Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4055 K.2025/4512

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Sendikanın davalı ... HSK Havalandırma Endüstri San. ve Tic. AŞ'ye (...

Şirketi) ait metal işkolunda bulunan işyerlerinde örgütlendiğini, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) 42. maddesi uyarınca 07.10.2020 tarihinde yetki tespiti için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurduğunu ve davalı Bakanlığın 09.10.2020 tarihli ve 2306924 sayılı yetki tespit yazısıyla davacı Sendikanın başvuru tarihi itibarıyla işyerinde çalışan işçilerin çoğunluğunun üyeliğini sağladığını tespit ettiğini, yetki yazısının tebliğini takiben davalı işverenin daha önce ticaret, büro,

eğitim ve güzel sanatlar ve inşaat işkollarında bildirdiği işyerleri için Bakanlığa başvuruda bulunarak işkolu tespit talebinde bulunduğunu, işverenin bu talebi ile davacı Sendikanın işyerinde toplu iş sözleşmesi bağıtlamasını engellemeyi ve işyerindeki örgütlülüğü zayıflatmayı amaçladığını iddia ederek davalı ...

Bakanlığının 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/109 sayılı işkolu tespit kararının iptali ile .., .., .., .. sicil numaralı işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra numaralı ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda, .. ve .. sicil numaralı işyerlerinin ise 13 sıra numaralı inşaat işkolunda kurulu olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... (Bakanlık) vekili cevap dilekçesinde; ...

Şirketi ünvanlı işverenliğin teftişe konu işyerinde davalı Bakanlıkça yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda; .., .. ve .. sicil numaralı satış ofisi işyerlerinde işverenlikçe fabrika işyerinde üretilen ürünlerin satışının, .. ve .. sicil numaralı işyerlerinde montajının, .. sicil numaralı işyerinde satış sonrası montaj (yönlendirme), servis, garanti ile finans ve muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğünü, fabrika işyeri (.. sicil numaralı havalandırma sistemlerinin üretiminin yapıldığı) ile diğer işyerlerinin havalandırma sistemi ürünlerinin üretim ve satış sonrası işlemlerini yerine getirmek üzere bir arada örgütlendiğini,

bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 12 sıra numaralı metal işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, davalı Bakanlıkça usul ve hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...

Şirketi vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin faaliyet alanını iklimlendirme cihazlarının üretim, montaj, satışı ile satış sonrası süpervizörlük, devreye alım, bakım ve servis hizmetleri oluşturduğunu, bu kapsamda Şirketin, üretim ve montaj işlerini, "Dilovası/..." adresinde kain fabrikasında icra ettiğini ve fabrikasında üretilen ürünlere ilişkin pazarlama, satış ve satış sonrası destek hizmetlerini Ankara, Adana, İzmir, İstanbul ofislerinden yapmakta olduğunu, ülkemizde son dönemdeki büyükşehir hastaneleri projelerinin tamamına yakınında davalı Şirketin iklimlendirme cihazlarının kullanıldığını,

işkolunun tespitine yönelik davalı Bakanlığa başvuru yapıldığını, başvuru neticesinde değerlendirme için işyerine gelen müfettişçe incelemeler ve keşif yapıldığını, müfettiş tarafından resen seçilen çalışanların dinlendiğini, yapılan kapsamlı ve titiz araştırma neticesinde Bakanlıkça bu kararın verildiğini, başvuru kapsamında işyerinin tek bir işyeri niteliğinde olduğundan müvekkiline ait tüm işyerlerinin aynı metal işkolunda tespitinin gerçekleştiğini, işyerinde üretilen mal ve hizmetin birden fazla işkolunu ilgilendirmesi hâlinde, ağırlıklı işin ne olduğunun tespiti gerektiğini, asıl iş tespit edildikten sonra,

işyerinin hangi işkoluna girdiği bu tespite göre belirlenmesi ve yardımcı işlerin de bu işkolundan sayılması gerektiğini, İstanbul'un ... ilçesindeki işyerinin, davalı Şirketin üstlendiği fonksiyon ve verdiği hizmet ile nitelik yönünden ... bulunan işyeri dâhil diğer tüm işyerleri ile doğrudan bağlı olup asıl işin ayrılmaz parçasını oluşturmakta olduğunu, bir kısım departman çalışanlarının ayın bir dönemini fabrikada, ayın belli bir dönemi ise İstanbul ofiste geçirmekte olduğunu, davalıya ait bu lokasyonlarda da aynı çalışanların değişik zamanlarda iş yaptıkları olduğunu,

davalı Şirket işyerleri bu kapsamda bir bütünlük arz ettiğinden Çalışma Bakanlığının 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/109 sayılı işkolu tespiti kararının hukuka uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

3. Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu işyerinin üretim organizasyonuna dâhil olmadığını, işyerinde kombine büro hizmeti faaliyeti yürütüldüğünü, bu faaliyetin de İşkolları Yönetmeliği’nin 10 sıra numaralı ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığını, bilirkişilerin sadece organizasyon şemasına göre rapor verdiğini, coğrafi olarak birbirlerine uzak yerlerde bulunan birimlerin tek bir işyeri olduğunun kabul edilemeyeceğini, anılan birimlerin bağımsız işyeri olduğunu ve dava konusu İzmir ofis işyerinde satış, pazarlama ve büro işleri yapıldığından bu işyerinin ticaret, büro,

eğitim ve güzel sanatlar işkoluna girdiğini, hükme esas bilirkişi raporunda üretim süreçlerine ve amaçta birlik unsuruna ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılmadığını beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR