Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4159 K.2025/5101

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurum nezdinde ...........

Kurumu (...........) Genel Müdürlüğü atamasıyla çalışmaya başladığını ve işyerinde şoför olarak görevlendirildiğini, 01.09.2023 tarihine kadar bilfiil şoför olarak çalıştığını, 01.09.2023 tarihinde çalışma koşullarında davalı İdare tarafından tek taraflı olarak esaslı bir değişikliğe gidildiğini ve hukuka aykırı bir şekilde temizlik görevlisi olarak görevlendirildiğini, bunun üzerine üyesi olduğu Sendika ile davalı arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesi gereği vasıflı bir işte çalıştırılması gerektiği gerekçesiyle davalı işverene başvurduğunu, ancak talebinin mevzuat gerekçe gösterilerek reddedildiğini,

toplu iş sözleşmesinin 29. maddesi geregince vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespiti talebinde bulunmak zorunda kaldığını, talebin niteliği gözetildiğinde iş mahkemelerinin görevli olduğunu ileri sürerek davalı Kurumun davacının temizlik görevlisi olarak çalışmasına ilişkin görevlendirilmesinin tedbiren durdurulmasına ve toplu iş sözleşmesinin 29. maddesi gereğince vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, adli yargıda açılan davanın öncelikle bu nedenle reddi gerektiği, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının tespit davası açmakta hukuki yararı olmadığını, Kaymakamlık tarafından yapılan görevlendirme incelendiğinde, davacının statüsüne uygun görevlendirildiğinin görüleceğini, sürekli işçi temizlik kadrosunda görevli olan davacının ihtiyaç nedeniyle Hastanede çeşitli birimlerinde temizlik dışı görevlerde çalıştırıldığını, müvekkili İdare tarafından davacının ihtiyaca göre farklı birimlerde ancak statüsüne uygun görevlendirildiğini, davacı talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğine göre davacının davalı Bakanlık nezdinde açıktan atama yoluyla çalışmaya başladığı, işe giriş bildirgesinde temizlik görevlisi olarak bildirimde bulunulduğu,

davalının üyesi bulunduğu..........Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (........) ile davalının üyesi olduğu ...ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası (...İş-Sendikası ) arasında bağıtlanan İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin 29. maddesinde yer alan "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber,

bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar." düzenlemesine göre temizlik görevlisi olarak çalıştırılmasının usule ve toplu iş sözleşmesine aykırı olduğunu belirterek vasıflı bir işte görevlendirme talep eden davacının sunulan özlük dosyasındaki görevlendirme evrakı incelendiğinde bir yıldan uzun süre şoför olarak çalıştığının anlaşıldığı, yine özlük dosyasına göre davacının temizlik görevlisi olarak çalışmadığı sonucuna ulaşıldığı, sendika üyesi olan davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanmakta olduğu,

temizlik görevlisi olarak çalıştırılmak istenmesi açıkça toplu iş sözleşmesine aykırı olduğundan toplu iş sözleşmesinin 29. maddesi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespiti talebinin yerinde olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ........ile ...-Sendikası arasında bağıtlanan ve işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendinde, "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız bir işte çalıştırılamazlar" düzenlemesinin yer aldığı, dosya kapsamına göre davacının sendikaya üye olduğu,

27.04.2020 tarihinde ... tarafından 4/d sürekli işçi kadrosunda temizlik personeli ünvanı ile atanmakla birlikte 15.05.2020 tarihi itibarıyla şoför olarak görevlendirildiği ve bir yıldan fazla süre ile şoför olarak çalıştığı anlaşıldığından, ...

İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından temizlik görevlisi olarak görevlendirme işleminin toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendine aykırılık teşkil ettiği, davacı işçinin temizlik personeli olarak işe alındıktan sonra, davalı işverenin görevlendirmesi üzerine bir yıldan fazla süre ile şoför olarak çalıştığı, çalışılan süre ve işin vasıflı iş olması noktasında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı hususu ile yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesi hükmü birlikte dikkate alındığında,

davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine dair Mahkeme kararında bir isabetsizlik olmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Davalı vekili temyiz başvurusunda;

1. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23/5 hükmünde “Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilir…” denilerek kadroya geçiş sonrası işçilerin hangi işlerde çalışacaklarının açıkça belirtildiği, toplu iş sözleşmesiyle kanun hükmünde kararname hükmü hilafına hüküm tesis edilemeyeceği gibi kadroya geçiş sırasındaki işkolunun da değiştirilemeyeceğini,

2. Davacının pandemi sürecinde olağanüstü durum sebebiyle şoför olarak görevlendirildiğini ve zaruretten şoförlük yaptığını, zira sağlık sisteminin tamamının bu pandemi ile başa çıkmak için yer yer alışılmadık yerlerde ve niteliklerde görev yaptığını, pandemi etkisinin azalması nedeniyle de eski görevinde kadrosuna ve hukuka uygun bir şekilde görevlendirme yapıldığını beyan etmiş ve inceleme sırasında resen gözetilmesi gereken diğer nedenlerle kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının temizlik işinde görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta davacının, davalı işverence şoför olarak görevlendirildiği ve ihtirazı kayıtla 01.09.2023 tarihine kadar bilfiil şoför olarak çalıştıktan sonra temizlik işlerinde görevlendirildiği, işbu dava ile toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendi uyarınca temizlik işlerinin yapılmasına dair görevlendirmenin durdurularak vasıfsız işçe çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir. Sözü edilen talebe ilişkin olarak işverenin yönetim hakkına müdahale teşkil edecek şekilde icrai nitelikte bir karar verilemeyeceği dikkate alındığında; davacının talebi, görevlendirmesinin hukuka aykırı olduğunun tespitine ilişkindir.

Mahkemece yapılan değerlendirme sonucu davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de bu durumda yapılması gereken davanın kabulü ile davacının temizlik işçisi olarak görevlendirilmesine dair işveren işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesidir. Bu husus gözetilmeden, toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalının diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "Davanın KABULÜ ile Toplu İş Sözleşmesinin 29. Maddesi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağı hususunun tespitine," şeklindeki ibare çıkartılarak yerine "Davanın KABULÜNE, 1-Davacının temizlik işçisi olarak görevlendirilmesine dair işveren işleminin hukuka aykırı olduğunun TESPİTİNE," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,