Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/10111 K.2026/994

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... Hastanesinde maaş mutemedi olarak çalıştığını, 1997 yılından itibaren ... Sendikası üyesi iken son dönemde davalı ile toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili ...

Sendikasına üye olduğunu, 10.08.2020 tarihinde ve 08.09.2021 tarihinde toplu iş sözleşmeleri imzalandıktan sonra yeniden ...Sendikasına üye olduğunu, imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin ve 01.01.2021-31.21.2021 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin imza tarihinde anılan sendika üyesi olduğu için bu toplu iş sözleşmelerinden yararlandığını, müvekkilinin 16.11.2012 tarihli yazı ile maaş mutemetliğinde görevlendirildiğini, müvekkilinin mali sorumluluğunun bulunduğunu iddia ederek toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan mali sorumluluk tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'înde bulunduklarını, davacının da yararlandığı 2013 yılı ve sonrasındaki toplu iş sözleşmelerinde mali sorumluluk tazminatı başlığına yer verilmediğini, davacının talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 59. İş Mahkemesinin 26.01.2023 tarihli kararı ile; davacının 01.09.1997 tarihinde davalı ... Bakanlığına bağlı ... Hastanesinde çalışmaya başladığı, 15.02.2015 tarihinde ise ... Hastanesine geçiş yaptığı, bu tarihten itibaren işbu dava tarihine kadarki dönemde davalı Bakanlık nezdinde çalışmasına devam ettiği, davalı ... ...

Hastanesi tarafından düzenlenen 15.11.2012 gün ve 6046 sayılı yazıda, davacının 15.11.2012 tarihinden itibaren hastanenin maaş mutemetliğinde görevlendirildiğinin yazılı olduğu, davacının çok sayıda sunulu mutemet ödeme belgeleri ve aylık bordrolarda imzalarının bulunduğu, Bakanlık tarafından mutemetlik birimindeki görevlendirmelerde adının yer aldığı, 01.01.2011-31.12.2012 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinde "Hizmetin zorunlu kıldığı hallerde işveren veya vekili tarafından vasıflı bir kadroda görev verilenlere, bu görevleri devam ettiği sürece yapıkları işin karşılığı haklar verilir." hükmünün düzenlendiği,

davacının da görevlendirilmesinin yapıldığı 15.11.2012 tarihinden itibaren mutemetlik birimine sağlanan haklardan yararlandırılması gerektği, aynı toplu iş sözleşmesinin 52. maddesinde "Nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlularına aylık çıplak ücretlerinin %25 i oranında mali sorumluluk tazminatı verilir." düzenlemesinin yer aldığı,

davacı mutemetlik biriminde çalıştığından toplu iş sözleşmesinin 52. maddesinden de yararlandırılması gerektiği, 01.01.2014-31.12.2015 dönemi toplu iş sözleşmesinin geçici 4. maddesinde mali sorumluluk tazminatı düzenlemesi kaldırılmış ise de maddenin devamında "Ancak süresi sona eren toplu iş sözleşmesinin 52. maddesi gereğince mali sorumluluk tazminatı ödenen nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlularına münhasır olarak bu görevi yaptıkları sürece,

süresi sona eren toplu iş sözleşmesine göre ödenen mali sorumluluk tazminatından yararlanmaya devam ederler." düzenlemesi getirilerek mali sorumluluk tazminatı ödenmekte olan üye işçilere bu görevi yaptıkları sürece mali sorumluluk tazminatı ödenmeye devam edileceğinin düzenlendiği, aynı düzenlemelere dava tarihine kadar yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerinde de yer verildiği, davacı da aynı görevde çalışmaya devam ettiğinden mali sorumluluk tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.01.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 30.05.2024 tarihli kararı ile; ... Hastanesinin 28.04.2022 tarihli yazı cevabında davacının 2012 yılından itibaren Hastanenin maaş mutemetliği biriminde maaş ve tahakkuk ile ilgili işlerde çalıştığının belirtildiği, dosyada mevcut davalıya ait ...

Hastanesinin 15.11.2012 tarih ve 6046 sayılı yazısında davacının maaş mutemetliğinde görevlendirildiğinin belirtildiği, davalı tarafından dosyaya sunulan bordro, ödeme belgesi vb. belgelerde, davacının imzasının bulunduğunun saptandığı, bu tespitler kapsamında davacının nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlusu olduğu, davacının fiilî olarak mali sorumluluğu gerektirir işler yaptığı, davacının talep edilen alacağa hak kazandığı, hükme esas alınan kök ve ek raporda, alacağın hesaplanmasına esas ücret miktarlarının doğru bir şekilde belirlendiği, alacağın hesabında hata yapılmadığı,

ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda, isabetli bir şekilde brüt 67.664,34 TL alacak hesaplandığı, davacı tarafça dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile toplam 67.664,34 TL alacak talep edildiği, Mahkemece brüt 66.846,46 TL alacağın hüküm altına alındığı, bu durumda dava kısmen kabul edilmiş olmasına rağmen davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmasının hatalı olduğu, talep edilen alacakla ilgili olarak toplu iş sözleşmelerinde temerrüde ilişkin hüküm bulunmadığı ve davalının da daha önce temerrüde düşürüldüğünün ispat edilemediği dikkate alınarak,

hüküm altına alınan alacağa arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken yazılı şekilde faiz uygulanmasının da hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının mali sorumluluk tazminatına hak kazanıp kazanmadığının belirlenmesi için, nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlusu olup olmadığının ve öyleyse hangi tarihlerde bu görevi yaptığının tespiti önem arz etmekte olup bu konularda yapılan araştırmanın yetersiz olduğu, davacının yaptığı iş itibarıyla hatalı/yanlış iş yapması hâlinde mali sorumluluğunun bulunup bulunmadığı,

ücretinden kesinti yapılıp yapılmadığı açıklığa kavuşturularak davacının 01.01.2011 - 31.12.2012 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi döneminden itibaren fiilen mali sorumluluk tazminatı ödenmesini gerektiren nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlusu olarak görev yapıp yapmadığının belirlenmesi ve bundan sonra toplu iş sözleşmelerinin ilgili maddeleri de dikkate alınıp değerlendirilmek suretiyle hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplama yapılan dönem için davacının mali sorumluluk tazminatına hak kazanıp kazanmadığı konusunda bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Bingöl Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü ...

Hastanesinin 28.03.2025 tarih ve E-39519946-840-272656275 sayılı cevabi yazısında, davacının Hastanede sürekli işçi kadrosunda çalıştığının, 15.11.2012 tarihinde mutemetlik biriminde görevlendirildiğinin, davacının hâlen mutemetlik biriminde maaş bordro işlemlerini aktif olarak yaptığının, davacının hatalı/yanlış iş yapması hâlinde mali sorumluluğunun bulunduğunun, ücretinden kesinti yapılmadığının, davacının kendi hatasından kaynaklı Sosyal Güvenlik Kurumu para cezalarında davacıya rücu işlemi yapıldığının, genel olarak davacının hatalı işlem yapması hâlinde kendisinin sorumlu olduğunun,

01.01.2011-31.12.2012 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi döneminden itibaren fiilen mali sorumluluk tazminatı ödenmesini gerektiren nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlusu olarak görev yaptığının belirtildiği, davacının nakit veya nakit yerine geçen kıymet sorumlusu olduğu, davacının fiilî olarak mali sorumluluğu gerektirir işler yaptığı, davacının talep edilen alacağa hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının yararlandığı 2013 yılı ve sonrası toplu iş sözleşmelerinde mali sorumluluk tazminatı başlığına yer verilmediğini, 2. Davacının Hastanede maaş mutemedi olarak memur maaşı hesabı yaptığını, yapmakta olduğu işin ise vezne, hazine, kasa gibi nakit akışı olan ya da muhafaza eden bir görev ve birim olmadığını, 3. Davacının yaptığı işin mali sorumluluk tazminatı verilecek işlerden olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmelerinde düzenlenen mali sorumluluk tazminatından yararlanıp yararlanamayacağına ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR