Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4112 K.2025/9294

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 06.03.2018-13.03.2020 tarihleri arasında davalı iş yerinde demirci ustası olarak, 473,00 KWD ücretle çalıştığı, müvekkiline raporlu olduğu günlerde, Kuveyt kanunlarına göre çalışılmayacak günlerde, yağmur vb. sebeple çalışılmayan günlerde ödeme yapılmadığı, pandemi sırasında yaşanan barınma vb. sorunlar nedeniyle iş bitmeden gruplar hâlinde Türkiye'ye gönderildikleri, kıdem ve ihbar tazminatının ödenmediği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, ayda 1 hafta hafta tatili izni kullandığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, husumet itirazında bulunduklarını, davacının dava dışı ... adlı Şirkette çalıştığını, davalı Şirket ile anılan Şirket arasında organik bir bağ olmadığını, taraflar arasında uyuşmazlığa Kuveyt hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının bir grup işçinin işe devam etmemesi üzerine sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının son net ücretinin 436,00 KWD olduğunu, davacıya tüm işçilik alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde Kuveyt hukukunun uygulanması yönündeki Mahkeme değerlendirmesinin isabetli olduğu, ...

Şirketi ile davalı Şirket arasında organik bağ bulunduğunun kabulü gerektiği, aynı işte çalışan işçilerle ilgili salgın döneminde iş sözleşmelerinin toplu bir şekilde davalı tarafça feshedildiğine dair emsal kararlar dikkate alındığında feshe dair ispat külfetinin yerine getirilemediği sonucuna varıldığı, kıdem tazminatının ve ihbar tazminatının hüküm altına alınmasının isabetli olduğu, davacı tanıklarının anlatımları, davacının yaptığı işin niteliği, emsal dosyalarda işyerinde fazla çalışma yapıldığı,

hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığına dair verilen kararlar karşısında Mahkemenin çalışma günlerine dair kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu, davalı tarafça ispat külfeti yerine getirilmediğinden yıllık izin ücretinin hüküm altına alınmasının yerinde olduğu, davalı tarafça sunulan ve banka kaydıyla desteklenen bordroda diğer ödeme tutarı adı altında davacıya ödeme yapıldığı sabit olduğu,

söz konusu tutarın mashup edilmemesinin sebepsiz zenginleşmeye sebep olacağının anlaşıldığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, reddi gerektiğini, 2. Davalı Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, 3. Hafta tatili alacağının %250 zamlı hesaplanmasının hatalı olduğunu, 4. Ramazan ayı için fazla çalışma hesabının hatalı olduğunu, 5. Davacının yıllık izin ücreti alacağının bulunmadığını, 6. Faize ilişkin hükmün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, husumet, davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının hesabı, faiz hususlarına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kuveyt 2010 tarihli ve 6 sayılı Özel Sektör İş Kanunu'nun (Kuveyt İş Kanunu) 55. maddesine göre "Ücret, işçiye temel ücret olarak veya çalışması ve iş sözleşmesi veya işverenin yönergesinde belirtilen unsurların tamamı kapsamında ilave olarak ödenen veya ödenmesi gereken miktar demektir.

2000 tarihli ve 19 sayılı Kanun uyarınca kararlaştırılan sosyal yardımlar ve çocuk yardımları saklı kalmak kaydıyla yardımlar, ikramiyeler, bedeller, ödentiler, bağışlar veya nakdi ödemeler gibi periyodik olarak işçiye yapılan tüm ödemeler ücret hesabına girer.

İşçinin ücreti net kazançtan pay miktarı olarak belirlenmiş ve işyeri hiç kazanç sağlayamamış veya gerçekten çok düşük kar etmişse, işçinin payının yaptığı iş ile orantısız olması halinde, işçi için emsal veya mesleki geleneklere göre ya da adaleti sağlayacak şekilde bir ücret belirlenir."

Sözü edilen Kanun'un 56. maddesine göre "Ücret aşağıdaki hususlar gözetilerek iş günlerinden birinde ve tedavüldeki para cinsinden ödenir:

a- Aylık ücret alması belirlenen işçilere ücretleri, her ay en az bir kere ödenir.

b- Diğer işçilerin ücretleri, en az iki haftada bir kez ödenir. Ücretin ödenmesi hak edildiği günden itibaren yedi günden fazla geciktirilemez."

Kuveyt İş Kanunu'nun hafta tatilini düzenleyen 67. maddesi ise şöyledir:

" İşçi, her 6 iş gününün sonunda aralıksız 24 saat olarak belirlenen ücretli hafta tatilini hak eder. İşle ilgili koşulların gerektirdiği zorunlu durumlarda işveren hafta tatilinde işçiyi çalıştırabilir. İşçiye asıl ücretine ilave olarak en az % 50 oranında fazla ücret ödenir ve tatil günü başka bir gün ile telafi edilir.

Önceki fıkra hükmü işçinin günlük ücret ve izin hakkının hesaplanmasında ihlal edilemez. Bu hakkın hesaplanması, aldığı maaşı ücretli tatil günü olmasına rağmen hafta tatili günleri dışındaki fiili çalışma günlerinin sayısına bölünerek yapılacaktır."

Yukarıda ilgili hükümlerine yer verilen Kuveyt İş Kanunu ile mülga 1964 tarihli Kuveyt İş Kanunu'ndan farklı olarak hafta tatilinin ücretli olduğu, hafta tatilinin ücretli olmasının işçinin günlük ücret belirlemesini etkilemeyeceği, günlük ücretin hafta tatili günleri dışındaki fiili çalışma günlerinin sayısına bölünerek bulunacağı, yine önceki Kanun'dan farklı olarak hafta tatilinde ya da ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılması hâlinde 1 gün telafi izni verileceği düzenlenmiştir.

Belirtilen düzenlemelere göre uyuşmazlıkların çözümünde öncelikle işçilerin aylık sabit ücretle mi yoksa günlük ücretle mi çalıştıkları hususunun belirlenmesi önem arz etmektedir.

Kuveyt İş Kanunu'nun 56/1-(a) hükmüne göre aylık ücretle çalışan işçi; çalışmasa da hak kazandığı 1 günlük ücretini aylık ücreti içinde almış olduğundan, hafta tatilinde çalıştığında, sadece günlük ücretinin %50'si (0,5) oranında ücrete ve kullandırılmadığında telafi izni karşılığı 1 günlük ücrete; ulusal bayram ve genel tatil günü çalıştığında ise ayrıca 1 günlük ücrete ve kullandırılmadığında telafi izninin karşılığı 1 günlük ücrete hak kazanacaktır.

Diğer yandan Kuveyt İş Kanunu'nda mevcut düzenlemeler ışığında, aylık ücretle çalışan işçilerin günlük ücretinin aylık ücretin 26'ya bölünmesi suretiyle bulunması gerekir. Bu noktada işçinin fiili çalışma günlerinin tespitinin ancak imzalı puantaj kaydı gibi bir belge ile mümkün olabileceği gözetilerek imzasız olarak sunulan "Payroll" başlıklı belgede bulunan çalışma günlerinin işveren lehine değerlendirme yapılarak hesaplamada dikkate alınamayacağının göz önünde bulundurulması gerekir.

Dosya kapsamına göre davacı, aylık sabit 473,00 KWD ücretle çalışmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıya eksik ödenen ücret farkının hesaplanması ve hüküm altına alınması yerindedir. Bu şekilde davacı işçiye çalışmasa da hak kazandığı 1 günlük ücreti aylık ücreti içinde ödenmiş olacaktır. Davalı, davacıya çalıştığı hafta tatili günleri için telafi izni kullandırdığını iddia ve ispat etmiş değildir. Buna göre; davacının hafta tatili hesabının günlük/saatlik ücretinin 1,5 katı olarak hesaplanması gerekir. Hafta tatili ücretinin 2,5 katı olarak hesaplanması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla Mahkemece yapılacak iş; gerekirse bilirkişi raporu alınarak, davacının günlük ücretinin, aylık ücretinin 26'ya bölünmesi suretiyle tespit edilmesi, davacının hafta tatili ücreti alacağının bu ücret dikkate alınarak günlük ücretinin/saatlik ücretinin 1,5 katı olarak hesaplanması; banka kayıtları ile ödendiği tespit edilen miktar mahsup edilerek ve usuli kazanılmış haklar da gözetilerek sonuca gidilmesidir. Yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR