Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6221 K.2025/6648

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil Şirketin sentetik filament olarak sınıflandırılan akrilik bazlı özel elyafın karbon elyafa çevrilmesi ve karbon elyafın endüstriyel bir şekilde kullanımı amacıyla iplik, kumaş vb. mamullerinin üretimini yaptığını, müvekkiline ait işyerlerinin davalı Bakanlık kayıtlarında İşkolları Yönetmeliği’nin 11 sıra No.lu çimento, toprak ve cam işkolunda yer aldığını, bu nedenle davalı İdareye başvuru yapılarak işkolunun tespitinin talep edildiğini,

bunun üzerine müvekkiline ait işyerlerinde müfettiş marifeti ile inceleme yapıldığını ve yapılan üretimin tekstil ürünü olduğunun görüldüğünü ancak itiraza konu karar ile müvekkili Şirketin çimento, toprak ve cam işkolunda faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla işkolu tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Dâhili davalı Türkiye Çimento, Seramik, Toprak ve Cam Sanayii İşçileri Sendikası (Türkiye ...

Sendikası) vekili cevap dilekçesinde: davalı Bakanlıkça davacıya ait ... sicil No.lu işyerlerinde yapılan işlerin akrilik elyafın ısıtılarak karbon elyafa dönüştürülmesi ve bu karbon elyaftan elde dilen kumaşların savunma sanayi, bina güçlendirmede, alt yapılarda, havacılık, otomobil ve marin sanayinde kullanıldığı, karbon laminelerin ise rüzgardan jeneratörlerin kanatlarında güçlendirme malzemeleri olarak kullanılması faaliyeti olduğu,

bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 11 sıra No.lu çimento, toprak ve cam işkoluna girdiğine dair tespitin yerinde olduğunu, İşkolları Yönetmeliği'ne göre işyerinde üretilen ürün karbon elyafı ile üretiliyorsa işkolunun 11 sıra No.lu çimento, toprak ve cam işkoluna gireceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; davacının talebi üzerine Bakanlıkça yapılan incelemede davacı işverene ait işyerlerinde yapılan işlerin akrilik elyafın ısıtılarak karbon elyafa dönüştürülmesi ve bu karbon elyaftan elde edilen kumaşların savunma sanayi, bina güçlendirmede, alt yapılarda, havacılık, otomobil ve marin sanayinde kullanıldığını, işyerlerinde üretilen karbon laminelerin ise rüzgar türbini kanatlarında güçlendirme malzemesi olarak kullanıldığını bu nedenle Bakanlığın yaptığı işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. 3. Diğer dâhili davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya ait işyerlerinde yapılan işlemler neticesi karbon elyafı ve bu elyaftan üretilen teknik tekstil olarak nitelendirilen malzemelerin üretildiği, davacıya ait işyerlerinin girdiği işkolunun belirlenmesinde yapılan bu üretim parkurundan çıkan ürünlerin nerelerde kullanıldığı değil, nihai ürünün belirleyici olduğu, davacıya ait işyerlerinde üretilen nihai ürünlerin teknik tekstil olarak adlandırılan özel üretim tekstil malzemeleri olduğu, işyerlerindeki faaliyetin İşkolları Yönetmeliği'nin 05 No.lu dokuma, hazır giyim ve deri işkolunda 13.96 kodu ile tanımlanan "Diğer teknik ve endüstriyel tekstillerin İmalatı" kapsamında olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; 1.Taraf teşkili sağlanmadan yapılan ön inceleme duruşmasının hatalı olduğunu, 2.Bilirkişi heyeti tarafından yürütülen faaliyetin mahiyetine dair yapılan açıklamalara göre işyerlerinin 05 No.lu dokuma, hazır giyim ve deri işkoluna girdiği sonucuna varılmasının hukuka aykırı olduğunu, işyerinin Bakanlıkça tespit edilen 11 sıra No'.lu çimento, toprak ve cam işkolunda faaliyet gösterdiğini, 3. Bakanlığın harçtan muaf olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 4. ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 07.06.2024 tarih ve 32569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/46 sayılı karar ile; davacı işverene ait ... ...sicil No.lu işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 11 sıra No.lu çimento, toprak ve cam işkolunda yer aldığına dair işkolu tespit kararı verilmiş; davacı işveren tarafından ... ...sicil No.lu işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 05 sıra No.lu dokuma, hazır giyim ve deri işkolunda yer aldığı iddiası ile işkolu tespit kararının iptali talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince dava konusu 2024/46 Karar sayılı işkolu tespit kararının iptali ile işyerlerinin dokuma, hazır giyim ve deri işkolunda yer aldığına dair karar verilmesi isabetli ise de işkolu tespitine konu işyerlerinin 13.96 kodu ile tanımlanan "Diğer teknik ve endüstriyel tekstillerin İmalatı" kapsamında yer aldığı hususunun hüküm fıkrasına yazılması doğru değildir.

3. Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 492 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (j) bendi gereğince harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin İlk Derece Mahkemesince hüküm fıkrasının (1) No.lu bendinde davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı aleyhine harca hükmedilmesi hatalıdır.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasında yazılı "Davacı ...İleri Kompozit Malzemeler Sanayi Ltd. Şti.'ye ait .. ...SGK sicil nolu işyerlerinde yapılan işlerin işkolları yönetmeliğinin 11 sıra No'lu "Çimento, Toprak ve Cam" iş kolunda yer aldığı yönündeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 07.06.2024 tarih ve 32569 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2024/46 Karar nolu işkolu tespit kararının İPTALİ ile, anılan işyerlerinin ayrı ayrı işkolları yönetmeliğinin 05 sıra nolu "Dokuma, Hazır Giyim ve Deri (Alt başlık 13.96 - Diğer Teknik ve Endüstriyel Tekstillerin İmalatı)" başlığı altındaki iş koluna girdiğinin TESPİTİNE

1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

2-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibarelerinin çıkartılarak yerine "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 07.06.2024 tarihli ve 32569 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/46 Karar No.lu işkolu tespit kararının İPTALİNE, davacı işverene ait ... ...SGK sicil No.lu işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 05 sıra No.lu dokuma, hazır giyim ve deri işkolunda yer aldığının TESPİTİNE,

1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı harçtan muaf olduğundan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

2-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL harcın davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı harçtan muaf olduğundan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,