Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/3202 K.2025/8530

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirketin yurt dışında bulunan şantiyelerinde personel uzmanı olarak 29.03.2007-27.06.2016 tarihleri arasında en son aylık net 2.900,00 Amerikan doları (USD) ücretle çalıştığını, çalışmasının haftanın 6 günü 08.00-20.00 saatleri arası, pazar günleri ise 09.00-18.00 saatleri arasında olduğunu, iki haftada bir pazar günleri hafta tatili kullandığını ileri sürerek fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş görme borcunu yabancı ülkede ifa etmesi nedeniyle iş ilişkisinin yabancılık unsuru taşıdığını, bu nedenle 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu'nuna göre uygulanacak hukukun tespiti gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını ve diğer iddialarının da yerinde olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 32. İş Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 23.12.2021 tarihli kararı ile; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 23.12.2021 tarihli kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 02.03.2022 tarihli kararı ile; davacının 29.12.2011-27.06.2016 tarihleri arasındaki çalışma dönemi yönünden bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan dava konusu alacağın ait olduğu söz konusu çalışma dönemi hakkında ... hukukunun uygulanması gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli kararı ile; 23.12.2021 tarihli Mahkeme kararında direnilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli direnme kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.05.2023 tarihli kararı ile; davacının 29.12.2011-27.06.2016 tarihleri arasındaki ...'da geçen çalışma dönemi yönünden ... hukukunun uygulanması konusunda tarafların hukuk seçimi yaptıklarının kabulü gerektiği, ayrıca bu dönem yönünden ... hukukunun aynı zamanda mutad işyeri hukuku olduğu, bu nedenle 29.12.2011- 27.06.2016 tarihleri arasındaki çalışma dönemi yönünden bu ülke hukukunun uygulanması gerektiği gerekçesiyle direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı üzerine davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, b. ... hukukuna göre alacakların zamanaşımına uğramadığını, c. Uygulanan indirim oranının yüksek olduğunu, d. Hesaplamanın eksik olduğunu, e. Müvekkili aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Ücret tespitinin hatalı olduğunu, b. Davacının saat ücreti karşılığında çalıştığını, c. Tanık beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini, d. Davacının alacaklarının ödendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, Hukuk Genel Kurulu kararı ile bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, ücretin tespiti, fazla çalışma ücretinin hesaplanması ve ödenip ödenmediği, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, indirim oranı, vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukukun tespiti bakımından yeni esaslar belirlenerek yabancı hukukun uygulanması yönünde içtihat değişikliğine gidilmiştir.

Diğer taraftan gerek Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin gerekse Dairemizin önceki uygulamasına güvenilerek açılan davaların bir kısmında, benimsenen yeni görüş doğrultusunda yabancı hukukun uygulanması, davacı taraf aleyhine bazı olumsuz sonuçların ortaya çıkmasına sebebiyet verebilmektedir.

Bu sebeple Dairenin önceki uygulamasına güvenilerek açılan davalarda, Mahkemece görüş değişikliğine bağlı olarak yabancı hukukun uygulanması sonucunda ret kararı verilmesi hâlinde, bu ret sebebi ile davacı aleyhine vekâlet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesinin hakkaniyetli olmayacağı ve adaletsizliğe yol açacağı sonucuna varılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta dava tarihinin 14.12.2016 olması ve yabancı hukukun uygulanması sonucunda kısmen ret kararı verilmiş olması karşısında, Dairenin önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi hakkaniyete aykırı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın tüm, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan "5-Davalı tarafça yapılan toplam 2.195,00 TL yargılama giderinden davanın kabul-red oranına göre belirlenen 1.562,18 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin miktarın davalı üzerinde bırakılmasına," ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "5-Davalı tarafından yapılan 2.195,00 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına," ibaresinin yazılması,

Hüküm fıkrasının (7) numaralı bendinde yer alan "7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden reddedilen miktara göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 260.793,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "7-Davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,