Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/1070 K.2025/1810

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...

Çalışma Genel Müdürlüğünün 16.09.2021 tarihli ve 38327 sayılı yetki tespit yazısının 22.09.2021 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, 08.09.2021 başvuru tarihi itibarıyla işyerinde çalışan sayısının 349, sendika üye sayısının ise 175 olduğuna yönelik tespitin hatalı olduğunu, çalışan sayısının 349'dan fazla olduğunu, işyerinin tek olmadığını, bağlı işyerlerinin de bulunduğunu ve bunların sayısının gözetilmesi gerektiğini, daha önce davalı Sendikanın yetki aldığını ancak işletme düzeyinde değil işyeri düzeyinde yetki alınabileceği belirtilerek yetki tespiti işleminin Bursa 2. İş Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini,

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddedildiğini ve Yargıtay tarafından kararın onandığını, müvekkiline ait birimlerin tek bir işyeri niteliğinde olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) 41. maddesi gereğince işçi sendikası, işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren tarafından yapılan yetki tespit başvuruları karşılanırken, işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yapılan işyerlerine ilişkin tescil ve işçi bildirimlerinin esas alındığını, Genel Müdürlükçe kurulu Sendika Yetki Sistemine, SGK kayıtlarından otomasyon sistemiyle yansıyan bilgiler doğrultusunda işlem yapıldığını, verilen kararın hukuka uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının soyut iddialarla süreci uzatmaya çalıştığını, müvekkili Sendikanın gerekli sayısal çoğunluğu sağladığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.07.2023 tarihli kararı ile; mevcut deliller ışığında davalı Sendikanın yetki tespit tarihi itibarıyla davacı işyerinde toplam 396 işçinin çalıştığı ve 175 sendikalı işçi olduğu, davalı Sendikanın başvuru tarihi itibarıyla yetki tespitine yeter sayıda sendikalı işçi sayısına ulaşamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile yetki tespitinin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.07.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 26.09.2023 tarihli kararı ile; başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.07.2023 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, yetki tespitine esas alınan işçi ve sendika üyelerinin açık kimlik bilgilerini de gösterecek şekilde prosedür dosyasının eksiksiz olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından getirtilmesi ve bu suretle hukukî dinlenilme hakkının temini gerektiği, ... kayıtlarına göre (1333030) ve (1191101) sicil numaralı işyerlerinin, tespit konusu işyerinden farklı bir işkolunda yer aldığından yetki tespitinde dikkate alınmasının olanaklı olmadığı,

Mahkemece yetki tespit kararı kapsamındaki ... kayıtları ile SGK kayıtlarının dosyaya eksiksiz dâhil edilmesi, taraf iddia ve savunmaları çerçevesinde denetime elverişli inceleme gerçekleştirilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyulan bozma ilâmı doğrultusunda yetki tespiti başvuru tarihinde davacı Şirkete ait 1114916, 0120353, 1081746 sicil numaralı işyerlerinde çalışan işçi sayısının 344, sendikalı çalışan sayısının 174 kişi olduğu, ancak 1114916 işyeri sicil numaralı işyerinde çalışan ve sendika üyesi olan 4 kişinin sendika üyelik başvuru ve onay saatlerinin yetki tespiti başvuru saatinden sonra olduğunun anlaşıldığı,

"...Sendikanın çoğunluğu sağlayıp sağlamadığı hususunun başvuru tarih ve saatine göre değerlendirilmesinin gerektiği yönünde" kabul görmüş Yargıtay kararları doğrultusunda bu 4 kişinin sendikalı sayısına dâhil edilmediği, hâl böyle olunca, yetki tespiti başvuru tarihinde (08.09.2021-15:14:59), davacı işyerine ait 1114916, 0120353, 1081746 sicil numaralı işyerlerinde toplam çalışan sayısının 344, sendikalı çalışan sayısının 170 (üye sayısının çalışan sayısına oranının %49,42 (170/344)) olduğu, davalı sendikanın başvuru tarihi itibarıyla kanunun aradığı çoğunluğu sağlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı Sendika vekili temyiz dilekçesinde; a. Davacı işyerinde çalışan toplam 349 işçiden 175'inin ... Sendikasına üye olduğunu, b. Bursa 2. İş Mahkemesinin 2015/743 Esas sayılı dava dosyasının işbu dosyada dikkate alınamayacağını, c. 6356 sayılı Kanun metninde başvuru anı değil başvuru tarihi ibaresinin yer aldığını, hâl böyle iken 4 işçinin üye sayısından düşülmesi yönündeki değerlendirmenin kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 41 ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR