Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2062 K.2025/6433

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait Gürcistan ülkesinde bulunan projede çalıştığını, 1.650,00 USD ücret aldığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve kötüniyetli olarak feshedildiğini, haftanın 7 günü 07.30-19.30 saatleri arasında çalıştığını, bunun dışında haftanın 3 günü çalışmanın 22.00’ye kadar uzadığını, resmî ve dinî bayramlarda çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirkette çalışmasının bulunmadığını, dava dışı ... isimli Şirketin Gürcistan kanunlarına göre kurulmuş ayrı bir bağımsız Şirket olduğunu ve işbu davada Gürcistan hukukunun uygulanması gerektiğini, kabul manasına gelmemekle birlikte zamanaşımı def'inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında davaya konu olan işlerin Gürcistan'da yapılması nedeniyle eldeki uyuşmazlığa yabancı hukuk uygulanmasına karar verildiği, davacıya ait bordrolar incelendiğinde; davacının aylık ücretinin 825,00 USD olduğu, ayrıca aylık 2 hafta tatili ve aylık 80 saatlik fazla çalışma ücretinin toplamına karşılık 1.650,00 USD olarak belirlendiği, davalı işverenin davacıya ihbar öneli verdiğini ve iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini usulünce ispat edememesi sonucunda davacının ihbar tazminatına hak kazandığı, Gürcistan hukukunda dava konusu kıdem tazminatı alacağına ilişkin bir düzenlenme bulunmadığı,

bu sebeple kıdem tazminatı talebinin reddine karar verildiği, tanık beyanları ve emsal dosyalar dikkate alınarak davacının davalı işyerinde bir hafta 6 gün, izleyen hafta 7 gün 07.00-19.00 saatleri arasında toplam 1,5 saat ara dinlenmesi vererek çalıştığı, belirtilen çalışma sisteminde davacının 6x10,5=63 saat çalışma yaptığı, haftalık 63-40=23-20=3 saat ödenmeyen fazla çalışma ücretinin bulunduğu, ücret bordrolarında ise pazar günü çalışmalarının 10 saat üzerinden 2 katı zamlı olarak ödendiği, tanık ifadelerinden ve emsal dosyalardan işyerinde günlük 10,5 saat çalışma yapıldığı,

davalı tarafça çalışılan hafta tatilleri için 10 saat üzerinden ödeme yapıldığı, ancak 10,5 saatlik fiilî çalışma olmasından kaynaklı 0,5 saat eksik ödeme ortaya çıktığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafın süresi içerinde Mahkemesine süre uzatım talebinde bulunduğu, fakat Mahkemece işlem tesis edilmediği, bu nedenle cevap dilekçesi ve uyuşmazlığa uygulanacak hukuk konusundaki itiraz ile zamanaşımı def'inin süresinde ileri sürüldüğünün kabulü gerektiği, Gürcistan İş Kanunu'nu çerçevesinde davanın süresinde açıldığı,

fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretinin de belirsiz alacak davası olarak ileri sürüldüğü ve alacakların zamanaşımına uğramadığı, Gürcistan İş Kanunu'nda kıdem tazminatı düzenlemesine yer verilmediğinden davacının kıdem tazminatına hak kazanmadığına dair kabulün isabetli olduğu, davacı işçinin hesaba esas hizmet döneminde yurt dışında bulunduğu ve tanık beyanları ile kesinleşen içtihatlar gereğince davalı ile organik bağ içerisinde olan dava dışı ....

Şirketi bünyesinde çalıştığı, davacı işçinin ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının çıplak ücretinin bordrosu doğrultusunda 825,00 USD olarak kabul edilerek kesinleşen kararlar gibi aylık 80 saat ve ayda 2 hafta tatili çalışmasının ücrete dahi olduğuna dair kabulün isabetli olduğu, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin Gürcistan kanununa göre tespit edildiği,

işbu davada kısmi dava niteliğinde açılan ihbar tazminatı yönünden ıslah dilekçesine karşı davalı tarafça süresi içerisinde zamanaşımı def'i ileri sürüldüğünden ihbar tazminatı yönünden dava dilekçesinde belirtilen miktar uyarınca yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davalı tarafın cevap dilekçesinde Gürcistan hukukunun uygulanması gerektiğine ilişkin itirazda bulunmadığını, uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, emsal dava dosyalarında da Türk hukuku uygulandığını, 2. Davacının temel ücretinin 1.650,00 USD olduğunu, bordro hilesi yapıldığını, bu durumun dikkate alınmadığını, 3. Tanıkların 19.00'dan sonra çalışmaya ilişkin beyanlarının aydınlatılmadığını, 4. Zamanaşımı nedeniyle alacakların reddedilmesinin hatalı olduğunu, 5. Davacı aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının ücreti, talep ettiği alacaklara hak kazanıp kazanmadığı, alacakların hesaplanması ve yargılama gideri ile vekâlet ücretine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde davalı tarafın süresi içerinde Mahkemesine süre uzatım talebinde bulunduğu, Mahkemece işlem tesis edilmediği, bu nedenle cevap dilekçesi ve uyuşmazlığa uygulanacak hukuk konusundaki itiraz ile zamanaşımı def'inin süresinde ileri sürüldüğünün kabulü gerektiği belirtilmiş ise de; davalı tarafın süre uzatım dilekçesinin Mahkeme tarafından değerlendirildiği, dilekçesinin üst kısmında süre uzatım talebinin kabul edildiği ve davalı tarafa cevap verme süresinin bitim tarihinden itibaren 2 haftalık süre daha verildiği, davalı tarafından bu süre içinde cevap dilekçesi sunduğu anlaşıldığından, bu gerekçe ile davalı tarafından süresinde zamanaşımı def'i ve uygulanacak hukuk itirazının bulunduğu anlaşılmaktadır.

3. Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukukun tespiti bakımından yeni esaslar belirlenerek yabancı hukukun uygulanması yönünde içtihat değişikliğine gidilmiştir.

Diğer taraftan gerek Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin gerekse Dairemizin önceki uygulamasına güvenilerek açılan davaların bir kısmında, benimsenen yeni görüş doğrultusunda yabancı hukukun uygulanması, davacı taraf aleyhine bazı olumsuz sonuçların ortaya çıkmasına sebebiyet verebilmektedir.

Bu sebeple Dairenin önceki uygulamasına güvenilerek açılan davalarda, Mahkemece görüş değişikliğine bağlı olarak yabancı hukukun uygulanması nedeniyle ret kararı verilmesi durumunda bu ret sebebi ile davacı aleyhine vekâlet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesinin hakkaniyetli olmayacağı ve adaletsizliğe yol açacağı sonucuna varılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, dava tarihinin 08.01.2020 olması ve davanın yabancı hukukun uygulanması nedeniyle kısmen reddedilmiş olması karşısında, Dairenin önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine, davalı yararına vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi hakkaniyete aykırıdır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinin hükümden çıkartılarak yerine "8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," bendinin yazılması,

Hüküm fıkrasının (10) numaralı bendinin hükümden çıkartılarak yerine "10-Davalı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 1.500,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına," bendinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,