Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5024 K.2025/5697

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı işyerinde alt işveren bünyesinde işçi olarak çalışmaktayken sürekli işçi kadrosuna alındığını, taraflar arasında imzalanan 02.04.2018 tarihli sözleşme uyarınca müvekkiline asgari ücretin %50 fazlası oranında ücret verileceğinin kararlaştırıldığını, yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan toplu iş sözleşmelerine göre yıl başında ve yıl ortası başında olmak üzere %4 oranında ücretlere zam yapılmasının öngörüldüğünü; ancak müvekkilinin ücretine sözleşmede öngörülen %50 zammın uygulanmadığını ileri sürerek fark ücret, ilave tediye, ikramiye, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (375 sayılı KHK) geçici 23. maddesi uyarınca sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davacının almış olduğu ücretin toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenerek 01.01.2019 tarihi itibarıyla günlük çıplak ücretine aynı tarihten itibaren %4 oranında zam yapıldığını, aylık ücretlerinin tam ödenerek gündüz ve gece çalışmalarında haftalık 20 saat fazla çalışma ücretlerinin de aylık bordrolarında yansıtıldığını, her yıl ödenen 52 yevmiye tutarındaki ilave tediyenin, 10 yevmiye tutarındaki ikramiyenin, hafta tatili ücretleri ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin de varsa kendilerine eksiksiz olarak ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.03.2021 tarihli kararının Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı ile ortadan kaldırılarak geri gönderilmesi üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde, "İş bu sözleşme suresince işçiye her ay brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden günlük olarak ödeme yapılır." hükmü bulunduğu,

yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı toplu iş sözleşmesi hükümlerinin "Ücret zammı" başlıklı maddesinde de 375 sayılı KHK kapsamında kadroya geçirilen işçilerin almakta oldukları ücretlerine %4 oranında zam yapılacağının hüküm altına alındığı, 2018 yılı için davacının ücretinin belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine uygun şekilde asgari ücretin %50 fazlası olarak belirlenmiş olduğu ve ilave olarak %4 zamlı şekilde ödendiği, ancak 2019 Ocak ayında yalnızca %4 oranında zam yapıldığından davacının fark alacaklarının bulunduğunun belirlendiği,

bilirkişi raporunda ikramiye alacağının 340,57 TL olarak hesaplanmasına ve davacı vekilince bu tutardan ıslah edilmesine karşın kısa kararda sehven 305,57 TL'ye hükmedildiği ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması bakımından bu hatanın düzeltilemediği,

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı doğrultusunda arabuluculuk son tutanak tarihi olan 04.03.2020 ile dava tarihi olan 26.03.2020 tarihleri arası döneme ilişkin talebin dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiği gerekçesiyle ücret, ilave tediye, ikramiye, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti fark alacaklarına ilişkin taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kadroya geçişi aşamasında işverenle imzalanan iş sözleşmesinde açıkça asgari ücretin %50 fazlasının ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu durumun her asgari ücret artış dönemi için işvereni bağlayacağından, ücret farkı ile diğer fark işçilik alacaklarına ilişkin taleplerin yerinde olduğu,

İlk Derece Mahkemesinin 09.03.2021 tarihli ilk kararının, 25.04.2024 tarihli karar ile ortadan kaldırılması sonrasında yapılan yargılamada alınan 22.07.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda 01.01.2019 ile 04.03.2020 tarihleri arası yapılan hesaplamaların dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Kadroya geçen işçilere ödenecek ücret hususunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından görüş sorularak hareket edildiğini, 2. Davacının ücretinin toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenerek ödendiğini, 01.01.2019 tarihinde %4 oranında zam yapıldığını, 3. Temyize konu kararın yasal düzenlemelere aykırı bulunduğunu, kamu zararı oluşacak şekilde karar verildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçiye kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken ücretin tespiti ile fark ücret, fark ikramiye, fark ilave tediye, fark fazla çalışma ücreti, fark ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile fark hafta tatil ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı, alacakların hesaplanması ve hükmedilen faize ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair verdiği 09.03.2021 tarihli kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların dava şartı gözetilerek arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği 04.03.2020 tarihine kadar yapılması gerekirken 26.03.2020 olan dava tarihine kadar yapılmasının,

ikramiye alacağının toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince kıstelyevm usulüne göre belirlenmemesinin ve davalı ... harçtan muaf olduğu hâlde aleyhine harç yükletilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle ortadan kaldırılarak dosyanın geri gönderilmesi üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince. 22.07.2024 tarihli ek rapordaki hesaplamalara göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... vekili tarafından karara yönelik yine istinaf yoluna başvurulması üzerine ise Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince gerek kısa kararda gerekse gerekçeli kararın hüküm fıkrasında; ek bilirkişi raporu doğrultusunda davacı lehine brüt 244,45 TL ikramiye ücreti alacağına hükmedilmesine karşın gerekçeli karar içeriğinde yer alan " Her ne kadar davacının hak kazandığı ikramiye alacağı bilirkişi raporu ile 340,57 TL olarak hesaplanmış ve davacı tarafça bu miktar üzerinden dava ıslah edilmiş ise de mahkememizce sehven kısa kararda 305,57 TL'ye hükmedilmiş ve kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması ve hâkimin kararı vermekle dosyadan el çekmiş olduğu da değerlendirilerek yapılan hata düzeltilmemiştir." şeklindeki ifade ile

gerekçe ve hüküm çelişkisi bulunduğu izlenimine sebebiyet verilmiş ise de bu ibarenin, İlk Derece Mahkemesinin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kaldırılan 09.03.2021 tarihli ilk kararından kaldığı anlaşılmakla bu husus, bozma nedeni yapılmamıştır.

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/(j) hükmünde, genel bütçeye dâhil İdarelerin bu Kanun'un 1 ve 3 sayılı Tarifeleri'ne giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olacağı belirtilmiştir. Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesi tarafından, Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı doğrultusunda davalı ... Bakanlığının harçtan muaf olduğu belirtilmiş ise de (10) numaralı bentte çelişkili şekilde başvuru harcının, peşin harcın ve ıslah harcının davalı Bakanlıktan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olması isabetsizdir.

4. Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde talep konusu ücret, ikramiye, ilave tediye, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatil ücreti fark alacakları için dava tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz yürütülmesi talep edilmiştir.

Diğer yandan ilave tediye alacağı, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'da düzenlenen bir alacak olup bu alacağa uygulanması gereken faiz türü, yasal faizdir.

Belirtilen yasal düzenleme ile birlikte 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi de gözetildiğinde bu alacak kalemine; bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi geçmemek üzere yasal faize hükmedilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasında yer alan; "3-İlave Tediye Ücreti Alacağı olarak brüt 1.386,48 TL'nin dava tarihi olan 26.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ve "10- Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harç ve 199,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 307,80 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " şeklindeki (3) ve (10) numaralı bentlerinin tamamen çıkartılarak yerlerine;

"3-İlave Tediye Ücreti Alacağı olarak brüt 1.386,48 TL'nin dava tarihi olan 26.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi geçmemek üzere yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin (3) numaralı bent olarak,

"10-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harç ve 199,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 307,80 TL harç giderinin karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde davacıya iadesine" ibaresinin ise (10) numaralı bent olarak yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,