Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7922 K.2025/9469

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.09.2013 tarihinden itibaren ... Kurumu (...) Karadon İşletme Müdürlüğünün alt işverene yaptırmakta olduğu işini alan işverenlerde en son alt işveren ... Müh. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nde (... Mühendislik Şirketi) bant bakımcısı olarak çalışmakta iken iş sözleşmesinin 07.03.2018 tarihinde fesih edildiğini, maaşının banka kanalı ile ödendiğini, ...

Müessesesi tarafından üretilen kömür, zenginleştirilmek üzere lavuara gönderildiğini ve lavuar çıkışlı kömür sanayi kuruluşlarına ve yakımlık olarak piyasaya verildiğini, kömürün lavuarda yıkanması ile ortaya çıkan sulu kömür tozunun ayrı bir bölüm olan filitrasyonda ayrıştırıldığını, Kurumun teşkilat şemasında yer alan müdürlüklerden olan lavuar Müdürlüğü bünyesinde Kurum işçileri ile yapılan bu işlemlerin 2002 yılından beri Kurumun Lavuar Müdürlüğü kontrol ve denetimi altında Kurumun tesisinde Kuruma ait makina ve malzemeler kullanılarak alt işverenlere yaptırıldığını,

müvekkilinin baştan beri ihale edilen ve sözleşme konusu olan iş dışında Kurumun asıl işinde çalıştırılıyor olması sebebiyle müvekkili açısından geçerli asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, ihale edilen işin ayrı bir teknoloji ve uzmanlık gerektiren işlerden olmadığını, 4857 sayılı İş Kanunu (4857 sayılı Kanun) gereğince alt işverenlere yaptırıldığını, muvazaanın tespiti ile müvekkilinin baştan beri davalı Kurumun işçisi sayılmasına ve müvekkilinin emsal işçilere ödenen ücrete ve tanınan haklara göre çalıştırılması gereken ücretin tespitine ve fark kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, ilave tediye,

fark ücret alacağı ve iş arama izni alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, husumetin ... Genel Müdürlüğüne yöneltilemeyeceğini, davacının Kurumun işçisi olmadığını, Kurumun işçi alacaklarından dolayı sorumluluğunun olmadığını, tüm sorumluluğun davacının çalıştığı Şirkette olduğunu, aralarındaki işin muvazaalı olmadığını, Kurumun davacıya karşı işveren sıfatı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı Kurum ile davacının çalıştırıldığı dava dışı Şirket arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olmadığı davacının kendi ücretine göre eksik ödenen alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının çalıştığı ... Mühendislik Şirketinin TTK Genel Müdürlüğünden almış olduğu ihale sonrasında kendi ekipmanlarını kurarak ve kendi işçileri ile davalı sahasında faaliyet gösterdiği, davacının çalıştığı ...

Mühendislik Şirketinin söz konusu alanda uzman olup, yeterli teknolojiye sahip olduğu, alınan ihale kapsamında çalışan ... işçisi bulunmadığı, ihale süresinin sona ermesi ile tüm ekipmanlarının sökülerek götürüldüğü, Maden Kanunu’nun ek 1. maddesi ile ... Kurumu Ana Statüsü'nün 4. maddesi gereğince işletme veya işlettirme yetkisinin davalı ...

Müdürlüğünde olduğu, davalı ... tarafından yasanın vermiş olduğu yetki gereği ihale yapıldığı, işçi teminin söz konusu olmadığı, davacının çalıştığı ... Mühendislik Şirketinin kendine ait bir organizasyon yapısının bulunduğu, bu nedenle davalı ile arasında muvazaa bulunmadığı, davalı ile davacının çalıştığı ...

Mühendislik Şirketinin arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu diğer yandan dava dilekçesinde fark ücret alacağının açıkça muvazaalı işlem nedeniyle oluştuğu iddia edilmiş olup başkaca neden ileri sürülmediğinden iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında istinaf dilekçesinde Yapım İşleri Şartnamesi'ne dayalı olarak fark ücret alacağı talebinde bulunulmasının yersiz olduğu,

İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b(1) maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... ile alt işverenler arasında muvazaalı ilişki bulunduğunu, yapılan işin asıl iş olup teknolojik nedenle uzmanlık gerektirmediğini, işçi teminin olduğunu, muvazaa kabul edilmese bile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 38. maddesine göre aynı işi yapan emsal işçi ücretinin ödenmesi gerektiğini, bazı dosyalarda muvazaanın kabul edildiğini, içtihat birliği olması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işveren şirketler arasında muvazaalı asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR