel tatil alacağı, hafta tatili alacağı, yol mesaisi alacağı, vardiya primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili Batman 2. İş Mahkemesinin birleşen 2017/101 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık ücretli izin, yol ve yemek ücreti, hafta tatili ile asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davacı vekili Batman 2. İş Mahkemesinin birleşen 2017/348 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; müvekkilinin iş sözleşmesinin feshi nedeniyle işe iade davası açtıklarını, işe iade başvurusunda bulunmasına rağmen davalı asıl işveren tarafından cevap verilmediğini belirterek; boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatı alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili asıl ve birleşen davalara cevap dilekçesinde; husumet itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunarak belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının işe başlama konusunda samimi olmadığını, davacının yasal süresi içinde işe davet edildiğini ancak işe başlamadığını, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin asıl faaliyet alanının petrol arama, üretim ve sondaj olduğunu, davacının müvekkili Şirketin personeli olmadığını, müvekkilinden alınan işin kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapıldığını, muvazaa iddiasının doğru olmadığını, sözleşmenin muvazaalı olmadığını, davacının sendika üyesi olmadığını,

kök ücret yönergesinden faydalanamayacağını, davacının fazla çalışma talebinin yerinde olmadığını, davacının yaptığı fazla çalışma karşılığının ödendiğini, davacının fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının bulunmadığını, davacı sendika üyesi olmadığından vardiya prim alacağı hakkının bulunmadığını, yol mesaisi alacağının bulunmadığını, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'na göre toplu iş sözleşmesinden ancak üye olan kişilerin yararlanabileceğini, toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında davacının sendika üyesi olmadığını,

fesihten sonra sendika üyesi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Şirketi birleşen Batman 2. İş Mahkemesinin 2017/355 Esas sayılı davaya cevap dilekçesinde; davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olmadığı, ilişkinin muvazaaya dayandığı, davacının sendika üyeliği bulunmadığından toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı, asıl işverenin davacının emsali olan ve toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunmayan işçisi olmadığı, dolayısıyla davacıya fiilen ödenen ücretin gerçek ücreti olduğu, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen mali haklardan yararlanamayacağı, işe iade kararının kesinleşmesinin ardından yapılan işe başlama başvurusu üzerine ...

Şirketi tarafından yapılan işe davetin samimi olmadığı, davacının bilirkişi raporunda hesaplanan tutarda kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, ilave tediye, iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süre ücreti alacaklarının bulunduğu, diğer istemlerin yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tarafların istinaf sebepleri tek tek irdelenerek ve istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak, kamu düzenine aykırı bir yön bulunup bulunmadığı hususu ise resen gözetilerek yapılan inceleme sonucunda; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Vekâlet ücretinin hatalı takdir edildiğini, 2. Müvekkilinin ücretinin eksik hesaplandığını, 3. Bilirkişi raporundaki hesaplamaların eksik ve hatalı olduğunu, ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalılar arasındaki hizmet alımına dair sözleşmenin muvazaalı olup olmadığı, davacının kök ücret yönergesinden yararlanıp yararlanamayacağı, emsali işçinin bulunmaması durumunda ücret araştırması yapılıp yapılamayacağı, talep edilen alacaklara hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR