Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2738 K.2025/4834

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sendikaya üye olması ile o tarihteki günlük yevmiyesinin düşürüldüğünü, işyerinde uygulanan 01.01.2007-31.12.2009 yürürlük süreli ve sonraki dönem toplu iş sözleşmelerine göre ücret zamları yapıldığını ancak müvekkilinin ücreti hukuka aykırı olarak düşürüldüğünden tüm hak ve alacaklarının eksik ödendiğini, ücrete bağlı olan ve toplu iş sözleşmesinin ilgili maddelerinde belirtilen ikramiye, ilave tediye ve yıllık izin haricinde 22 günlük izin yardımının tam ödenmediğini ileri sürerek ücret farkı, yıllık izin harçlığı farkı, sözleşme ikramiye farkı ve ilave tediye farkının davalıdan tahsiline karar verilmesini ve dava tarihi itibarıyla alması gereken ücretin buna göre tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının ücretinin düşürüldüğü iddialarının gerçeği yansıtmadığını, 01.01.2007-31.12.2009 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin geçici 1. maddesine uygun şekilde ücretinin tespit edildiğini ve bu sözleşme hükümleri doğrultusunda ücret zammı ve sosyal hak ödemelerinin uygulandığını, bu sebeple davacının ücret farkından kaynaklanan bir kaybı bulunmadığını, Yargıtay kararlarına göre davacının aylık ücreti yanında ikramiye, ilave tediye gibi sürekli nitelikte tahakkuk eden ücret ve ekleri ilave edilerek karşılaştırma yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili tarafından Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki 2016/15913 Esas, 2021/5203 Karar sayılı kararına ilişkin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulduğu, başvurunun sonuçlanması hususunun bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de davacı vekilinin bu talebinin yerinde görülmediği, bilirkişi raporuna göre davacının ücretinde toplu iş sözleşmesi imzalanmasından sonra geniş anlamda azalma olmadığı, sendika üyeliği ile üyeliğin ücrete ilişkin sonuçları bakımından ve toplam yararlılık yönünden işçi lehine olduğu kanaatine varıldığı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin güncel kararlarının da göz önünde bulundurulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aynı nitelikteki uyuşmazlıklar hususunda son dönemde istikrar kazanmış Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki kararları doğrultusunda somut dosya incelendiğinde Mahkemece aldırılan bilirkişi raporu, ücret bordroları, sendika üyelik fişi, toplu iş sözleşmesi ve tüm dosya kapsamına göre, davacının sendika üyesi olmasından sonra,

bireysel iş sözleşmesinde kararlaştırılan temel ücretinin toplu iş sözleşmesinde öngörülen kök ücrete göre azaldığı anlaşılmakta ise de toplu iş sözleşmesindeki ikramiye, ilave tediye, aile ve çocuk yardımı, sosyal yardım vs. hakların aylık ortalaması eklendiğinde geniş anlamda aylık kazancında düşüş bulunmadığı, böylece sendikaya üyelik sonrası davacının günlük ücretinde düşüş olduğu ancak aylık ele geçen toplam miktarda düşüş olmadığının anlaşıldığı,

buna göre sendika üyeliği ile üyeliğin ücrete ilişkin sonuçları bakımından ve toplam yararlılık dikkate alındığında, işçi lehine bir durum oluştuğu, İlk Derece Mahkemesince Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin güncel kararları da göz önünde bulundurularak fark alacak taleplerinin reddine karar verilmesinin dosya kapsamına, usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. İlk Derece Mahkemesince hükme dayanak gösterilen Yargıtay kararına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduklarını, başvurunun incelemede olduğunu,

2. Aynı davalıya karşı açılan benzer davaların kabul edildiğini ve kararların kesinleştiğini,

3. İşçinin sırf sendika üyeliği nedeniyle ücretinin düşürülmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22 ve 32. maddelerine aykırılık teşkil ettiğini,

4. Toplu iş sözleşmesi ile işçiye tanınan sosyal hakların, işçinin ücretinden kesinti yapılması suretiyle ödenmesinin toplu iş sözleşmesinde işçiye sağlanan hakların ödenmemesi sonucunu doğurduğunu,

5. Müvekkilinin ücretinden kesinti yapıldığının bilirkişi raporu ile de açıkça ortaya konulduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı işçinin ücretinin sendikaya üye olduğu tarihten itibaren azalıp azalmadığı ve buna göre fark işçilik alacaklarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR