Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7546 K.2025/8252

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı ... ...Başkanlığı Yatırımlar Biriminde 01.01.2016 tarihinden itibaren makine teknikeri olarak çalıştığını ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında kadroya geçirilen işçilerden olduğunu, 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli ve ... ... Sendikası (... Sendikası) ile Sağlık Bakanlığının üyesi olduğu ... ve ... ...

Sendikası (...) arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmesinden faydalandığını, toplu iş sözleşmesinin "Hizmet zammı" başlıklı 36. maddesinin 1. bendinde "Bu Toplu İş Sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlara kariyerlerinin karşılığı emsali memur personele ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarı, hizmet zammı net olarak ödenir." şeklinde hükmün yer aldığını, davacının fiilen teknik personel olarak çalıştığını ve toplu iş sözleşmesinin 36. maddesinin 1. bendine göre hizmet zammı alması gerektiğini,

ancak bugüne kadar işverenin hizmet zammının düz işçi gibi ücretinin %13'ü olarak ödendiğini ileri sürerek hizmet zammı farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak türünde açılamayacağını, 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçirilen davacının ücretinin usule uygun şekilde ödendiğini, talep edilen faiz ve faiz türüne itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...Bölümü mezunu olup 01.11.2016 tarihinden itibaren alt işverenler nezdinde makine teknikeri olarak çalışırken 696 sayılı KHK kapsamında 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçen davacı işçiye 10.02.2021 tarihi itibarıyla üyesi bulunduğu ...

Sendikası ile ... arasında bağıtlanan 01.01.2019 - 31.12.20 20... .01.2021-31.12.2021 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin "Hizmet Zammı" başlıklı 36. maddelerinde yer alan. "Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlara kariyerlerinin karşılığı emsali memur personele ödenen iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı tutarı, hizmet zammı net olarak ödenir.

Bu toplu iş sözleşmesinin kapsamında bulunan teknik elemanlar dışındaki işçilere; hiçbir ödemeyi etkilememek kaydı ile her ay aylık çıplak ücretlerinin %13'lük tutarı hizmet zammı olarak ödenir." düzenlemesi gereğince ödenmesi gereken hizmet zammı tutarının ödenmediğinin anlaşıldığı, davacı işçinin emsali teknik memurun ve bu memura yapılan ödemenin bildirilmesi açısından yazılan müzekkereye davalı tarafından.

121,33 TL yan ödeme ve 2.080,16 TL özel hizmet tazminatı ödendiğinin bildirildiği, 24.11.2023 tarihli ek raporda davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilmeden önce geçen çalışmaları ile kadroya geçirildikten sonra çerçeve toplu iş sözleşmesinin uygulandığı 02.04.2018-31.10.2020 tarihleri arası dönemindeki çalışmaları dışlanarak 01.11.2020 tarihinden başlayarak 03.12.2021 arabuluculuk son tutanak tarihine kadar yapılan 2 No.lu hesap tablosundaki hesaplamalar ve gösterilen temerrüt tarihlerinin dosya kapsamına uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının makine teknikeri olarak teknik personel olarak çalıştığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, sendika üyesi olan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin 36.maddesinin 1. bendi kapsamında emsali devlet memuru esas alınarak hizmet zammı hesaplanıp ödenen tutarın mahsubu ile bakiye hizmet zammı alacağının kabulüne karar verilmesinin yerinde bulunduğu,

yanı sıra hüküm altına alınan alacağa işletilen faiz türü ve başlangıç tarihi ile başlangıcı ile harç, dava şartı arabuluculuk ücreti, haklılık durumuna göre yargılama gideri ile zamanaşımı yönünden Mahkeme değerlendirmesinin isabetli bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama esnasında duruşmalarda davacı tarafı temsil eden ve davacı vekili olduğunu iddia eden avukatlara ait dosyada herhangi bir yetki belgesi olmadığını, yetki belgesi sunulmuş olsa bile bu belgeye ilişkin olarak yargılama gideri kapsamında dosyaya sunulması gereken vekâlet harcı ve baro pulunun da mevcut olmadığını, bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini,

2. Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların arabuluculuk başvuru tarihine kadar yapılması gerekirken arabuluculuk son tutanak tarihi esas alınarak yapılmasının hukuka aykırı olduğunu,

3. Hesaplamaların brüt tutar üzerinden yapılmasının hatalı olduğunu,

4. Davacının yapılan ödemelere ilişkin bordrolara karşı bir ihtirazı kayıtta bulunmamış olduğunu, daha sonra bu konuda herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmasının mümkün olamayacağını,

5. Faize dava ve ıslah tarihlerinden itibaren hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının dava tarihi itibarıyla hizmet zammı farkı alacağına hak kazanıp kazanmadığı ve faizin başlangıç tarihinin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; hüküm altına alınan hizmet zammı alacağına 24.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesap 2 No.lu tabloda gösterilen temerrüt tarihlerinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizi işletilmesine karar verilmiştir. Söz konusu bilirkişi raporunda hesaplanan her bir alacak kalemi için temerrüt tarihi olarak takip eden ayın 15. günü ödeme günü olarak belirtilmiştir.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 34. maddesinin (a) bendinde "Mevzuat ve toplu iş sözleşmesi gereğince hak edilen ücretler her ayın sonunda işlemiş olarak ödenir." düzenlemesine yer verilmiş olup söz konusu düzenlemede açıkça bir ödeme günü belirlenmiş değildir. Davalının daha önce temerrüde düşürüldüğü de ispat edilememiştir.

Dairemizin yerleşik uygulaması uyarınca, işçi muaccel alacaklarını tek tek belirtmek kaydıyla ihtarname ile işvereni temerrüde düşürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarının belirtilmesi gerekmez.

Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak bu bağlamda değerlendirildiğinde dava konusu alacakların dava tarihinden önce arabuluculuk aracılığıyla talep edilmesi karşısında davalı işverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davalı işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı durumlarda da geçerlidir.

Buna göre hüküm altına alınan alacak için daha önce temerrüdün gerçekleştiği ispat edilemediğinden, arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın karara yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine;

"1- Net 6.901,96 TL hizmet zammı fark alacağının 03.12.2021 olan arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," şeklindeki bendin yazılması ve takip eden bentlerin (2) numaradan başlayarak sırasıyla numaralandırılması

suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,