Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5232 K.2025/6190

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri adi ortaklığın "..." isimli inşaat projesinin yüklenicisi olduğunu, projenin inşası için kurulan ve müvekkili yüklenici Adi Ortaklığa ait şantiyede, onlarca alt işveren ve bunlara bağlı binlerce işçi çalıştığını, proje inşaatının son aşamasına gelindiği için, gerek işveren feshi ve gerekse de istifa yolu ile yoğun işçi sirkülasyonunun yaşandığı bir döneme girildiğini, dolayısıyla işçiler ve alt işveren arasındaki uyuşmazlıkların da yoğun olduğu bir dönem yaşandığını,

alt işveren davalı Şirketin iş sözleşmesi fesihleri nedeniyle bazı işçilerle aralarındaki uyuşmazlık olduğundan bahisle sorunların arabuluculuk yolu ile görüşülmesini talep ettiğini ve davalı işçinin de aralarında bulunduğu bir kısım işçilerle arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını, davalı alt işveren Şirketin, davalı işçiye eski bir çalışanı olması nedeniyle prim ödeme sözü olduğundan bahisle arabuluculuk tutanağına 87.205,06 TL prim ödeyeceğini belirterek bu alacağın tutanağa yazılmasını istediğini, prim ödemesinin alt işverence ödenecek bir yükümlülük olduğunu ve müvekkili Ortaklığın prim ödeme gibi bir borcunun,

taahhüdü ya da vaki bir uygulamanın bulunmadığını, kaldı ki borcun ...

Şantiyesinde çalışılan dönemden kaynaklanan bir borç da olmadığını, müvekkilini temsilen katılan A.A'nın 87.205,06 TL miktarlı prim ödemesinin davalı alt işveren tarafından ödeneceğini, Adi Ortaklığın sorumlu olmadığını düşünerek anlaşma tutanağını hataen imzaladığını ileri sürerek 2019/138416 dosya numaralı ve 29.11.2019 tarihli arabuluculuk anlaşma tutanağının tamamının iptaline, mümkün olmaması hâlinde ise 87.205,06 TL miktarlı prim ödemesi yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile alt işveren ve asıl işverenlerin muvafakat etmeleri üzerine arabuluculuk faaliyetinin gerçekleştirildiğini ve bu hususta da muvafakatname düzenlendiğini, arabulucunun aynı zamanda davacı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ'nin avukatı olduğundan haberdar olduğunu ve bu duruma itiraz etmediğini, davalının işçi olduğunu, davacı Şirketi kandırması ya da hata yapmaya zorlaması veya sevk etmesinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Granitsan BVB İnşaat Tur. Tar. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arabuluculuk anlaşma tutanağının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, dosya kapsamı ile arabuluculuk tutanağının irade fesadı ile iptalini gerektirecek bir durum olmadığı gibi prim alacağı yönünden ise, taraflar arasında yapılan anlaşmanın 5. maddesi kapsamında, "... belirlenen ödemenin herhangi bir nedenle asıl işverenler tarafından yapılması hâlinde asıl işverenlerin alt işverenin ilk hak ediş bedelinden ve /veya sair her türlü teminatlarından hiç bir ihtar ve ihbara gerek olmaksızın mahsup edileceğine ..." ilişkin hapis hakkının mevcut olduğu,

asıl işverenler ve alt işverenin kendi aralarındaki anlaşma öncesinde imzaladıkları sair sözleşme hükümlerinin ve rücu haklarının saklı olduğunun belirtildiği, buna göre de prim ödemesine ilişkin asıl işverenler ile alt işveren arasındaki ihtilafın da iç ilişkilerini ilgilendirdiği ve ayrı bir hukuki uyuşmazlık konusu olabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirlenen kararı ile; davacılar vekilinin, davalılar ile imzalanan 29.11.2019 tarih ve 2019/138416 sayılı ihtiyari arabuluculuk tutanağının hataen imzalandığını, davalı işçiye yüklenicisi oldukları ...

Şantiyesinde çalıştığı dönemden kaynaklanan prim alacağının bulunmadığını, davalı Şirketin diğer davalı işçiye geçmişten gelen farklı şantiyelerdeki alacaklarını prim adı altında davacıların üzerinde bırakmaya çalıştığını iddia ederek hataen imzalanan ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptaline karar verilmesini talep ettiği; davalının ise davacı Şirketleri kandırması veya hataya sevk etmesinin söz konusu olmadığını, aynı zamanda davacı Şirketin avukatı olan arabulucunun evrakları hazırladığını, alacakların tamamına yakınının davacı Şirketler tarafından ödendiğini savunduğu,

İlk Derece Mahkemesince arabuluculuk tutanağının irade fesadı nedeni ile iptalini gerektirecek bir durumun olmadığı gibi prim alacağı yönünden taraflar arasında yapılan anlaşma kapsamında asıl işveren ve alt işverenin kendi aralarında anlaşma öncesi imzaladıkları sözleşme hükümlerine ve rucü haklarının saklı olduğunun belirtilmesi karşısında ihtilafın asıl işveren ve alt işverenlerin iç ilişkilerini ilgilendirdiği, arabuluculuk tutanağının iptalini gerektirecek irade fesadı hâllerinin bulunmadığına karar verdiği, 29.11.2019 tarih ve 2019/138416 sayılı ihtiyari arabuluculuk tutanağında;

davacılar ve davalı işverenin davalı işçiye diğer alacak kalemleri yanı sıra net 87.205,06 TL prim ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığı, tutanağın 5. maddesinde " ... söz konusu ödemenin alt işveren tarafından yapılması asıl olandır, ancak herhangi bir nedenle asıl işverenler tarafından yapılması halinde asıl işverenlerin alt işvereni ilk hak ediş bedelinden ve/veya sair her türlü teminatlarından hiçbir ihtar ve ihbara gerek olmaksızın mahsup edilebileceğine ilişkin hapis hakkı mevcuttur ..." şeklinde düzenlendiği ve imza altına alındığı,

davacı tarafından söz konusu imzanın yanıltma ve aldatılma sureti ile iradenin fesada uğratılarak atıldığının ispat edilemediği, ihtiyari arabuluculuk tutanağında işverenlerin sorumluluklarına ilişkin düzenlemelerin kendi iç ilişkilerini ilgilendirdiği, İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacılarının istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; 1. Kararın gerekçesinin yeterli olmadığını, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini 2. Hata, hile ve gabin gibi irade sakatlığı hâllerinin her türlü delil ile ispatının mümkün olduğunu, 3. Arabuluculuk tutanağının yanılma ve aldatma hâlleri ile imzalandığını, anlaşmanın irade fesadı hâliyle sakatlanığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; dava konusu ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin geçerli olup olmadığı ve iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR