Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6652 K.2025/7891

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... 1. Hava İkmal Bakım ... Komutanlığı işyerinde çalıştığını ve ... Sendikası üyesi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, ...ve Tic.

AŞ'de 04.01.1996-10.04.2007 tarihleri arasında 10 yılı aşkın çalışması bulunduğunu, bu çalışmalarını bildirdiğini ve her türlü belgeleri sunduğunu, söz konusu belgelerin meslek branşının uymaması gerekçesiyle kabul edilmediğini, müvekkilinin meslek lisesi mezunu olduğunu, mesleğine uygun işlerde çalıştığını, giriş derecesinin yanlış yapılmasının usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 38. maddesinde 13. ücret derecesinden işe alınacak işçilerin düzenlendiğini, 41. maddesinde yanlış işe alma ve ücret intibakının düzenlendiğini, sendika ile ...

Bakanlığı arasında yapılan protokol ve bu protokole göre çıkarılan Genelge'de işe giriş derecesi yanlış yapılan işçilerin ücret derecelerinin düzeltilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen intibaklarının düzeltilmediğini, dolayısıyla deneme süresi sonunda verilen kesin kabul ücret dereceleri ile birlikte hesap edildiğinde hatalı işe başlatılması nedeniyle müvekkiline ücret, ilave tediye, izin vb. işçilik alacaklarının eksik ödendiğini iddia ederek fark ücret, fark akdi ikramiye ile fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının kaynakçı mesleğine başvurmuş olmasına rağmen çalışma belgesinde DK sırlama işçisi olarak görüldüğünü, bu nedenle toplu iş sözleşmesinin 37. maddeye göre 9. dereceden 04.09.2007 tarihinde işe alındığını, davacının hatalı ücret derecesinden başladığı yönündeki 09.03.2012 tarihli dilekçesini İdareye verdiğini, Millî Savunma Bakanlığı Komisyonu tarafından yapıları inceleme sonucu, davacı işçinin işe giriş ücret derecesinin düzeltilmesi uygun bulunmadığından düzeltme gereken işçiler listesinde bulunmadığının bildirildiğini, buna göre davacının 9. ücret derecesinden başlatılmasında toplu iş sözleşmesine göre aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı yanında işe başladığı tarihte ücret derecesinin 13. derece olması gerektiği Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda alınan 18.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda kaynakçı olarak çalışmayı haiz ve teorik bilgi sahibi olduğu kanaatine varıldığı, 19.04.20 22... .02.2025 tarihli bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması sebebiyle hükme esas alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sunduğu belgelerden, ...Bakanlığı ... Lisesi, ... Bölümünden 07.06.1991 tarihinde mezun olduğu, ... Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü tarafından 03.03.1991 tarihinde gerçekleştirilen ...Yarışmasında “Okul Birincisi” olma başarısını gösterdiği, ... ....

Onbaşısı (havancı) olarak 15.02.1994 tarihinde, “Vatani Hizmet Övünç Belgesi”ni almaya hak kazandığı, 1. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü Kalite Güvence Başkanlığından, 21.07.2006 tarihinde alın ve köşe pozisyonlarında TIG Kaynağı dalında “Başarı Sertifikası” almaya hak kazandığı, 1. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü Kalite Güvence Başkanlığından ....'e göre .... kaynak malzemelerinde elektro beam kaynağı belgelendirme işlemlerini başararak yeterlilik sertifikasını almaya hak kazandığı, ....

Sanayi ve Ticaret AŞ ... .... Fabrikasında bakım işçisi olarak yaklaşık 11 yıl çalışarak çalışma (hizmet) belgesi sahibi olduğu, dosya kapsamında olan tüm bu belgelerden davacının, bakım ve kaynak konularında bilgi ve deneyim sahibi olduğu,...

Kaynak işlerinde çalışmamış olsa bile teorik eğitim alan ve yeterlilik sertifikasına sahip olmasının davacının kaynakçılık kalifikasyonuna sahip olduğunu gösterdiği, fiilen kaynakçılık işlerinde çalıştırılarak daha verimli kazanç elde edilmesinin davacı açısından mümkün olduğu,

buna göre davacının davalı Kurumda çalışmaya başladığı tarihte yürürlükte bulunan 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 38. maddesinde belirtilen şartları taşıdığı kabul edilerek davacının işe başladığı tarihteki ücret derecesinin 13. derece olması gerektiği yönündeki İlk Derece Mahkemesi kabulünün yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının işe başlatma derecesi yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin ilgili maddelerine göre doğru tespit edilmiş olup fiilî durum ve açık düzenlemeler gözetilmeden hatalı karar verildiğini, 2. Kararın hesaplamaya esas alınan veriler ve hesaplama yöntemi bakımından da hatalı olduğunu, 3. Hükmedilen faiz başlangıç tarihleri ve türünün de doğru olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının işe başlangıç derecesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile ile buna göre fark alacaklara hak kazanıp kazanmadığı, dava konusu alacakların hesaplanması ve hükmedilen faiz hususundadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı işçinin, davalı işyerinde işe girmeden önce farklı işverenler nezdinde çalışmasının bulunduğu, davalı işyerinde uygulanan 01.03.2011-28.02.2013 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 38. maddesinde, "Onüçüncü ücret derecesinden işe alınacak işçiler" tanımlanarak “Mesleğinde en az 3 yıl çalışmış teknik lise ve dengi okul mezunları ile en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış endüstri meslek lisesi ve dengi teknik okul mezunları,” şartının getirildiği, bu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra 21.02.2012 tarihinde ... ve ... ...

Sendikası ile ... Sendikası arasında imzalanan Protokol ile 23. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin 34, 35, 41, 59... . maddelerinde değişiklik yapılıp 36, 37... . maddeleri sözleşmeden çıkarılarak toplu iş sözleşmesine eklenen geçici 3. madde ile;

"a-01.03.2011 tarihinden önce işe alınan ve öğrenim ya da çalışma hayatı itibarıyla hatalı ücret derecesinden işe başlatılan işçilerle ilgili olarak;

1-İşçinin 23... tarihine kadar, ücret derecesi intibakının yanlış yapıldığını ispatlayıcı nitelikteki belgelerle birlikte işyerine yazılı olarak müracaat etmesi,

2-Bu madde hükümlerine göre teşkil edilecek Komisyon tarafından, işçinin işe alınış ücret derecesinin hatalı olduğunun tespit edilmesi halinde, Komisyon kararının iş yerine ulaşmasını takip eden aybaşından itibaren, Komisyon tarafından belirlenen ücret derecesine intibakı yapılır.

b-İşçinin hatalı ücret derecesine intibak ettirilmiş olması, işe alınmadan önceki çalışma hayatından kaynaklandığı durumlarla ilgili olarak; işçinin, işe giriş tarihinden önceki çalışma hayatının, işe alındığı iş ve meslek kolunda olduğunu çalışma belgesi veya bu nitelikteki belge ile ispatlaması ve bu sürelere ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları (her hizmet yılı, 300 prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanır) ile uyumlu olması zorunludur.

c-Bu madde hükümleri uyarınca oluşturulacak Komisyon; Millî Savunma Bakanlığınca görevlendirilecek iki, işveren ve işçi sendikaları ile ilgili kuvvet komutanlıklarından birer kişinin katılımıyla oluşturulur. Komisyona Millî Savunma Bakanlığı temsilcisi başkanlık yapar. Komisyon kararlarını oy çokluğu ile alır. Komisyon üyeleri, düzenlenecek rapora imza atmaktan imtina edemezler, ancak muhalefet şerhi koyabilirler." şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

2012 yılında yapılan protokol ile işe başlama derecesi hatalı belirlenen işçiler için düzeltme imkânı sunulması üzerine endüstri meslek lisesi metal işleri mezunu olan davacının 09.03.2012 tarihli dilekçesi ile daha önce ...San. ve Tic. AŞ'de 04.01.19 96... .04.2007 tarihleri arasında 10 yılı aşkın “DK sırlama işçisi“ olarak çalışması bulunduğuna dair belge sunarak intibak talebinde bulunduğu, bu talebin 31.01.2013 tarihli karar ile yapılan işin niteliği gereği kabul edilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler ve dava konusu talep değerlendirildiğinde, DK sırlama işçisinin ne iş yaptığının ve yapılan bu işin davacının davalı işyerinde çalıştığı kaynakçılık işi ile uyumlu olup olmadığının, dolayısıyla daha önce DK sırlama işçisi olarak çalışan davacının 13. ücret derecesinden işe başlatılma şartı olan "mesleğinde en az 4 yıl çalışmış" olma şartını taşıyıp taşımadığının belirlenmesi gereklidir.

İlk Derece Mahkemesince bu hususta bilirkişiden rapor alınmış ise de aldırılan raporda, makine mühendisliği yönünden kaynakçılık derecesi ile sırlama işçiliği derecesinin nasıl belirlenmesi gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılmış olup uyuşmazlığın aydınlatılması için gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bu itibarla yapılması gereken iş; endüstri mesleği ve metal işleri bölümünde uzman bir bilirkişiden rapor alınmak suretiyle DK sırlama işçisinin ne iş yaptığının ve bunun kaynakçılık işi ile uyumlu olup olmadığının netleştirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR