Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7216 K.2025/9616

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 04.10.2016-13.07.2023 tarihleri arasında davalı ... , ... ve Otobüs İşletmesi Müessesesi (...) Genel Müdürlüğü nezdinde, Müdürlüğün emir ve talimatları doğrultusunda çalıştığını, müvekkilinin alt işvereninin ... Ulaşım ve Doğalgaz Taah. San. Tic.

AŞ (...) olduğunu, açtıkları işe iade davasında davanın kabulüne karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin taraflarına ödendiğini, hizmet süresine 4 aylık boşta geçen sürenin de eklenmesi gerektiğini, kıdem tazminatına esas alınması gereken ücretin davalının işe başlatmama tarihindeki emsal işçiye göre belirlenmesi gerektiğini, davalılar arasındaki mevcut asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu,

davanın mahiyeti gereği asıl işveren alt işveren ilişkisi çerçevesinde dahi her iki davalının dava konusu alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatlarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının hizmet alımı yaptıkları ... çalıştığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili ile ... arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu, şartnamelere istinaden müvekkilinin dava konusu alacaklardan sorumluluğunun bulunmadığını, davacının ... tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını, davacının fesih tarihinde sendika üyesi olmadığını, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının 04.10.2016-31.05.2018 tarihleri arasında dava dışı ... Şirketinin işçisi olduğunu, 01.06.2018 tarihi öncesinde müvekkili Şirketin işçisi olmayan davacıya müvekkili Şirketin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanamayacağını, davacının fesih tarihinde sendika üyesi olmadığını, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının açtığı işe iade davasında feshin geçersizliğine ve davacının ... nezdinde işe iadesine karar verildiği, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin kararı ile davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, toplu iş sözleşmesi ve 17.01.2024 tarihli ek protokole göre davacının işe başlatmama tarihi olan 2024 yılı Temmuz ayı çıplak ücretinin brüt 32.300,00 TL olduğu, emsal işçi bordroları ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre giydirilmiş ücretin belirlendiği, geçersiz fesih ve işe iade kararından sonra davacıya kıdem tazminatı ödendiğine yönelik dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı,

geçersiz fesih öncesi davacıya ihbar öneli verildiği ya da ihbar tazminatı ödendiğine dair herhangi bir kayıt sunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ... Genel Müdürlüğü ile diğer davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde ... Genel Müdürlüğünün şehir içi yolcu taşıma işinde otobüs şoförü olarak ... ve dava dışı ...

AŞ'ye bağlı olarak çalıştığı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 09.02.2022 tarihli ve 2022/727 Esas, 2022/1527 Karar sayılı emsal mahiyetteki kararında da vurgulandığı üzere şehiriçi kara taşımacılığında istihdam edilen otobüs şoförlerinin işvereni ile davalı ...

Genel Müdürlüğü arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin 02.01.2018 tarihine kadar muvazaaya dayandığının tartışılmaz hâle geldiği, bu tarihten sonra ise davalının muvazaa ortadan kalksa bile asıl işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, davalı tarafın husumet itirazının yersiz olduğu, davacının açtığı işe iade davasında feshin geçersizliğine ve davacının ... nezdindeki işine iadesine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davalı ... tarafından davacının banka hesabına 08.07.2024 tarihinde boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının ödendiği,

davacının sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiği, davacıya ihbar öneli verilmediği, bu hâliyle davacının ihbar ve kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının toplu iş sözleşmesi imzalamaya yetkili sendika üyesi olduğu ve yararlandığı, toplu iş sözleşmesi ve ek protokol hükümleri ve emsal işçi ücretine göre belirlenen ücretin dosya kapsamına uygun olduğu, faiz türü ve başlangıcında hata bulunmadığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,

b. Davacıya 28.04.2005-28.09.2009 tarihleri arasındaki hizmeti için hizmet alım sözleşmesinin sona erdiği tarihte kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını,

c. Davacının bakiye kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını,

d. Hükmedilen faizin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. 01.06.2018 tarihi öncesinde müvekkili Şirketin işçisi olmayan davacıya müvekkilinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanamayacağını,

b. Fesih tarihinde davacının sendika üyesi olmadığını,

c. Davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını,

d. Faiz oranı ile başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, husumet, dava konusu kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının ispatı ve hesaplanmasına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR