Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/3242 K.2024/5082

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği tarihe kadar davalı Şirketin ...-...’da bulunan şantiyesinde vardiya çavuşu olarak çalıştığını, davacının haftanın 4 günü kesintisiz 11 saat, haftanın 3 günü ise kesintisiz 14,5 saat çalıştığını, haftada yaklaşık 87,5 saate varan çalışmasının olduğunu, davacının ... ... ve genel tatil günlerinde de aynı şekilde çalıştığını, ancak ücreti dışında ödeme yapılmadığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, ... ... ve genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında imzalanmış bir sözleşme olmadığını, ücretinin davalı tarafından ödenmediğini ve davalının ...-...'da bir işyerinin olmadığını, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının işvereni olan dava dışı ... isimli Şirketin ...'da kurulu olması nedeniyle Mahkemenin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2019 tarihli ve 2017/661 Esas, 2019/88 Karar ... kararı ile; davalı tarafça davacının ... sözleşmesinin haklı nedenlerle sonlandırıldığının ispat edilemediği, tanık beyanları, yapılan emsal ücret araştırması ve davacının yurt dışında nitelikli bir işçi olması dikkate alındığında; davacının iddia edildiği gibi net 2.200,00 USD ücret karşılığı çalıştığı, davacının 07.00-19.00 saatleri arasında 15 günde bir gün hafta tatili kullanarak çalıştığı, dinî bayramların iki günü haricindeki ... ... ve genel tatil günlerinde çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 11.11.2021 tarihli ve 2019/1489 Esas, 2021/2963 Karar ... kararı ile; yurt dışındaki ülke mevzuatı ile kurulan şirketlerde çalışan ... vatandaşı olan işçileri yurt dışı işlerinde çalıştırılmak üzere gönderen Şirketin yabancı Şirket ile organik bağının bulunduğunun anlaşılması hâlinde ... hukukunun emredici hükümleri gereği ... hukukunun uygulanması gerektiği, ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin işveren tarafından ispat edilememesi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının tanık beyanları ile fazla çalışma, hafta tatili ve ... ... ve genel tatil çalışması yaptığını ispat ettiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.03.2022 tarihli ve 2022/1470 Esas, 2022/3903 Karar ... kararı ile; taraflar arasında bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan uyuşmazlık hakkında ... hukukunun uygulanması gerektiği, gerekirse ... hukukunda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle, dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 27.11.2019 tarihli ve 2014/465 Esas, 2019/656 Karar ... kararı ile; davacının aralarında organik bağ bulunan davalı ile dava dışı .... Şirketi bünyesinde çalıştığı, ... ... Kanunu'nda kıdem tazminatı düzenlemesine yer verilmediğinden davacının kıdem tazminatına hak kazanmadığı, davacının ... sözleşmesi süresinin ek sözleşmeye göre 30.....2017 tarihinde sona erdiği, buna göre işçiye ek ... sözleşmesi ile verilen süre sonunda ... sözleşmesi feshedildiğinden davacının ihbar tazminatına hak kazanmadığı, davacıya fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin ödendiği, davacının ... ... ve genel tatil ve yıllık izinlerini kullandığı, kullanmadığı günlerin ücretinin ödendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.....2023 tarihli ve 2023/3903 Esas, 2023/9584 Karar ... kararı ile; davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, davacının haftalık çalışma saatinin 40 saat olduğu, tanık beyanlarına göre davacının haftalık 63 saat çalışma yaptığı, ... sözleşmesine göre ödenen haftalık 20 saat fazla çalışmanın düşülmesi ile davacının haftalık 3 saat fazla çalışmasının ödenmediğinin kabulü ile karar verilmesi gerektiği, hafta tatili günlerinde davacının günlük ara dinlenme süresinin düşümü ile 10,5 saat çalışma yaptığı, ... sözleşmesine göre 10 saatlik hafta tatili çalışması ödendiğinden,

davacının 0,5 saatlik ödenmeyen hafta tatili çalışma ücreti bulunduğu, buna göre hafta tatili alacağının hesaplanması ve hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; uyuşmazlığa ... hukukunun uygulanmasının mümkün olmadığını, davacının temel ücretin dava dilekçesinde belirttikleri ücret olduğu düşüncesi ile ... sözleşmesini imzaladığını, davacının ...'da çalışma izni olmaksızın ve sosyal güvenlik sistemine kaydı yapılmaksızın çalıştırıldığını, bir kısım alacaklardan indirim uygulanmasının da hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının ... hukukuna göre taleplerinin ispat ve hesaplanması noktalarındadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 ... Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 2, 5, 8, 24, 27, 40 ve 44 üncü maddeleri, ... ... Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,