Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6071 K.2025/6647

Bölge Adliye Mahkemesi asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı ...ve ...İşçileri Sendikası (Belediye-...

Sendikası) vekili dava dilekçesinde; davalı Bakanlık tarafından 28.03.2024 tarihli ve 32503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/17 Karar numaralı işkolu tespitinde; .... sicil No.lu işyerinde yapılan işin özel güvenlik hizmeti olduğu, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 19 sıra numaralı savunma ve güvenlik işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, Bakanlıkça yapılan bu tespitin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ...

Sözleşmesi Kanunu'na (6356 sayılı Kanun), 5393 sayılı Belediye Kanunu'na (5393 sayılı Kanun) ve İşkolları Yönetmeliği'ne aykırı olduğunu, işveren ... ... Park Bahçe Peyzaj Temizlik AŞ'nin (... Şirketi) belediye hizmetlerini yerine getiren bir belediye şirketi olduğunu, yaptığı işin tartışmasız bir şekilde belediye hizmeti olduğunu, belediye şirketlerinin belediye hizmetleri dışında bir ... yapmasının mümkün olmadığını,

asıl işe yardımcı işler de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağından yapılan işin genel işler işkolu kapsamına girdiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davalı Bakanlığın 28.03.2024 tarihli ve 32503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/17 Karar numaralı işkolu tespitinin iptali ile ... sicil No.lu işyerinde yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliği’nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı ...-... ...İşçileri Sendikası (...-... Sendikası) vekili dava dilekçesinde; başvuru üzerine davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 28.03.2024 tarihli ve 32503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/17 Karar numaralı işkolu tespitinde; ...

Şirketinin ... sicil No.lu işyerinde yapılan işin özel güvenlik hizmeti olduğu, işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 19 sıra No.lu savunma ve güvenlik işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu tespitin 5393 sayılı Kanun'a, 6356 sayılı Kanun'a, İşkolları Yönetmeliği'ne ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, ...

Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, yönetim ve denetim yetkisinin dava dışı Belediyeye ait olduğunu, işyerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu, işyerinde yürütülen asıl ve yardımcı işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen davada davacı Türkiye ...İşçileri Sendikası (Genel-... Sendikası) vekili dava dilekçesinde; işveren Şirketin dava dışı ... Büyükşehir Belediyesine ait bir belediye iktisadi teşekkülü olduğunu, dava dışı Belediyenin hizmetlerini ...alım işleri yoluyla gerçekleştirdiğini, 28.03.2024 tarihli ve 32503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/17 Karar numaralı işkolu tespitinde; ...

Şirketinin .... sicil No.lu işyerinde yapılan işin özel güvenlik hizmeti olduğu, işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 19 sıra No.lu savunma ve güvenlik işkolunda yer aldığına dair tespit kararının iptali gerektiğini, zira dava konusu işyeri bakımından asıl işe yardımcı işlerin söz konusu olduğunu, asıl işin genel işler işkoluna girdiğini, dolayısıyla ilgili işyerinin de İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini,

dava konusu işyerinde yapılan işlerinin asıl işin yürütülmesinde yardımcı işler niteliğinde olduğunu ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili asıl ve birleşen davalara cevap dilekçelerinde; ... müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen işkolu inceleme raporunda ... Şirketine ait ... sicil No.lu işyerinin 19 sıra No.lu savunma ve güvenlik işkolunda yer aldığı kanaatine varıldığını, inceleme raporunda yapılmış olan tespitin hukuka ve fiilî duruma uygun olduğunu, aynı işkolu tespitinin iptaline dair açılan davaların birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, Bakanlık tarafından tanzim edilen işkolu tespitinin her yönüyle hukuka ve yürürlükteki mevzuata uygun olarak düzenlendiğini belirterek ve dilekçelerinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirketin söz konusu davanın açılmasında herhangi bir kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını, davada husumeti bulunan tarafın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olduğunu, müvekkilinin davalı gösterilmesinin isabetli olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı Güvenlik ve Savunma İşçileri Sendikası vekili cevap dilekçesinde; işkolu tespitine konu işyerinin ait olduğu işveren ... Şirketinin yönetim ve denetim yetkisinin dava dışı Belediyenin idaresinde olduğunu, anılan Belediyenin kendi asli işlerinin dışındaki yardımcı işleri bu Şirket aracılığıyla gördüğünü, özel güvenlik faaliyetinin Belediyenin doğrudan yürütmüş olduğu bir faaliyet olmadığını ve özelliği gereği özel güvenlik işinin 19 sıra No.lu savunma ve güvenlik işkolunda tescili gerektiğini ..SGK sicil No.lu işyerinin savunma ve güvenlik işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

4. Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usuller ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususların 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'da düzenlendiği, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin Şirketlere gördürülmesinin mülki amirin iznine tâbi tutulduğu,

özel güvenlik personelinin, Kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılmasının yasaklandığı ve özel güvenlik personelinin greve katılmasına ve lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılmasına imkân verilmediği, İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No. lu genel işler işkolunda özel güvenlik faaliyetine yer verilmediği ve özel güvenlik faaliyetinin 19 numaralı savunma ve güvenlik işkolunda açıkça tanımlandığı,

İşkolları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik sonrasında belediye şirketlerinin diğer işkollarında faaliyet gösteren işyerlerinin belediye hizmetlerinin dışında tutulduğu dikkate alındığında Bakanlık tespitinin yerinde olduğu gerekçesi ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Belediye-... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağını, dava konusu işyerinde yapılan asıl işin, belediye hizmetlerine yönelik olduğunu, belediye hizmetlerinde işçi çalıştırıldığından işyerinin genel işler işkoluna girdiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davacı ... - ...

Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; işveren Şirketin dava dışı Belediyeye ait bir kamu iştiraki olduğunu, işveren Şirket ile dava dışı Belediye arasında ekonomik birlik, faaliyet birliği ve yönetim birliği kapsamında birliktelik olduğunu, dava konusu işyerinde yürütülen işlerin belediye hizmetlerinden bağımsız kabul edilmeyeceğini, dava konusu işyerinde yürütülen güvenlik hizmetlerinin doğrudan belediye tarafından yerine getirilmesi ile belediyenin şirketi tarafından yerine getirilmesi arasında fark olmadığını,...

Kodları esas alındığı takdirde de "Tesis bünyesindeki kombine destek hizmetleri" içinde tanımlanan güvenlik faaliyetinin genel işler işkolunda yer aldığını, işyerinde yürütülen güvenlik hizmeti faaliyetinin asıl işe yardımcı ... niteliğinde olduğunu, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağı hükmü gereğince dava konusu işyerindeki faaliyetin genel işler işkolunda yer aldığını beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davacı Genel-... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; belediye şirketlerinin faaliyetlerinin de belediyelerin faaliyetleri gibi genel işler işkolu kapsamında olduğunu, dava konusu Şirketin ... Büyükşehir Belediyesine ait belediye iktisadi teşekkülü olduğunu, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağını ve dolayısıyla dava konusu işyeri bakımından asıl işe yardımcı işlerin söz konusu olduğunu, güvenlik hizmetlerinin belediyenin bünyesindeki bina ve tesislerin güvenliğinin sağlanmasından ibaret olduğunu, dava konusu belediye şirketinin piyasaya güvenlik hizmeti sağlamadığını beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davalarda davacılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR