Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6191 K.2025/7038

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Bakanlık tarafından 08.06.2022 tarihli ve 31860 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2022/109 Karar numaralı işkolu tespitinde; davalı ... Kimya San. ve Tic. AŞ'nin (...

Şirketi) ... sicil numaralı işyerinde kireç ve alçı imalatı işinin yapıldığı, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 11 sıra No.lu çimento, toprak ve cam işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, Bakanlıkça yapılan bu tespitin İşkolları Yönetmeliği'ne aykırı olduğunu, davalı ...

Şirketinin kuruluş amacının kimya sanayine konu olacak madeni işlemek, her türlü kimyasal maddelerin üretimini yapmak olduğunu, dava konusu işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 04 sıra No.lu petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç işkolunda tanımlandığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davalı Bakanlığın 08.06.2022 tarihli ve 31860 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2022/109 Karar numaralı işkolu tespitinin iptaline, ... sicil numaralı işyerinin petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi cevap dilekçesinde; dava konusu işyerinde 2021 yılı Ekim ayı itibarıyla hiçbir şekilde kimyasal üretim yapılmadığını, işyerinde nem alıcı malzeme üretimi yapıldığını, söz konusu üretim faaliyetinin petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç işkolu ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, davacı Sendikanın müvekkiline ait işyerinde daha önce yetki almasına sebep olan polisülfit üretiminin alınan işletmesel karar kapsamında sonlandırıldığını belirterek ve cevap dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde işyerinin Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki iş tanımının ileri sürüldüğünü, bu itiraza göre işyerinde fiilen yapılan iş gözetilmeksizin dava konusu işyerinin 04 sıra No.lu petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç işkoluna girdiğinin ileri sürüldüğünü, davalı ... Şirketi işyerinde üretilen hiçbir ürünün petrol bazlı olmadığını, yine işyerinde ilaç üretiminin de yapılmadığını, kireç-alçı üretiminin kimyasal evrelerinin olmasının sonuca etkili olmadığını, bu nedenle Bakanlığın yaptığı işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi heyeti raporuna, ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen inceleme raporuna, Şirketin faaliyet alanı ile ilgili belgelere ve yerinde inceleme esnasında işyerinde çekilen fotoğraflara göre davalı ... Şirketinin işkolu değişikliği yaptığı süreçte yalnızca zeolit esaslı nem alıcı granül üretimini yaptığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. İlk Derece Mahkemesinin hükme esas aldığı rapordaki tespitler doğru değerlendirildiği takdirde dava konusu işyerindeki üretimin petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç işkoluna girdiğinin görüleceğini, 2. Davalı ... Şirketinin işkolu tespit tarihi öncesinde kendi işçileriyle yaptığı işi tespit tarihinde kaldırıp tespit kararından sonra alt işveren işçileriyle gördürmesinin muvazaalı olduğunu, 3. Ağırlıklı işin belirlenmesinde salt işçi sayısından hareket edilmesinin hatalı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.01.2022 tarihli ve 2019/536 Esas, 2022/43 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; her dava açıldığı tarihteki fiilî ve hukuki duruma göre karara bağlanır. Bir başka ifadeyle hüküm, uyuşmazlığın başlangıcından davanın açıldığı güne kadar gerçekleşmiş olayları kapsar. Aksinin kabulü tarafların dayandığı olguların, dolayısıyla elde etmek istediği nihai talebin dışına çıkılması sonucunu doğuracağı gibi temyiz ve karar düzeltme süreçleri de dâhil yargılamanın son aşamasına kadar gerçekleşecek hukuki ve fiilî olguların nazara alınması gerektiği sorununu ortaya çıkarır. Bu nedenle davacının dava tarihinden sonra meydana gelen değişikliklerin incelenmesine dair itirazı yerinde değildir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR