Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6511 K.2025/6708

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... (...) ile ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. özel güvenlik hizmeti işyerinde davalı ...

(Bakanlık) iş müfettişleri tarafından 27.09.2017-24.11.2017 tarihleri arasında yapılan programlı teftiş sonucunda düzenlenen 15.02.2018 tarih ve D.Y-H.H/33 sayılı raporda, işçilerle yapılmış olan iş sözleşmelerinde işçilere uygulanacak ücret şekline ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğini, "aylık ücret" ibaresinin geçmekte olduğunu, işçilerin hasta veya izinli olmaları sebebiyle mazeretli olarak işe gelmedikleri günler için ücret ödenmediğini, bu şekilde fiilen günlük ücret sisteminin uygulandığını, 31 gün süren aylarda ise işçilere 30 günlük ücret ödendiğini, bu şekilde işçilere 1 günlük ücretlerinin ödenmediği tespitine yer verildiğini,

işçilere her 1 ay için 30'ar günlük ücret ödenmesinin mevzuata uygun olduğunu, yapılan işlemde bir yanlışlık olmadığını belirterek, davalı Bakanlığın İş Teftiş Kurulu raporunun ve söz konusu rapora dayanak teşkil eden davalı Bakanlık İş Teftiş Kurulunun 24.11.2017 tarihli tutanağının hukuka aykırılığının tespiti ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; ücretin günlük kararlaştırıp aylık ödenmesi ile aylık (maktu) ücret kavramlarının karıştırıldığını, işçiyle günlük ücret üzerinden anlaşılıp, günü birlik, haftalık, 15 günlük veya ayda bir ödenmesinin aylık (maktu) ücret anlamına gelmeyeceğini, aylık (maktu) ücretin, bir ayın kaç gün çektiğine bakılmaksızın hasta, izinli dönemlerde tam olarak ödenen ücret olduğunu, ücretin günlük kararlaştırılması hâlinde ayda bir ödenen ücretin 30 gün üzerinden ödenmesinin 31 gün çeken aylar için 1 gün eksik ücret ödemesi anlamına geleceğini, istirahatli gün süresi kadar ücretten kesinti yapmanın bir çelişki olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Bakanlık tarafından düzenlenen tutanak içeriğinde işyerinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun bazı hükümlerinin eksik uygulanması ile ilgili genel olarak tespitlerde bulunulduğu, çalışanlardan başvuru olmadığı gibi işçi alacaklarının da tespit edilmediği, genel denetim sonrasında düzenlendiği, bu nedenle davacının tutanağın iptalini istemekte hukuki yararının bulunmadığı, ayrıca tutanağa yönelik davanın süresinden sonra açıldığı, davacı ... güvenlik görevlileri ile ilgili uyguladığı ücretin, sözleşmede bir açıklık olmaması,

hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu dönemlerde ücretlerinin kesildiği gözetildiğinde aylık ücretle (maktu ücretle) çalışmadıkları, günlük kararlaştırılan ayda bir ödenen ücret sistemi ile çalıştıkları, bu nedenle ayın 31 gün çekmesi hâlinde "ücretin çalışmanın karşılığı" olması nedeni ile eksik ödenen 1 günlük ücretlerin ödenmediğini tespitini içeren raporun doğru olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davalı Bakanlık tarafından düzenlenen müfettiş raporunun bilgi mahiyetli olmadığını, icrai nitelikte olduğunu, 2. Kişilerin aylık ücret üzerinden çalışıyor olmasının hafta tatili ve genel tatil günleri dışında o ay içerisinde tam mesai ile işe gelinmesi hâlinde hakedilen bir ücreti ifade etmekte olduğu, kararda yapılan değerlendirmenin kabul edilmesi hâlinde kişinin 1 gün dahi işe gelmiş olması hâlinde tam aylık ücretinin ödenmesi gerektiği sonucunun çıkacağını ve bu durumun hakkaniyete ve yasal düzenlemelere aykırılık teşkil edeceğini, 3. Müvekkili İdare bünyesinde çalışan işçilerin maktu aylık ücret ile çalıştıklarını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı Bakanlık İş Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 15.02.20 18... -PRG-33 numaralı müfettiş raporu ile söz konusu rapora dayanak teşkil eden davalı Bakanlık İş Teftiş Kurulunun 24.11.2017 tarihli tutanağının hukuka aykırılığının tespiti ile iptali istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, davacı, davalı Bakanlık İş Teftiş Kurulu raporunun ve söz konusu rapora dayanak teşkil eden İş Teftiş Kurulunun 24.11.2017 tarihli tutanağının hukuka aykırılığının tespiti ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 24.11.2017 tarihli tutanağa karşı açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, 15.02.20 18... -PRG-33 numaralı müfettiş raporunun iptali istemi bakımından, dava süresinde olup Mahkemece verilen kararın esas bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü için davacı Üniversitede çalışan işçilerin maktu aylık ücretli işçi olup olmadıkları açıklığa kavuşturulmalıdır. Dosya kapsamında bulunan davacı ... bünyesinde çalışan işçilerin iş sözleşmeleri ile ücret bordrolarının incelenmesinde, maktu aylık ücret uygulamasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece işçilerin günlük kararlaştırılan ayda bir ödenen ücret sistemi ile çalıştıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalıdır. Teftiş raporuna konu işyerinde çalışan işçiler bakımından işyerinde maktu aylık ücret uygulaması karşısında davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR