Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5867 K.2025/9659

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili (... Endüstri Şirketi) tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait ortaklık nezdinde 21.01.2017 - 05.06.2018 tarihleri arasında elektrik ustası olarak çalıştığını, davacı ile Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) onaylı iş sözleşmesi imzalandığını, ayrıca ...'da Rusça olarak tanzim edilen sözleşmenin de bulunduğunu, İŞKUR sözleşmesinde ücretinin saatlik net 6,00 USD olarak düzenlenmesine karşın davacıya çalıştığı süre boyunca %50 zamlı olarak 9,00 USD ödendiğini, ...'da düzenlenen sözleşmede çalışma ücretleri başlığında "işçi için çalışma ücretine eklenecek aylık olarak %80 tutarında bölge kat sayısı belirlenmiştir" şeklinde hüküm bulunduğunu,

ancak davacıya %50'lik kat sayıya göre ödeme yapıldığını, işbu nedenle davacıya çalıştığı dönem boyunca ücretinin eksik ödendiğini, yani ...'da yapılan sözleşme gereğince %80'lik katsayı ile saatlik net 10,80 USD ücret ödenmesi gerekirken 9.00 USD ödendiğini, ayrıca Rusça sözleşmede yolda geçen süreler için de 500,00 Ruble ek ücret ödeneceği kararlaştırılmış ise de söz konusu ücretin de ödenmediğini, Rus mevzuatına göre çalışılan bölgeden dolayı 90 günlük çalışma sonrasında 28 gün vahta arası dinlenmesinin bulunduğunu, ayrıca 24 günlük ek yıllık izin hakkı bulunduğunu iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, bakiye ücret alacağı,

fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, iş arama izni ücreti ve yıllık izin ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Endüstri Tesisleri İmalat ve Montaj AŞ vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı ile davalı arasında iş ilişkisinin bulunmadığını, davacının hizmetini ... Ltd. Liability TD unvanlı Şirkete karşı ifa ettiğini davacının talep ettiği alacaklarının bulunmadığını savunmuştur.

2. ... Endüstri Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, husumet itirazında bulunduklarını, uyuşmazlığa Rus hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının hizmet süresinin yanlış olduğunu, ücret iddiasının mesnetsiz olduğunu, davacının ücretinin 6,00 USD olduğunu ve buna göre ücretinin ödendiğini, davacıya 2018 Haziran ayında 1.260,00 USD kıdem tazminatı ödendiğini, kuzey kutbu bölgesinde bulunan işyerinde iş arama izni verilmesinin imkânsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının, 21.01.2017-05.06.2018 tarihleri arasında davalılara ait ...'daki işyerinde çalıştığı, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesi uyarınca uyuşmazlığa Rus hukukunun uygulanması gerektiği, davacının fesih tarihinin 05.06.2018 tarihi olduğu, eldeki davayı ise 02.09.2021 tarihinde açtığı, davanın açıldığı tarih itibarıyla ... Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre 1 yıllık sürenin geçtiği, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığı, yabancı hukuk uygulanması nedeniyle davanın reddedilmesi nedeniyle davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iş sözleşmesinin sona erdiği ve davanın açıldığı tarihler dikkate alındığında ...

Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesinde yer alan sürelerin geçtiğinin açık olduğu, davacı vekili bu tür uyuşmazlıklara daha önceden Türk hukukunun uygulandığını ancak sonradan içtihat değişikliğine gidilerek yabancı hukukun uygulandığını, ...

Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesinin son fıkrası uyarınca bu durumun sürenin geçirilmesi yönünden geçerli bir sebep kabul edilmesi gerektiğini belirtmiş ise de emsal Yargıtay kararlarında bunun geçerli bir sebep olarak kabul edilmediği, öte yandan davacı tarafından söz konusu sürenin geçerli bir nedenle kaçırıldığına dair dosyaya hiçbir bilgi ve belge sunulmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmediği,

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önceki uygulamasına güvenilerek açılan davalarda görüş değişikliğine uygun olarak yabancı hukukun uygulanması sonucunda davanın reddine karar verildiğinden yine Yargıtay içtihatlarına uygun olarak davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de isabetli olduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı da dikkate alındığında uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanması gerektiğini, b. Rus mevzuatının uygulanması durumunda, ... İş Kanunu'nun 392. maddesinin ilgili ülke uygulamasının ele alınmasının ve 392. maddede konulan sürelerin amaçlarının irdelenmesi zaruri olduğunu, c. Davacının yargılama giderlerinden sorumlu olmaması gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; davalı lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, yargılama gideri ve harçlar yönünden de kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk ile yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı ... Şirket vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR