Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/1244 K.2025/6417

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihaî kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve davalı tarafından temyize konu edilen toplam miktarın, karar tarihi itibarıyla bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 378.000,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği tarihe kadar davalı şirketin Gürcistan Özerk... Bölgesinde .... Hidroelektrik Projesi şantiyesinde destekleme çavuşu olarak çalıştığını, davacının ikili vardiya sisteminde 07.00-19. 00... .00-07.00 saatleri arasında haftanın yedi (7) günü çalıştığını, her ay 15 gün gündüz 15 gün gece olacak şekilde vardiyaların değiştiğini, davacının hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de aynı şekilde çalıştığını, ancak ücreti dışında ödeme yapılmadığını belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında imzalanmış bir sözleşme olmadığını, ücretinin davalı tarafından ödenmediğini ve davalının ...'da bir işyerinin olmadığını, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının işvereni olan dava dışı ... isimli şirketin Gürcistan'da kurulu olması nedeniyle Mahkemenin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 2015-2017 yılları arasında davalı işverenlik ile aralarında organik bağ bulunduğu tespit edilen dava dışı şirketin Gürcistan'da bulunan şantiyesinde çalıştığı, davacının imzaladığı bireysel iş sözleşmesinde, taraflarca sözleşmeden doğan uyuşmazlıklara çalışılan ülke hukukunun uygulanacağının kararlaştırıldığı, bu hâliyle tarafların imzaladıkları sözleşme ile bir hukuk seçimi anlaşması yaptıklarının sabit olduğu,

Gürcistan İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca İş Kanunu'nda düzenlenmeyen iş ilişkileri ile ilgili hususların Gürcistan Medeni Kanunu normlarına uygun olarak düzenlenip yorumlanması gerektiği, Gürcistan Medeni Kanunu'nun 129/1 hükmüne göre sözleşmeden kaynaklı alacak taleplerinde zamanaşımı süresinin 3 yıl olarak belirlendiğinin anlaşıldığı, somut uyuşmazlıkta talep edilen alacak kalemlerinin zamanaşımı süreleri göz önünde bulundurularak değerlendirildiği,

Gürcistan İş Kanunu'nda kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından yasal dayanağı bulunmadığı anlaşılan talebin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının iş sözleşmesinin istifa suretiyle sona erdiğine ilişkin davalı savunmasının işverenlik tarafından usulünce ispatlanamadığından Gürcistan İş Kanunu'nun 37/1-(k) ve 38. maddeleri uyarınca davacı işçinin ihbar tazminatına hak kazandığı, Gürcistan İş Kanunu'nun 17. maddesinde fazla çalışma ücretine ilişkin düzenleme bulunduğu, buna göre işçinin haftalık 40 saat üzerindeki çalışmalarının ek çalışma olarak kabul edildiğinin anlaşıldığı,

Gürcistan İş Kanunu'nda hafta tatili için ayrı bir düzenleme bulunmadığı, hafta tatili çalışmalarının fazla çalışma kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ulusal bayram ve genel tatil günleri ise Gürcistan İş Kanunu'nun 20. maddesinde düzenlenmiş, bu günlerde çalışma yapıldığı takdirde ücretin 17. maddede belirlenen esaslara göre fazla çalışma kapsamında ödeneceğinin belirtildiği, beyanlarına başvurulan davacı tanıklarının anlatımı dikkate alındığında davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığı, iki hafta tatilinde ise izin kullandığı, aylık 40 saati aşan fazla çalışmasının bulunduğu,

resmî ve dinî bayramlarda çalışmaya devam ettiğinin anlaşıldığı, hafta tatiline ilişkin ayrı bir düzenleme bulunmadığından ayda iki hafta tatilinde yapılan çalışmalar da fazla çalışma içerisinde olmak üzere bilirkişi marifetiyle hesaplama yapıldığı,

davacının aylık 78 saat fazla çalışmasının bulunduğu ancak bordrolarda 80 saatlik fazla çalışma üzerinden tahakkuk yapıldığı ve karşılığının davacıya ödendiği anlaşılmakla hafta tatili ve fazla çalışma alacağına yönelik taleplerin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının genel tatil ve bayram çalışmaları karşılığı olan ücretin işçiye ödendiği hususunda dosyaya yazılı bir belge sunulmadığı bu kapsamda hak ettiği ücretin davacı işçiye ödendiğinin davalı tarafça usulünce ispatlanamadığından söz konusu alacağın hüküm altına alındığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

İlk Derece Mahkemesince Gürcistan hukukunun uygulandığı, bu kapsamda davacının ihbar tazminatına, ücretine, ulusal bayram genel tatil alacağına ilişkin değerlendirmenin yerinde olduğu, Gürcistan İş Kanunu'nda kıdem tazminatına ilişkin düzenleme bulunmadığından kıdem tazminatı talebinin reddi yerinde olup, fazla çalışma kapsamında değerlendirilen fazla çalışma ve hafta tatilinde yapılan çalışmaların karşılığının davacıya ödendiği kabul edilerek bu taleplerin reddine karar verilmesinin de yerinde olduğu,

Gürcistan Medeni Kanunu'nun 129/2 ikinci hükmünde 3 yıllık zamanaşımı süresi öngörüldüğünden Mahkemenin zamanaşımına ilişkin değerlendirmesinde de bir isabetsizlik görülmediği, ancak fesih tarihinin 22.02.2017 olduğu, dava tarihinin 18.03.2019 olduğu, ıslah tarihinin ise 07.07.2020 olduğu, davalı vekilinin 10.07.2020 tarihinde süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunduğu, bu durumda kısmi dava olarak talep edilen 100,00 USD haricindeki ihbar tazminatı alacağının ıslah tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığı gözden kaçırılarak talep gibi 2.940,00 USD üzerinden kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

davacı aleyhine reddedilen miktarlar nedeniyle vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin de hakkaniyete aykırı olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, b. Gürcistan hukukuna dair değerlendirmeleri kabul etmemekle birlikte İlk Derece Mahkemesince Gürcistan İş Kanunu'nda 3 yıllık zamanaşımı olduğundan bahisle karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, c. Davacının ücretinin eksik tespit edildiğini, d. Müvekkilinin fazla çalışma, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarına ilişkin yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı vekilinin temyiz dilekçesi miktardan reddedildiğinden temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, davacının taleplerinin ispat ve hesaplanması noktalarındadır. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde 40 saatin üzerinde her hafta 20 saatlik fazla çalışma ücretinin çıplak ücretin 1,5 katı olarak ödeneceğinin düzenlendiği, bordrolarda aylık 80 saatin sözleşmede belirlenen çıplak saat ücretinin 1,5 katı olarak hesaplanarak davacıya banka kanalı ile ödendiğinin anlaşıldığı, tanık anlatımlarına göre davacının 07.00-19.

00... .00-07.00 saatleri arasında 2 vardiya hâlinde günlük 12 saat çalışma yapıtığı, 1,5 saat ara dinlenme kullandığının, vardiyaların 15 günde bir değiştiğinin anlaşıldığı, tanık anlatımlarına göre davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığının tespit edildiği, buna göre davacının 6 gün çalışma yapılan haftalarda 18 saat, 7 gün çalışma yapılan haftalarda ise 21 saat fazla çalıştığı, aylık fazla çalışma süresinin ise 78 saat olduğu, bordrolarda aylık 80 saat fazla çalışma ücreti hesaplanarak aylık ücretle birlikte banka kanalı ile ödendiğinin anlaşılmasına göre davacının fazla çalıma ücret alacağının bulunmadığı,

hafta tatili çalışması yönünden ise ayda iki hafta tatilinde yapılan 10'ar saatlik çalışmanın çıplak saat ücretinin 2 katı olarak hesaplanarak bordroda aylık ücret ile birlikte ödendiğinin anlaşılmasına göre davacının hafta tatili ücreti alacağının bulunmadığı belirtilmiş, İlk Derece Mahkemesince söz konusu taleplerin reddine karar verilmiştir.

Davacının iş sözleşmesinde haftalık çalışma saatinin 40 saat olarak düzenlendiği, aylık 80 saat fazla çalışma ücretinin ücrete dâhil olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamı ve Gürcistan İş Kanunu'nda fazla çalışma ve hafta tatili çalışmasına ilişkin düzenlemeler dikkate alındığında davacının haftalık çalışma saati 40 saattir.

Bu durumda davacının haftada 6 gün çalıştığında, haftalık 63 saat çalışma yaptığının kabulü yerinde ise de, bu kabule rağmen fazla çalışma ücreti bulunmadığı sonucuna varılması hatalıdır. Gürcistan kanunlarına göre haftalık çalışma süresinin 40 saat olduğu ve iş sözleşmesine göre davacıya haftalık 20 saat fazla çalışmanın karşılığının ödendiği dikkate alındığında, davacının haftada 3 saatlik fazla çalışma ücretinin ödenmediğinin kabulü gerekir.

Mahkemece hatalı değerlendirme yapılarak fazla çalışma ücreti talebinin reddi isabetsizdir.

Hafta tatili alacağı bakımından ise hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık anlatımlarına göre davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığına ilişkin kabul yerindedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda iş sözleşmesinde hafta tatili çalışmasının 10 saatlik ücretinin zamlı olarak ödeneceğinin belirtildiği ve ayda 2 günlük hafta tatili ücretinin ödendiği belirtilmiştir. Ancak davacının günlük ara dinlenme süresinin düşümü ile 10.5 saat çalışma yaptığı anlaşılmaktadır.

İş sözleşmesine göre davacıya 10 saatlik hafta tatili çalışması karşılığı ücret ödendiği sabit olduğuna göre davacının 0.5 saatlik ödenmeyen hafta tatili çalışma ücreti bulunduğu açıktır. Mahkemece davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığı ve her bir hafta tatili bakımından 0,5 saat hafta tatili çalışma ücretine hak kazandığı kabul edilerek hesaplanan hafta tatili ücretinin hüküm altına alınması gerekli iken yazılı gerekçe ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

B. Davacı Temyizi Yönünden