Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6082 K.2025/10444

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalının ...’da bulunan şantiyesinde işçi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, yıllık izinlerini kullanmadığını, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil çalışması yaptığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının favalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ...'da araba lastiği fabrikası inşaatı işinde 18.07.2014 - 18.12.2015 tarihleri arasında çalıştığını, davacının yurt dışına gitmesi ve çalışması için gerekli tüm resmî işlemlerin davalı Şirket tarafından yerine getirildiğini, davacının davalı Kurumlar tarafından sigortasız çalıştırıldığını, davacının işyerinde kalıpçı ustası olarak çalıştığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı vekili bozma kararı öncesinde 31.12.2020 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesi tebligatının sehven alındığını adreste ''Rönsans Holding AŞ'' adında bir Şirket bulunmadığını, tebligatı iade ettiğini belirterek davaya cevap vermemiştir.

2. Asıl davada davalı vekili bozma kararı sonrası verdiği cevap dilekçesinde; müvekkili Şirketin bu davada pasif husumet ehliyeti olmadığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını,. ...'nın ... 58. İş Mahkemesinde görülmekte olan 2022/483 Esas sayılı bir işçilik alacağı dosyası daha bulunduğunu, derdest olarak aynı konuya ilişkin iki farklı mahkemede iki farklı dava görülmekle derdestlik itirazında bulunduklarını, davacının taleplerinin davacı yanın ispatına muhtaç olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Birleşen davada davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının diğer davalı Şirket bünyesinde yurt dışında çalıştığını, davacının yurt dışında çalıştığı için yargılamanın milletlerarası özel hukuk kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, davacının çalıştığı ülke mevzuatına göre sosyal haklardan faydalanabileceğini, dolayısıyla davacının dava konusu etmiş oluğu alacak kalemlerinin çalıştığı ülke mevzuatına göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacının davalı Şirkette çalışmadığını, davacının davalı Şirket bünyesinde çalışmadığı için hizmet süresinin bilinmediğini, davacının proje bazlı çalıştığını, sözleşme hükümleri gereği davacının ihbar tazminatı taleplerinin reddi yönünde karar verilmesini talep ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4. Birleşen davada davalı ... Şirketi, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli kararı ile; davacı vekili tarafından davanın ...'ye yöneltildiği ve arabulucuk görüşmelerine sunulan vekâletnameye göre arabuluculuk tutanağının ... tarafından imzalanmadığı, bu nedenle davalı ... AŞ yönünden arabulucuya başvurulmamış olması karşısında davanın arabuluculuk dava şartının bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 23.06.2022 tarihli kararı ile; davacının ...’da kurulan ... yanında işçi olarak çalıştığı, arabulucu faaliyetinin bu Şirket ile yürütüldüğü, davalı olarak gösterilen ... ile yürütülmüş arabuluculuk faaliyeti bulunmadığı, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; dosyadaki bilgi ve belgelere göre ... hakkında arabuluculuk sürecinin işletildiği, anılan davalı görüşmelere katılmamış olsa da arabuluculuk dava şartının getirildiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılamada asıl davanın ve bozmadan sonra birleşen davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. İş ilişkisine Türk hukukunun uygulanması gerektiğini,

b. İhtilafta Rus hukuku uygulanması şartının diğer davalı ... AŞ lehine değerlendirilmemesi gerektiğini, müvekkilinin ... ile arasında bir hukuk seçimi anlaşması olmadığını,

c. Davalılardan ...'nin davanın başından beri tebligatı aldıkları hâlde davaya süresinde cevap vermediğini, ... tarafından ise hiç bir cevap verilmediğini,

d. 3 aylık Rus hukuku zamanaşımı süresinde dava açılmaması nedeniyle davanın zamanaşımından reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... AŞ vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi ile harçların ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, uygulanacak hukuk, bozmadan sonra davalılar ... ve ... Şirketi aleyhine açılan davanın asıl dava ile birleştirilip birleştirilemeyeceği, derdetslik, zamanaşımı ve yargılama gideri ile vekâlet ücretine ilişkindir.

Dosya içeriğine göre asıl dava dosyası temyiz aşamasındayken davacı tarafça davalılara karşı kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsili talepli birleşen dava dosyasının açıldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. maddesinde ilk derece mahkemelerinin maddede belirtilen kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği hükümü yer almaktadır. Aynı Kanun'un 361/1 hükmünde ise; "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, asıl dava dosyası ile birleştirilen davanın bozma kararından sonra açıldığı ve birleşen davada asıl davadakinden farklı bir davalıya da davanın yöneltildiği dikkate alındığında; birleşen dava yönünden kanun yolu incelemesinin bölge adliye mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca İlk Derece Mahkemesince, birleştirilen ... 58. İş Mahkemesinin 2022/483 Esas sayılı dava dosyası asıl davadan tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilmeli ve yapılacak yargılama sonucunda istinaf yolu açık olmak üzere karar verilmelidir.

Kanun yolları farklı olan davaların birleştirilerek görülmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR