Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4686 K.2025/6429

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hiz. AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hiz. AŞ vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan ... Holding AŞ'ye bağlı diğer davalı Şirketlerin oluşturduğu iş organizasyonu kapsamında Liberya'da çalıştığını, davalı Şirketler arasında organik bağ bulunduğunu, işyeri çalışma düzeninin 12 hafta çalışma yapılıp 2 hafta dinlenme şeklinde olduğunu, müvekkilinin fazla çalışma yaptığını, haftanın 7 günü ulusal bayram ve genel tatil günleri dâhil çalıştığını, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ödenmediğini, son aya ilişkin ücret alacağının ve tüm süreye ilişkin asgari geçim indirimi alacağının bulunduğunu belirterek fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, asgari geçim indirimi ile ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalı Şirketlere husumet yöneltilemeyeceğini, davacının yabancı Şirket iştirakinin personeli olduğunu, davalı ... ... Madencilik AŞ ile bağlantısının olmadığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, hak etmiş olduğu tüm işçilik alacaklarının banka hesabına yatırıldığını, ödenmemiş ücret alacağı bulunmadığını, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma karşılığı 3 aylık dönem için 16 gün izin verildiğini, yurda giriş ve çıkış yaptığını, yapılan fazla ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini, yurt dışında çalışan işçilerin asgari geçim indirimi alacağı talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2023 tarihli tarihli kararı ile; ... Holding AŞ ve ...

İnşaat ve Ticaret AŞ'nin aleyhindeki dava bakımından, davacının çalıştığı yurt dışı maden işyeri ile işçilik alacaklarından sorumluluğunu gerektirecek yeterlilikte delil bulunmadığı, davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili çalışması yaptığı hususunun tanık anlatımları ile ispatlandığı, davalı tarafın işçinin Türkiye'de bulunduğu dönemlerin fazla çalışma karşılığı serbest zaman olarak kullandırıldığını iddia ettiği, ancak serbest zaman kullanımına ilişkin yazılı bir başvuru veya belge bulunmadığı,

davacının uzun bir süre (8-10-12 hafta) kesintisiz ve hafta tatili kullanmadan çalışmasının ardından Türkiye'ye gönderilerek fiilî çalışma yapmadan belli bir süre geçirmesi ve işçinin, iş sözleşmesi kurulurken bu çalışma sistemini kabul etmesi dikkate alındığında işçinin, Türkiye'de geçirdiği bu sürelerin kesintisiz çalışma yaptığı için verildiğini bilebilecek durumda olduğu ve bu süreler için ücretinin ödenmeye devam edildiği anlaşılmakla hak ve nefaset kuralları gereğince bu sürelerin Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin aldığı ilke kararına uygun olarak mahsup edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hizmetleri AŞ vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 05.07.2024 tarihli kararı ile; ... ... Madencilik ve ... Madencilik Şirketleri, ... Holding AŞ bünyesinde bulunan Şirketler ise de madencilik faaliyetlerinin bu iki Şirket tarafından yerine getirildiği, ...

Holding AŞ ve ... İnşaat ve Ticaret AŞ'nin madencilik faaliyetlerinde bizzat yer almadığı, bu davalıların ...

Holding bünyesinde olmalarının tek başına organik bağ için yeterli olmadığı, bu Şirketlere husumet yöneltilmesinin isabetli görülmediği, davacı fazla çalışma yaptığına, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığına yönelik iddiasını tanık beyanlarına göre ispatladığı, davacının çalışma düzeninin 3 ay çalışma ortalama 2 hafta dinlenme şeklinde belirlendiği, böylece davacıya toplu hafta izni kullandırıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 05.07.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı ve davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hizmetleri AŞ vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ...

Madencilik Hizmetleri AŞ vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davalı taraf davacının Türkiye'de olduğu dönemlerde fazla çalışma karşılığı serbest zaman kullandığını savunmuş ise de dosya kapsamı, emsal dosyalar ve davacının fazla çalışması karşılığı serbest zaman kullanmak istediğine ilişkin yazılı başvurusu bulunduğunun ispatlanamadığı dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesince bu ücretli izinlerin serbest zaman olarak kabul edilmemesinin yerinde olduğu, ne var ki yukarıda yapılan açıklama ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, iş sözleşmesi,

tanık beyanları ve Dairemizin emsal kararları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının Türkiye'de bulunduğu dönemlerin toplu hafta tatili kullandırma kapsamında da olmadığı, davacının ... Planı kapsamında yıllık ücretli izinde olduğu kabul edilerek buna göre hafta tatili alacağının hesaplanması ve hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ... Madencilik AŞ ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hiz. AŞ vekili temyiz dilekçesinde; 1. Uyuşmazlığa ilişkin hukuki mütalaa alındığını, mütalaada mahsup ve denkleştirme hususlarının dikkate alınması gerektiğinin belirtildiğini, 2. Davacıya Türkiye'de çalışma karşılığı olmaksızın geçirilen günlere karşılık ödenen bedelin hafta tatili, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile ücret alacaklarından mahsup edilmesi gerektiğini, 3. ... Planı izninin işçinin kesintisiz olarak çalışması karşılığında yapmış olduğu fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalarına karşılık yapılan bir düzenleme olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR