Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/448 K.2024/4188

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.

Davalı ... İnş. San. ve Tic. AŞ (... Şirketi) vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 05.03.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ... ile davalı ... Şirketi vekili Avukat ..., davalı ... AŞ vekili Avukat ... Erikan geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılara ait işyerinde 18.11.2011 - 19.11.2015 tarihleri arasında formen olarak 3.450,00 USD ücretle çalıştığını, işyerinde iki vardiya hâlinde çalıştığını, vardiyaların ....00-19.00, 19.00-....00 saatleri arasında gerçekleştiğini ancak davacının gündüz vardiyasında iken 21.00-22.00'ye, gece vardiyasında iken ise 08.00-09.00'a kadar çalıştığını, iki haftada bir gün hafta tatili izni verildiğini, dinî bayramların birinci günleri dışındaki tüm ... ... ve genel tatil günlerinde çalıştırıldığını,

davacının eşinin rahatsızlığı sebebiyle işten çıkışının verilmesini ve tazminatlarının ödenmesini talep ettiğini, işverenin ise tazminatlarını ödeyerek çıkışını verdiğini ancak tazminatının eksik hesaplandığını ileri sürerek bakiye kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının 19.02.2012 tarihinde ...-... Joint Venture olarak faaliyet gösteren Umman Sultanlığı'ndaki işyerinde çalışmaya başladığını, davacı ile Umman'daki Joint Venture ait işyeri için anlaşma yapıldığını ve mutad işyerinin Umman olduğunu, davacının Joint Venture ortağı olan ... Şirketi tarafından işe alındığını ve tüm vize işlemlerinin ...

Şirketi tarafından yapıldığını, müvekkili Firmanın davacının Umman'a işçi olarak götürülmesi ile ilgisinin bulunmadığını, davada Umman kanunlarının geçerli olduğunu ve Umman kanunlarının uygulanması gerektiğini, davacıya Umman kanunları gereğince tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, davacının Umman ... kanunlarına göre çalışmayı kabul ettiğini ve ... teklif formunda günlük 10 saat çalışma olduğunun açıkça belirtildiğini, davacının ücretinin brüt 2.000,00 USD olduğunu ve Kraliyet Kararnamesi 131/2011'e uygun olarak asıl ücretin 1.437,00 USD (haftada 5 gün,

günde 9 saat) + sabit fazla çalışma 563,00 USD (cumartesiden çarşambaya günde 1 saat ve perşembe 10 saat) olarak belirtildiğini, davacıyla yapılan ... sözleşmesine göre cumartesi çarşamba arası günde 1 saat, perşembe günü 10 saat fazla çalışması bedelinin her ay sabit olarak fazla çalışma ödemesi altında ödendiğini, Umman'da önceleri perşembe ve ... günleri tatil iken perşembe çalışma yapıldığını, bu durumun puantajlar ile sabit olduğunu, işçilerin daha fazla çalışma yaptığı durumlarda yaptıkları durumun puantajları ile sabit olduğunu,

işçilerin daha fazla çalışma yaptığı durumlarda yaptıkları çalışmasının ücretinin o ayki ücretleri ile birlikte ödendiğini, sunulan belgeler incelendiğinde görüleceği üzere sabit fazla çalışma dışında yaptığı fazla çalışma bedellerinin "Overtime" adı altında ayrıca ödendiğini, Ekim ve ...

2014 ayı bordrolarında bu durumun görüleceğini, davacının yaptığı fazla çalışmaların karşılığının ödendiğini, Şirkete karşı açılan emsal davalarda dinlenen tanıklarca da bu durumun açıklandığını, davacının hafta tatili günlerinde çalışmadığını, ... ... ve genel tatil günlerinde izin kullandığını ya da karşılığının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirket ile diğer davalı ... Şirketi arasında hiçbir sözleşmesel ilişki bulunmadığını, ... SPA (Merkezi İtalya) ... ... şubesinin ... Şirketi ile Umman'da ne bir projesi ne de kendi bünyesinde bulunan bir çalışanı olduğunu, bu nedenle ... SPA ... ... şubesine husumet yöneltilemeyeceğini, dosyaya sunulan belgelere göre davacının işvereninin ...

Şirketi olarak görüldüğünü, dosyaya sunulan 05.....2014 tarihli belgede işveren temsilcisi olarak ... SPA Umman şubesi yazılı olduğunu, oysa müvekkili Şirketin ...

SPA ... ... şubesi olduğunu, kaldı ki ilgili belgede ... sözleşmesinin devredildiğinin görüldüğünü, bu durumda devralan işverenle birlikte kendi döneminde doğmuş borçlardan iki yıl süre ile sınırlı olarak sorumluluğunun bulunacağını, feshe bağlı alacaklardan ise sorumluluğunun bulunmayacağını, davacının eşinin rahatsızlığı nedeniyle istifa ettiğini dolayısıyla tazminata hak kazanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.01.2020 tarihli ve 2019/23 Esas, 2020/84 Karar ... kararı ile; dosya içeriğine göre davacıya davalı ...

Şirketi tarafından bir miktar kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığının tespit edildiği, bu durumda davacı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığından taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, puantaj kayıtları bulunan dönemler yönünden puantaj kayıtlarına göre hesaplama yapıldığı, puantaj kayıtları bulunmayan dönemler açısından ise davacı tanıklarının beyanları ile tanıkların bilgi sahibi oldukları dönemle sınırlı olarak davacının haftada 15 saat fazla çalışma yaptığı, hafta tatili ile ... ... ve genel tatil alacakları bakımından puantaj kayıtları bulunan dönemler yönünden puantaj kayıtlarına göre hesaplama yapıldığı,

puantaj kayıtları bulunmayan dönemler açısından ise davacı tanıklarının beyanlarına göre dinî bayramlar dışındaki ... ... ve genel tatil günlerinde çalıştığı ve ayda iki hafta tatilde çalışmasına devam ettiğinin kabul edildiği, davacı vekilince müvekkilinin yabancı dil bilmediğinin iddia edildiği, dosya kapsamındaki ... ... sözleşmesi olan, davacının 19.11.2011 işe başlangıç tarihli ... sözleşmesinin tamamen İngilizce düzenlendiği, yine ücret bordrolarının tamamının yabancı dilde düzenlenmiş olduğu ve imzasız olduğu, davalı ...

Şirketince dosyaya sunulan ....03.2013, 28.09.2013 ve 20.08.2014 tarihli belgelerin tamamının yabancı dilde düzenlenmiş olduğu, davalı işverenlerin davacının yabancı dil bildiğini ispat edemedikleri, bu nedenle bu belgelere itibar edilmediği, her ne kadar davalı vekillerince yıllık 240 saate kadar yapılan fazla çalışmanın temel ücretin içinde olduğunu savunulmuşsa da dosyaya bu yönde Türkçe yazılı bir sözleşme sunulmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 19.01.2022 tarihli ve 2020/1232 Esas, 2022/26 Karar ... kararı ile; davalı ... Şirketi ile davacı arasında yurt dışı ... sözleşmesi yapıldığına ilişkin Türkçe olmayan belge sunulduğu, tercümesi sunulan ... sözleşmesinin dava dışı çalışana ait olduğu, bu nedenle Mahkemece değer verilmemesinin isabetli olduğunu, ... ...

Kurumu Genel Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında davanın tarafları arasında imzalanmış yurt dışı hizmet sözleşmesine rastlanılmadığının belirtildiği, davanın tarafları arasında uyuşmazlıkta Umman hukuku uygulanacağına ilişkin bir sözleşme bulunmadığından ... hukuku uygulanarak yargılama yapılmasının dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, yemek ve barınma gideri işverence karşılandığından davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında isabetsizlik bulunmadığı, emsal Yargıtay kararları dikkate alındığında davacının imzalanan belgelerdeki dili bildiği kanıtlanmadığından yabancı dilde düzenlenen belgelere itibar edilmemesinin isabetli olduğu,

fesihten sonra kıdem ve ihbar tazminatı adı altında ödeme yapılması ve ispat külfeti üzerinde bulunan davalı işverence haklı feshin kanıtlanmaması dikkate alındığında Mahkemenin kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin kabulünün dosya kapsamı ile uyumlu olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvuruslarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 14.02.2023 tarihli ve 2022/16175 Esas, 2023/2072 Karar ... ilâmı ile; davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile ... sözleşmesinin işveren tarafından değil, dava dilekçesinde de açıklandığı üzere eşinin rahatsızlığı nedeniyle, işçi tarafından feshedildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda ihbar tazminatı reddedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Şirketi vekili; uyuşmazlığın çözümünde ... sözleşmesi uyarınca Umman mahkemelerinin yetkili olduğunu, uyuşmazlığın Umman kanunlarına göre çözülmesi gerektiğini, dava konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu olamayacağını, ücretin hatalı belirlendiğini, davacı ile menfaat birliği içinde olan tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacının Mahkeme önündeki ikrarının sadece ihbar tazminatı bakımından değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, ... sözleşmesinin istifa ile sona erdiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı ... AŞ vekili; davacının diğer davalı ... Şirketi nezdinde çalıştığını, davalı müvekkilinin davada taraf sıfatının bulunmadığını, husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, uyuşmazlığın çözümünde Umman Sultanlığı kanunlarının uygulanması gerektiğini, sözleşmede belirlenen ücret ve çalışma koşullarına göre hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; bozma gereğinin yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı yararına takdir edilen 17.100,00 TL vekâlet ücretinin duruşma talep eden davalı ... AŞ'ye yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,