Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/3736 K.2025/6202

Taraflar arasındaki alacak davasında Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; Dairemizin 10.10.2024 tarihli ve 2024/12321 Esas, 2024/13315 Karar sayılı ilâmı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçesinde; 01.06.2003-24.11.2007 tarihleri arasında yaklaşık 4 yıl ... Üniversitesi ... Hastanesinin ... Laboratuvarında alt işveren Şirketler bünyesinde laborant olarak; 25.11.2007 - 24.11.2008 tarihleri arasında yaklaşık 1 yıl ... Endüstrisi AŞ bünyesinde kimya teknisyeni olarak çalıştığını, ... Üniversitesi ... Hastanesinin ... Laboratuvarında çalıştığı dönemin geçmiş çalışmalarında dikkate alınmamasının hatalı olduğunu belirterek Daire kararının kaldırılmasını ve dilekçede belirtilen sebeplerle kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.1988 tarihli ve 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, Yargıtayca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata sebebi olarak açıklanmıştır. Ayrıca belirtmek gerekir ki Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı kararı ile 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hata sonucu verilen bir karara Mahkemece uyulmasına karar verilmesi hâlinde dahi usuli kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtayın hatalı kararından dönülmesi mümkündür.

Dosyanın değerlendirilmesinde davacının önceki hizmet süresine ilişkin belirlemede dava dilekçesine ekli belgelerin gözden kaçtığı anlaşılmıştır.

Açıklanan sebeple; Dairemizin 10.10.2024 tarihli ve 2024/12321 Esas, 2024/13315 Karar sayılı ilâmının maddi hataya dayanması sebebiyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... 1. Hava İkmal Bakım ... Komutanlığı işyerinde çalıştığını, ... Sendikası üyesi olduğunu, meslek lisesi mezunu olan ve çalışma belgesinden de anlaşılacağı üzere belirli bir hizmet süresini dolduran davacının ücretinin mevzuata uygun belirlenmediğini, zira davalı nezdinde görev yapan işçilerin işe başlama ücret derecelerinin üyesi oldukları ...

Sendikası ile davalı Bakanlık arasında karara bağlanan toplu iş sözleşmesinde belirlendiğini, yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin 38. maddesi gereğince davacının 13. ücret derecesinden işe başlaması gerekirken, 9. ücret derecesinden işe başlatıldığını ve yıllar boyunca ücretlerinin eksik ödendiğini, derece düzeltme işleminin yapılmadığını ileri sürerek davacının işe başladığı tarihteki ücret derecesinin 13. ücret derecesi olarak tespiti ile buna göre fark işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalı İdare bünyesinde işe başlatılacak adaylarının ücret derecelerinin tespitinin işe başlama esnasında değerlendirildiğini ve kendilerinden mesleğindeki önceki çalışmalarına ilişkin çalışma belgesi ve sigorta prim dökümlerinin istenildiğini, bu bağlamda 21, 22....

Dönem Toplu İş Sözleşmelerinin 37... . maddelerine göre ücret derecesinin belirlendiğini, meslek lisesi mezunu olan davacının ilgili toplu iş sözleşmelerinin 37. maddesi uyarınca 9. ücret derecesinden işe başlatıldığını, mesleğindeki çalışmalarının ücret derecesinde dikkate alınması uygulamasına 21.02.2012 tarihine kadar devam edildiğini, Türkiye Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü (TÜHİS) ile ...

Sendikası arasında imzalanan Protokol ile 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin maddelerinde değişiklik yapılıp geçici 3. madde eklenerek 36, 37... . maddelerin toplu iş sözleşmelerinden çıkarıldığını, davacılardan bir kısmının kurulan Komisyona başvurduklarını, diğerlerinin herhangi bir talepte bulunmadıklarını, talepte bulunan davacıların işe giriş ücret derecelerinin düzeltilme taleplerinin düzenlemelere uygun bulunmadığının kendilerine bildirildiğini, ücret derecelerinin tespitinde müvekkili Kurumun hatalı ve eksik bir işleminin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 01.06.2003-24.11.20 07... .11.2007-01.12.2008 tarihleri arasında dava dışı Kurum nezdinde çalıştığının anlaşıldığı, 17.12.2008 tarihinde üyesi olduğu ... Sendikası ile davalı İdare işyerleri için TÜHİS arasında bağıtlanan ve davacının işe başladığı ve kesin kabulünün yapıldığı tarihlerde işyerinde yürürlükte bulunan 20....

Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmeleri'nin 37... . maddelerinin (a) bentlerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılan değerlendirmede; davacının davalı nezdinde çalışmaya başladığı tarihte 13. ücret derecesinde olduğu, bu durumda işe girdiğinde 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerekirken 9. ücret derecesinden işe başlatıldığı ve sonraki kademe ve terfilerinin de bu durumdan kaynaklı hatalı olarak yapıldığı, davacının alması gereken ücret, ilave tediye ve ikramiye alacağının eksik ödendiğinin denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edildiği,

bu nedenle davacının eksik ödenen ücret farkı, ikramiye farkı alacağı, ilave tediye farkı alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında bulunan 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 13. ücret derecesinden işe alınacak işçilere ilişkin 38. maddesinde “ … mesleğinde en az 3 yıl çalışmış Teknik Lise ve dengi okul mezunları ile en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış Endüstri Meslek Lisesi ve dengi Teknik Okul mezunları …” düzenlemesine yer verildiği, davacının Mesleki Açık Öğretim Lisesi kimya bölümünden mezun olduğu,

01.03.2009 tarihinde kesin kabul ile lastik/plastik ve lastik/plastik mamülleri imalcısı olarak 9. dereceden işe başladığı, davacının çalışma belgelerinin incelenmesinden 01.06.2003-24.11.2007 tarihleri arasında Hastane ...

Laboratuarında laborant olarak, Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Barut Fabrikası Müdürlüğü yazısına göre 23.11.2007-01.12.2008 tarihleri arasında kontinü nitroselüloz tesisi operatörlüğünde çalıştığı, davacının işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 38. maddesinin (a) bendine göre en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış endüstri meslek lisesi ve dengi teknik okul mezunları şartını yerine getirdiği, davacının işe ilk girdiğinde 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerekirken 9. ücret derecesinden işe başlatıldığı, sonraki kademe ve terfilerinin de bu durumdan kaynaklı hatalı olarak yapıldığı,

davacının ücret, ilave tediye ve ikramiye alacağının eksik ödendiği, faizin başlangıç tarihi ve türünde hata bulunmadığı, seri olarak açılan dosya sayısının 8 olduğu, bu nedenle her dosya için tam vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının toplu iş sözleşmesi ve protokol hükümlerine göre fark alacağının bulunmadığını, davacının 21.02.2012 tarihinde imzalanan protokol kapsamında olmadığını, uygun görülen tüm işçilerin intibaklarının zaten yapıldığını, davacı yönünden toplu iş sözleşmesinin 38. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığını, işe başlarken önceki çalışmasına ilişkin evrak sunmadığını,

2. Bilirkişi raporunda davacının önceki çalışmasında fiilen yaptığı işin ne olduğu, mesleğinin ne olduğu gibi hususlara ilişkin hiçbir ayrıntılı bilgi sunulmadan ve İdarede yapmakta olduğu işle örtüşüp örtüşmediği noktaları irdelenmeden, önceki çalışmanın davalı işyerinde yapmış olduğu işin niteliğine uygun olduğu kanaatinin bildirildiğini,

3. Alacağa işletilecek faizin başlangıç tarihi ve türünün de hatalı olduğunu,

4. Davacı vekili lehine vekâlet ücretinin de seri dava olduğu gözetilmeden hüküm altına alındığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının eğitim durumu ve önceki hizmet süresine göre derece kademesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile intibakına göre ücret farkı, ilave tediye farkı ve ikramiye farkı alacaklarının bulunup bulunmadığı, faiz türü ve başlangıç tarihlerinin doğru belirlenip belirlenmediği ve vekâlet ücreti konularına ilişkindir.

Somut olayda davacı, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlanmasına rağmen davalı Kurum nezdindeki derece ve kademesinin hatalı belirlendiğini, meslek lisesi mezuniyeti ile ilgili bölümdeki çalışma süresinin toplu iş sözleşmesinde öngörülen süre aralığını karşıladığını ileri sürerek fark alacak talebinde bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç eksik incelemeye dayalıdır.

Dosya içeriğine göre Mesleki Açık Öğretim Lisesi kimya bölümünden mezun olan davacının dosyada mübrez çalışma belgesinin incelenmesinden, 23.11.2007-01.12.2008 tarihleri arasında kontinü nitroselüloz tesisi operatörlüğünde çalıştığı bununla birlikte daha önceki hizmetinin hastane bünyesinde laborant olarak gerçekleştiğine dair davacı vekili tarafından dava dilekçesine ekinde davacının ... Üniversitesi Laboratuvarında çalıştığına dair Kurum kimlik kartı sunulduğu anlaşılmaktadır.

Dairemizin 03.07.2024 tarihli ve 204/7888 Esas, 2024/10487 Karar sayılı geri çevirme kararı sonrası uyuşmazlık döneminde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında işvereni görünen ... Şirketine yazılan müzekkere tebliğ edilememiş , ... Üniversitesi ... Hastanesine ise herhangi bir müzekkere yazılmamıştır. Yine geri çevirme kararı sonrası dosyaya kazandırılan davacıya ait sigortalı hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, bu dönemde geçen çalışmalar yönünden genel temizlik hizmetlerine ilişkin 8592 işkoluyla bildirim yapıldığı görülmektedir.

Şu hâlde davacının işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 38. maddesinin (a) bendine göre en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış endüstri meslek lisesi ve dengi teknik okul mezunları şartını yerine getirdiğine ilişkin iddiasının yöntemince araştırılmadığı anlaşılmaktadır. Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu Kurum kimlik kartına ve çalışmış olduğu işyerlerine yazılacak olan müzekkerelere delil olarak dayanmış olmasına göre, ... Üniversitesi ... Hastanesine müzekkere yazılarak davacının.... ... Şirketi işçisi olarak Hastanelerinde çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise hangi dönemlerde hangi birimlerde çalıştığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Dairemizin 10.10.2024 tarihli ve 2024/12321 Esas, 2024/13315 Karar sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,