Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6164 K.2025/6685

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 18.04.2014 tarihinde mühendis olarak işe başladığını, iş sözleşmesinin haksız olarak davalı Kurum tarafından 11.01.2021 tarihinde feshedildiğini, davacı ile davalı Kurum arasında çalışma devam ederken 11.08.2018 tarihinde belirli süreli iş sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmede haklarının kısıtlandığını, net ücretin bölünerek ve ayrıştırılarak farklı kalemlere dağıtıldığını, baskı ile imzalatılan son sözleşmenin geçerli olmadığını, belirli süreli iş sözleşmesi yapılması için objektif koşulların bulunmadığını, sözleşmede belirlenen ücretin gerçek çıplak ücret olduğunu,

davacının davalı Kurumun kapsam dışı personeli olarak kabul edilmesi gerektiğini, davalı Kurumun davacı ile yaptığı ihtiyari arabuluculuk anlaşmasında kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesinin taraflar arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulduğunu gösterdiğini ileri sürerek bakiye kıdem ve ihbar tazminatı, bakiye yıllık ücretli izin, ilave tediye, akdi ikramiye, makam ve sorumluluk tazminatı, saha tazminatı, meslek tazminatı, sosyal yardım, kıdem teşvik primi, fark ücret, bakiye iaşe bedeli, rızai alım oranında doğan prim ile bütçe denkleştirmesinden doğan prim alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının ...

Doğal Gaz Boru Hattı (...) projesi kapsamında belirli süreli iş sözleşmeleri ile istihdam edildiğini, kuruluşun kendi personeli ile aynı haklara sahip olmadığını, proje kapsamında Kurumun görevlerini yapmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleri ile Bakanlar Kurulu Kararı ile ilgili Yönetmelik hükümleri ile Bakanlık tarafından belirlendiğini, davacının kapsam içi veya kapsam dışı personel olmadığını, davacı ile yapılan sözleşmelerin (6.2) maddesinde bunun açıkça belirtildiğini, davacının ... (...) personelinin hak ve alacaklarını talep etmeyeceğini kabul ettiğini,

davalı Kurumda kapsam dışı personel alımının nasıl yapılacağının ayrıca düzenlediğini, davacının bu prosedüre göre istihdam edilmediğini, kapsam dışı personelin ücretlerinin Yüksek Planlama Kurulu Kararları çerçevesinde belirlenen tavanı geçmemek üzere mevzuat esaslarına göre Yönetim Kurulunca belirlendiğini, buna göre 2014 yılında 9.124, 00... yılında 10.524,00 TL'yi aşmamak üzere ücretin belirlenmesi gerektiğini ancak davacının bu miktarın çok üzerinde ücret aldığını, davacının istihdam edildiği ...

Sistemi Arazi Edinimi ve Kamulaştırma Hizmetlerinin süresinin 60 ay olarak belirlendiğini, bu süre için davacı ile belirli süreli sözleşmeler yapıldığını, bu durumun da sözleşmede belirtilerek davacının bilgisi dâhilinde olduğunu, talep edilen alacak kalemlerinin zaten davacıya ödendiğini, maddi bir kaybı olmadığını, yapılan ödemelerin kapsam dışı personel olarak değil sözleşmede belirlendiği için ödendiğini, davacının sicil dosyasının tetkikinde alacağı olmadığının açık olduğunu, davacının kapsam dışı personel olmaması nedeni ile ücret zammından yararlanamayacağını,

davacının kapsam dışı personel gibi ücrete hak kazanması hâlinde de brüt aylık ücretinin tavan ücretini geçemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.01.2023 tarihli kararı ile; davacının, ... bünyesinde geçici olarak kurulan ...

Direktörlüğü bünyesinde çalıştığı, ...'ın Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği'nin 5. maddesinde işe alınacak personelin seçiminde kamu kurum ve kuruluşlarının daimi kadrolarına ilk defa işçi olarak alınacaklar hakkında uygulanacak sınav yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği, Yönetmelik'te işe alınacak personelin KPSS'den geçerli not alması ve Türkiye İş Kurumunun aracı kılınacağı gibi düzenlemelerin olduğu,

davacının bu prosedür yerine getirilmeksizin sınavsız olarak bireysel iş sözleşmesi ile çalıştırılmaya başlandığı belirlenmekle, davacının açıklanan prosedür tamamlanmadan göreve başlaması karşısında mevzuat ile şart koşulan kriterleri tamamlayarak işe başlatılan kapsam dışı personel ile eşit haklara sahip olarak kabul edilemeyeceği, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olmadığı, işverenin eşit davranma borcunun eşit durumda bulunan personele karşı söz konusu olduğu, somut olayda ise davacı ile kapsam dışı personel arasında statü farkı bulunduğu, aynı statüde yer almadıkları, açıklanan sebeplerle davacının ...

Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği'nde, kapsam dışı personel için düzenlenen ücretin eki olan hakları talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 17.01.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 01.10.2024 tarihli kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin uyuşmazlığa uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ile vakıa değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 01.102.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ... bünyesinde kurulan ...

Kamulaştırma Direktörlüğünde projeye bağlı olarak çalışan işçilerin ... personeli olmakla birlikte kapsam içi veya kapsam dışı işçi olarak nitelenemeyeceği, bununla birlikte ..., 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun (6772 sayılı Kanun) kapsamında bir kamu kuruluşu olup ... bünyesinde kurulan ...

Kamulaştırma Direktörlüğünde istihdam edilen işçilerin de 6772 sayılı Kanun'da öngörülen ilave tediyeye hak kazandığının kabulü gerektiği, bu kabul doğrultusunda yapılan incelemede; davacıya ilave tediye ödemelerinin 2018 yılının Haziran ayında yapılmaya başlandığı, 2018 yılı Haziran ayı öncesi için de davacının ilave tediyeye hak kazandığı kabul edilerek yeniden değerlendirme yapılmasi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma öncesi kapsama alınan 04.03.2022 tarihli bilirkişi raporundaki ilave tediye alacağı hesap tablosu üzerinden resen yapılan hesaplama uyarınca Haziran 2018 tarihinden önceki dönem yönünden ilave tediye alacağının kabulüne dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde: davacının, ...’ın bağlı bulunduğu istihdam kurallarından farklı koşullarda istihdam edildiğinden, kapsam içi veya kapsam dışı personel olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ve ilave tediye ücreti alacağına hak kazanamayacağını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanmadığına ve alacağın hesabına ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR